Təminatlı iş yeri, layiqli əməkhaqqı...

Ötən il ölkədə 92 minə yaxın yeni iş yeri açılıb

2024-cü il ərzində Azərbaycanda 91,7 min yeni iş yeri açılıb ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 11,42 faiz çoxdur. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, bu dövrdə yaradılmış iş yerlərinin 91,6 faizi özəl sektorda açılıb. Yeni açılmış iş yerlərinin 75,2 faizi Bakı şəhərinin, 24,8 faizi isə regionların payına düşür.

Hüquqi şəxslər tərəfindən yaradılmış iş yerlərinin 24,1 faizi tikinti, 17,4 faizi ticarət, nəqliyyat vasitələrinin təmiri, 10,5 faizi emal sənayesi, 8,4 faizi turistlərin yerləşdirilməsi və ictimai iaşə, 7,2 faizi peşə, elmi və texniki fəaliyyət, 6 faizi nəqliyyat və anbar təsərrüfatı, 4,5 faizi təhsil, 3,9 faizi inzibati və yardımçı xidmətlərin göstərilməsi, 3,5 faizi kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq, 3,3 faizi əhaliyə səhiyyə və sosial xidmətlərin göstərilməsi, 2,3 faizi informasiya və rabitə, 8,9 faizi isə digər iqtisadi fəaliyyət növləri üzrə açılıb.

Qeyd edilən dövrdə insanların əməkhaqqı və real gəlirləri də artıb. 2024-cü ildə ölkə iqtisadiyyatında muzdla çalışan işçilərin orta aylıq nominal əməkhaqqı əvvəlki ilə nisbətən 8,1 faiz artaraq 1009,2 manat təşkil edib.

İqtisadi aktivlik və sahibkarlıq mühiti

Son illərdə ölkədə həyata keçirilən iqtisadi siyasət və davamlı islahatların, o cümlədən regionların sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı yürdülən tədbirlərin nəticəsi olaraq milli iqtisadiyyatın şaxələnməsi, qeyri-neft sektorunun inkişafı sürətlənib. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət proqramlarının icrası bütün bölgələrin, o cümlədən kənd yerlərinin sosial-iqtisadi inkişafı sahəsində  əhəmiyyətli dönüş yaradıb, yeni yaradılan müəssisə və obyektlərin, biznes subyektlərinin sayının artması əhalinin məşğulluğunun və maddi rifahının yüksəlməsinə səbəb olub.

Dövlət proqramlarının uğurlu icrası öz növbəsində vergi daxilolmalarının artımına öz müsbət təsirini göstərib. Həmçinin, sənaye parklarının və aqroparkların yaradılması ölkə iqtisadiyyatının ixrac, rəqabət qabiliyyətinin, idxalı əvəz edən məhsulların istehsalının artırılması, rayonlarda məşğulluğun təmini, investisiyaların və müasir texnologiyaların cəlb edilməsində mühüm rol oynayıb. Xüsusilə də aqroparkların yaradılması həm də kəndlərdə yaşayan əhalinin iş yerləri ilə təminatında və sosial vəziyyətinin yaxşılaşmasında mühüm əhəmiyyət kəsb etməkdədir.

Bölgələrdə iqtisadi aktivliyin və sahibkarlıq subyektlərinin sayının artması, həm büdcə gəlirlərinin regional diversifikasiyasına müsbət təsir göstərib, həm də regionların maliyyə imkanlarının yaxşılaşmasında əsaslı zəmin yaradıb. Yerli gəlirlərin şəffaflaşdırılması və uçotun dürüstləşdirilməsi istiqamətində həyata keçirilmiş sistemli tədbirlər, eləcə də sahibkarlıq mühitinin daha da yaxşılaşdırılması nəticəsində vergi daxilolmaları artıb.

Azad ərazilərdə 1000-dən çox iş yeri yaradılıb

Ölkəmizdə yeni iş yerlərinin yaradılmasında son illərdə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun mühüm rolu da artmaqdadır. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə öz doğma evlərinə geri dönən sakinlərin məskunlaşması tədbirləri ilə yanaşı, onların məşğulluğu ilə bağlı müxtəlif proqramlar və layihələr icra olunur. Ötən müddət ərzində Zəngilan, Füzuli, Laçın, Suqovuşan, Şuşa, Xocalı, Cəbrayıl, Xankəndi və digər ərazilərdə insanların məşğulluq imkanları ilə bağlı nəzərdə tutulan plan üzrə əhatəli tədbirlər həyata keçirilib, insanlar üçün çoxsaylı iş yerləri yaradılıb.

2025-ci il yanvarın 1-nə qədər bu bölgəyə köçən yerli sakinlər arasında 1000-dən çox insanın işlə fəaliyyəti təmin edilib. Sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərin sayı 2000-yə yaxınlaşıb. Həmçinin, Ağdam və “Araz Vadisi İqtisadi Zonası” sənaye parklarında ümumilikdə 400-dən artıq müəssisənin fəaliyyəti təmin olunub.

Yeni milli prioritetlər

Hazırda qeyri-neft sənayesinin inkişaf etdirilməsi üçün ölkənin regionlarında güclü iqtisadi potensial mövcuddur və bu məsələ diqqət mərkəzindədir.

 “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər”ə əsasən, növbəti onillikdə reallaşdırılmalı olan milli prioritetlər ölkənin sosial-iqtisadi inkişafı üçün yeni hədəflər müəyyən edib, qeyri-neft iqtisadiyyatının inkişafın mərkəzinə çevrilməsi nəzərdə tutulub. Qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi sosial-iqtisadi inkişafın effektivliyi, dövlət büdcəsinin gəlirlərinin artırılması və bu gəlirlərin müxtəlif mənbələrdən formalaşdırılması baxımından əhəmiyyətli hesab olunur. Kənd təsərrüfatı, turizm, informasiya-kommunikasiya texnologiyaları, emal sənayesi Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun inkişafında prioritet sahələrdir.

Beləliklə, qarşıdakı dövrdə Azərbaycanın ümumi iqtisadi inkişafında və əhalinin iş yerləri ilə təminatında əsas mənbələrdən biri kimi işğaldan azad edilmiş ərazilərin ölkə iqtisadiyyatına reinteqrasiyası mühüm rol oynayacaq.

E.CƏFƏRLİ