Təyyarə vurulduqdan 30 dəqiqə sonra… ŞOK detal

Xəbər verdiyimiz kimi, Qazaxıstan Nəqliyyat Nazirliyi AZAL-a məxsus “Embraer 190” tipli sərnişin təyyarəsinin Aktau hava limanı yaxınlığında qəzaya uğraması barədə ilkin hesabatı təqdim edib. Təyyarənin yer səthi ilə toqquşana qədər xarici təsirə məruz qaldığı təsdiqlənib. Belə ki, təyyarə havada olarkən iki partlayışın baş verdiyi və nəticədə hidravlik sisteminin zədə aldığı bildirilir.

Globalinfo.az-a danışan AZAL-ın keçmiş prezidenti, birinci dərəcələ təyyarəçi, texniki elmləri doktoru, iqtisad elmləri doktoru, nəqliyyat doktoru, professor Ədalət Əliyev deyib ki, “xarici təsirə məruz qalıb” o deməkdir ki, doğrudan da təyyarəmizə atəş açılıb.

O, burada başqa səbəbin olmadığını bildirib:

“Məlum məsələdir ki, təyyarəni “Pantsir S-1” HHM sistemi ilə vurublar. Vuran zaman isə hidravlik sistemini zədələyiblər. Hidravlik sistemi dağılanda təyyarəni idarə etmək mümkün olmur. Orada normal insan 20, maksimum 30 dəqiqə dözə bilər. Bilirsiniz, Rusiya düşünülmüş şəkildə başqa bəhanə gətirsə belə təyyarəni istehsal edən “Embraer” şirkəti onların heç birini qəbul etməyəcək. Çünki onlar istehsal etdikləri texnikaya əminliklə zəmanət verirlər. Texniki nasazlıq o şirkətə zərbə vurar. Ona görə də Braziliya əsassız iddiaları qəbul etməyəcək, hər şeyi olduğu kimi də açıqlayacaq”.

AZAL-ın keçmiş prezidentinin fikrincə, Rusiya bilərəkdən AZAL-a məxsus təyyarənin yaxınlıqda olan hava limanlarından birinə eniş etməsinə imkan verməyib:

Ədalət Əliyev

“İzi itirmək üçün təyyarəni Qazaxıstana göndəriblər ki, eniş edə bilməsin, dənizə düşsün. Elə olsa, bütün izlər itəcəkdi. Təyyarədə belə bir cihaz var ki, hansı ərazidə olursa-olsun, siqnal ötürə bilir. Bizim təyyarəmizi vurublar, vəssalam… Rusiyanın dediklərini qəti qəbul etmək lazım deyil”.

Ədalət Əliyev deyib ki, əgər Minvod və ya digər yaxınlıqdakı hava limanına eniş etməyə icazə verilmiş olsaydı, hər kəs sağ qala bilərdi:

“Hidravlik sistemi 20-30 dəqiqə sonra tam sıradan çıxır. Əgər təyyarə Aktauya qədər gedə bilibsə, deməli, Rusiya ərazisinə daha tez çatardı. Pilotu Minvod, Mahaçqala, Qroznı və daha yaxın məsafədə olan aeraporta yönətlmiş olsaydılar, hamısı sağ-salamat çıxa bilərdilər. Amma bilərkdən icazə verməyiblər. Ola bilsin, Rusiya Qazaxıstan tərfinə də təsir göstərər və ya artıq göstərir. Amma təyyarəni Braziliya istehsal etdiyi üçün törətdikləri cinayəti danmaq mümkün olmayacaq. Kor-kor, gör-gördür…”

Xatırladaq ki, 2024-cü ilin dekabrın 25-də “Azərbaycan Hava Yolları” QSC-ə məxsus Bakı-Qroznı reysini həyata keçirən “Embraer” sərnişin təyyarəsi Rusiya səmasında vurulub. Hava gəmisinin “Pansir S-1” HHM sistemi ilə vurulduğu təsdiq edilib. Təyyarəyə eniş icazə verilmədiyi üçün Qazaxıstanın Aktau şəhərinə uçub. Hava gəmisi aeroporta az məsafə qalmış, vurulma səbəbi ilə idarəetməni itirib və qəzaya uğrayıb. Təyyarədə 5 ekipaj üzvü ilə birlikdə 67 nəfər olub. Qəza nəticəsində Azərbaycan, Rusiya və Qazaxıstan vətəndaşları daxil olmaqla 38 nəfər həyatını itirib.