Təsadüf deyil, planlıdır, cəmiyyətimiz hələ tam dərk etmir

Son günlər baş verənlər adi feyk xəbər dalğası deyil. Bu, təsadüf deyil, planlıdır və mərhələlidir. Azərbaycan dövlətinə qarşı aparılan informasiya müharibəsi yeni fazaya keçib. Bu mərhələnin adı – süni intellektlə silahlanmış dezinformasiyadır. Xaricdə fəaliyyət göstərən anti-Azərbaycan ünsürlər köhnə üsulları kənara qoyublar. Artıq yalan yazmaq, öz ifalarında böhtan atmaq, təhqir-söyüş kifayət etmir. İndi yalanı danışdırırlar - görüntüyə çevirirlər, səs əlavə edirlər, üz oynadırlar, ağız açdırırlar. Bu, artıq klassik feyk xəbər deyil. Bu, texnologiya ilə aparılan qorxunc təxribatdır.

Ölkə.Az xəbər verir ki, bu sözlər "Yeni Müsavat Media Qrupun" rəhbəri, jurnalist Rauf Arifoğlu bildirib.

Onun sözlərinə görə, ən təhlükəli cəhət isə budur ki, bu hücumlar anonim adlar üzərindən edilmir: Dövlətin tanınmış simalarının adından aparılır - rəsmi şəxslərin, millət vəkillərinin, tanınmış media nümayəndələrinin. Yəni hədəf konkret şəxs yox, ictimai etibardır. Azərbaycan cəmiyyətinin böyük hissəsi bu texnologiyaların mahiyyətini hələ tam dərk etmir. Süni intellektin nəyə qadir olduğunu bilmir. Gördüyü görüntünü real sayır. Eşitdiyi səsi həqiqət qəbul edir. Çaşqınlıq da buradan yaranır, təhlükə də. Bir vaxtlar bu cür saxtakarlıqları yalnız məhdud sayda adam bacarırdı. Çünki imkanlar məhdud, proqramlar çətin və bahalı idi. Bu gün isə vəziyyət dəyişib. Hətta pulsuz versiyalarla belə fotodan feyk kontent yaratmaq mümkündür. Pulunu ödəyənlər isə tam “canlı” video istehsal edir - səs sinxronu, mimika, hərəkət, danışıq. Bu gün istənilən adamı danışdırmaq olar. İstənilən sözü onun ağzından çıxarmaq mümkündür. Vəzifəsindən asılı olmayaraq. Son günlər deputatlar Elman Nəsirovun, Zahid Orucun, Prezidentin köməkçisi Hikmət Hacıyevin, bir sıra millət vəkillərinin adından yayılan saxta görüntülər bunu açıq göstərir. Mənim də adımdan bəzən saxta xəbərlər yayılır. Məsələn, xaricdə fəaliyyət göstərən bir YouTube kanalı guya mənim DTX ilə bağlı demədiyim fikirlər əsasında feyk xəbər yayıb. Halbuki mənim dediklərim, harada danışdığım bəllidir. Ya öz sosial media hesabımda, ya rəhbərlik etdiyim platformada, ya da rəsmi fəaliyyət göstərən sayt və kanallarda.
Bunlardan kənarda yayılan heç bir açıqlama mənə aid deyil".

R.Arifoğlu vurğulayıb ki, məsələ tək bir şəxsin adının təmizlənməsi ilə bitmir: "Problem sistemlidir. Dərinlidir. Təhdid xarakterlidir. Bir yalanın yayılma sürəti onun təkzibindən on, bəzən iyirmi dəfə sürətlidir. Hər yalanı sonradan təkzib etmək mümkün deyil. Bəzən bu perspektivsiz yol kimi görünür. Amma sakit dayanıb, ölkəmizə, dövlətimizə qarşı həyata keçirilən təxribatları da seyr edə bilmərik. Bu baxımdan media savadlılığı, informasiya savadlılığı dövlət siyasətinin tərkib hissəsinə çevrilməlidir. Dövlət qurumları, media, QHT-lər, ictimaiyyət - səfərbər olmalıyıq. Hamı bu məsuliyyəti bölüşməlidir".

Media qurumunun rəhbəri bu məsələdə Türkiyə təcrübəsinə diqqət çəkib: "Qardaş ölkədə feyk xəbərlərlə mübarizə üçün ayrıca dövlət strukturu yaradılıb. Cumhurbaşkanlığı "İletişim Başkanlığı" nəzdində fəaliyyət göstərən "Dezenformasyonla Mücadele Merkezi" bu işlə məşğuldur. Bu qurum operativ şəkildə yalan məlumatları aşkarlayır, manipulyasiyaları ifşa edir,
rəsmi mövqeni dərhal cəmiyyətə çatdırır. Ən önəmlisi isə odur ki, dezinformasiyaya sonradan yox, vaxtında və yerində cavab verilir. Azərbaycanda da oxşar bir strukturun yaradılmasına ciddi ehtiyac var. Çünki bu artıq ayrı-ayrı şəxslərin problemi deyil. Bu, dövlətin informasiya təhlükəsizliyi məsələsidir. Bu gün bəzi xainlər öz adlarından danışmır. Onlar dövlətin mötəbər simalarının adından yalan danışırlar. Böhtan atırlar. Təxribat aparırlar. Süni intellekt neytral alət deyil. Kimin əlindədirsə, onun məqsədinə xidmət edir. Əgər bu alət Azərbaycana qarşı çevrilibsə,
ona qarşı cavab da dövlət və cəmiyyət səviyyəsində olmalıdır. Bu, həyəcan siqnalıdır və gecikmək olmaz".