Təkrar emal sənayesi: daha çox iş, daha çox gəlir

Təkrar emal ətraf mühitimizin sağlamlığı baxımından bir çox fayda ehtiva edir. Materiallarımızı təkrar emal etməklə özümüz və gələcək nəsillər üçün daha sağlam bir planet yaradırıq. Təkrar emal yeni məhsullar üçün ağac, su və mineral kimi resursların sərfiyyatına ehtiyacı azaldır.

ABŞ Ətraf Mühit Agentliyinin ən son məlumatlarına görə, bərk tullantıların təkrar emalı ildə təxminən 190 milyon metrik tondan çox karbon qazı ekvivalentinə bərabərdir. Təkrar emal xüsusilə enerjiyə qənaət edir. Məsələn, cəmi 10 plastik şüşənin təkrar emalı noutbuku 25 saatdan çox işlətmək üçün kifayət qədər enerjiyə qənaət edir. Təkrar emal tullantıları poliqonlardan və yandırıcılardan uzaqlaşdırır ki, bu da ekoloji çirklənmənin və tullantıların zərərli təsirlərini azaldır.

ABŞ Ətraf Mühit Agentliyinin tədqiqatlarına görə, tək bir ildə ABŞ-da təkrar emal və təkrar istifadə 681.000 iş yeri, 37,8 milyard dollar əmək haqqı, 5,5 milyard dollar vergi gəlirləri vəd edir. Bu, hər 1000 ton təkrar emal olunmuş material üçün 1,17 iş yeri və hər ton təkrar emal olunmuş material üçün 65,23 dollar əmək haqqı və 9,42 dollar vergi gəliri deməkdir.

Təkrar emal prosesi dəfələrlə təkrarlanan üç mərhələdən ibarətdir: 1. Toplama və emal, 2. İstehsal, 3. Yeni məhsulların alınması. Toplandıqdan sonra təkrar emal edilə bilən materiallar çeşidlənmək, təmizləmək və istehsalda istifadə edilə bilən materiallara çevrilmək üçün bərpa müəssisəsinə göndərilir. Təkrar emal olunan materiallar xammal kimi alınır və satılır. Emaldan sonra təkrar emal edilə bilən materiallar təkrar emal zavodunda və ya oxşar müəssisədə yeni məhsullara çevrilir. Bugünkü məhsulların bir çoxu təkrar emal olunmuş tərkiblə istehsal olunur. Unutmayın ki, təkrar emal olunmuş materiallardan hazırlanmış yeni məhsullar almaqla təkrar emal dövrəsini bağlamağa kömək edirsiniz.

Təkrar emal olunmuş materiallar üçün daxili bazarlar gücləndirilməli, əhali bu məhsulların istehsalının təbiətə, təbii resurslara və dolayısı ilə insan sağlamlığına xidmət etdiyinin fərqində olmalıdır. Mövcud material bazarlarının inkişafını gücləndirmək və yeni innovativ bazarlar yaratmaq üçün təkrar emal sisteminin müxtəlif sektorları arasında ünsiyyətin yaxşılaşdırılması lazımdır.

Lalə Mehralı