Icma.az
close
up
RU
Menu

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Təyyarədə diqqətçəkən görüntü: Ekipaj buna qəfil yaxalandı İki ölkənin adı çəkilir

Təyyarədə diqqətçəkən görüntü: Ekipaj buna qəfil yaxalandı İki ölkənin adı çəkilir

Icma.az, GlobalInfo portalına istinadən məlumat verir.

Qardaş Türkiyəyə məxsus “C-130” tipli hərbi nəqliyyat təyyarəsinin Gəncədən havaya qalxdıqdan sonra Gürcüstan ərazisində qəzaya uğraması şok effekti yaratdı. Qəza nəticəsində təyyarədəki 20 nəfərin həlak olduğu bildirilir.

Qəzadan dərhal sonra Prezident İlham Əliyev Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğana başsağlığı verdi və ardınca telefon əlaqəsi saxladı. O cümlədən, Azərbaycanın aidiyyəti strukturlarının rəhbərləri də türkiyəli həmkarları ilə təmasdadırlar.

Rusiya iddiası

Təəssüf ki, rəsmi rəy olmadan məsələ ilə bağlı konspiroloji versiyalar irəli sürülür. Xüsusilə bu hadisədə Rusiya və İsrailin mümkün rolu daha çox qabardılır. Əvvəla, Rusiyanın bu qəza ilə əlaqələndirilməsi məntiqi baxımdan dayanıqlı deyil. Aydın məsələdir ki, Rusiya 2024-ci ilin dekabrında AZAL-a məxsus “Embraer-190” təyyarəsini vurmaqla oxları öz üzərinə çevirdi. Lakin həmin hadisə tamamilə fərqli şəraitdə və Rusiyanın öz hava məkanında baş vermişdi. O zaman Moskva öz hava sərhədlərinin pozulduğunu iddia etdi və bu, onun daxili qərarı idi. Amma ötəngünki hadisə Gürcüstan ərazisində baş verib, burada Rusiya Hərbi Hava Qüvvələrinin nə hüquqi, nə də əməli fəaliyyət səlahiyyəti yoxdur. Digər tərəfdən, Rusiya ilə Türkiyə arasında hazırda birbaşa qarşıdurma situasiyası müşahidə olunmur. Əksinə, iki ölkə arasında həm iqtisadi, həm enerji, həm də regional məsələlərdə koordinasiyalı münasibətlər davam edir.

Bundan başqa bəzi iddialar bu qəzanın 8 noyabrda Bakıda keçirilən Zəfər Paradında nümayiş olunan Türkiyə–Azərbaycan–Pakistan birliyinə cavab kimi təşkil edildiyi yönündədir. Halbuki nə Prezident İlham Əliyev, nə də Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan bu birliyi hər hansı dövlətə qarşı yönəlmiş hərbi alyans kimi təqdim etməyiblər. Əksinə, bu, dost və qardaş ölkələrin əməkdaşlıq və həmrəylik göstəricisidir. Türkiyə, Azərbaycan və Pakistanın birliyinin Rusiya və ya başqa ölkələrə qarşı düşmən mövqedə olması barədə rəsmi və ya faktiki heç bir dəlil yoxdur. Paraddakı mənzərə sırf regionda strateji tərəfdaşlığın, texniki-müharibə qabiliyyətinin və qarşılıqlı dəstəyin rəmzi idi.

İsrailin hücum iddiası

Bu versiya da reallıqla uzlaşmır. İsrailin Türkiyə və ya Azərbaycanla münasibətlərini zədələmək üçün belə addım atması siyasi baxımdan məntiqsiz olardı. Türkiyə və Pakistan da İsrail kimi ABŞ-ın müttəfiqi statusundadırlar. ABŞ-ın təhlükəsizlik sisteminin bir hissəsi olan bu ölkələrin bir-birinə qarşı açıq şəkildə hərbi təxribat törətməsi Vaşinqtonun strateji maraqlarına da ziddir. Üstəlik, İsrail son illərdə Azərbaycanla müdafiə və texnoloji sahələrdə əməkdaşlığı genişləndirib. Belə bir şəraitdə qəsdən Türkiyəyə məxsus təyyarəni hədəfə alması onun həm Bakı, həm Ankara, həm də Vaşinqtonla münasibətlərini pozması demək olardı.

Kənar müdaxilə və daxili nasazlıq ehtimalları

Qəzanın səbəbləri ilə bağlı ilkin məlumatlar və faktlar göstərir ki, burada hər hansı təxribat və ya xarici müdaxilə izləri yoxdur. Əksinə, bütün əlamətlər hadisənin texniki xarakterli olmasına işarə edir. Məsələ ondadır ki, qəzaya uğrayan təyyarə artıq uzun illərdir istismarda idi və bu, onun konstruktiv baxımdan köhnə sayıldığı mənasına gəlir. “C-130” tipli təyyarələr 1950-ci illərdən istehsal olunur və dünya ordularında hələ də xidmət edir. Lakin bu qədər uzun istismar müddəti zamanı texniki yorğunluq, korroziya və struktur zəifliklərinin yaranması qaçılmazdır. Məlumatlara görə, həmin təyyarə sonuncu dəfə 2020-ci ildə əsaslı texniki baxışdan keçirilib, yəni qəza baş verən vaxta qədər təxminən beş il ötüb. Hərbi aviasiyada beş il böyük müddətdir, xüsusilə də aktiv istifadə olunan və ağır şəraitdə uçuşlar həyata keçirən nəqliyyat təyyarələri üçün.

İlkin müşahidələr…

İlkin müşahidələr onu göstərir ki, təyyarənin korpusunda heç bir kənar təsir və ya partlayış izi yoxdur. Bu fakt artıq hadisənin vurulma və ya daxili partlayış nəticəsində baş verməsi versiyalarını istisna edir. Göyərtədə isə yalnız F-16 təyyarələrinin texniki xidmətində istifadə edilən ehtiyat hissələri olub və heç bir partlayıcı maddə daşınmayıb. Əgər içəridə hər hansı partlayış baş versəydi, korpusda deformasiya və yanma izləri mütləq şəkildə görünərdi.

Ehtimallardan biri odur ki, uzunmüddətli istismar nəticəsində korpusda metal yorğunluğu və korroziya yaranıb, bu da yüksək təzyiq altında uçuş zamanı strukturun zədələnməsinə və qəfil dağılmasına səbəb olub. Digər mümkün izah isə yüklərin təyyarə daxilində bərkidilməsi ilə bağlıdır. Əgər yük lazımi şəkildə sabitlənməyibsə, uçuş zamanı yaranan turbulentlik və ya manevr nəticəsində yerindən tərpənə bilər, bu da balansın pozulmasına, təyyarənin idarəetmədən çıxmasına səbəb olar. Belə hallar hərbi nəqliyyat aviasiyasında nadir deyil və çox zaman ani baş verdiyi üçün ekipajın reaksiya və müdaxiləsinə imkanı qalmır.


Turan Rzayev
Globalinfo.az-ın siyasət yazarı

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 12 Noyabr 2025 13:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see298

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see283

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see279

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see242

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see230

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see226

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see226

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see225

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see225

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see214

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see214

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see211

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see206

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see191

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see189

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see186

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see186

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see182

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri