Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Təyyarədə diqqətçəkən görüntü: Ekipaj buna qəfil yaxalandı İki ölkənin adı çəkilir

Təyyarədə diqqətçəkən görüntü: Ekipaj buna qəfil yaxalandı İki ölkənin adı çəkilir

Icma.az, GlobalInfo portalına istinadən məlumat verir.

Qardaş Türkiyəyə məxsus “C-130” tipli hərbi nəqliyyat təyyarəsinin Gəncədən havaya qalxdıqdan sonra Gürcüstan ərazisində qəzaya uğraması şok effekti yaratdı. Qəza nəticəsində təyyarədəki 20 nəfərin həlak olduğu bildirilir.

Qəzadan dərhal sonra Prezident İlham Əliyev Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğana başsağlığı verdi və ardınca telefon əlaqəsi saxladı. O cümlədən, Azərbaycanın aidiyyəti strukturlarının rəhbərləri də türkiyəli həmkarları ilə təmasdadırlar.

Rusiya iddiası

Təəssüf ki, rəsmi rəy olmadan məsələ ilə bağlı konspiroloji versiyalar irəli sürülür. Xüsusilə bu hadisədə Rusiya və İsrailin mümkün rolu daha çox qabardılır. Əvvəla, Rusiyanın bu qəza ilə əlaqələndirilməsi məntiqi baxımdan dayanıqlı deyil. Aydın məsələdir ki, Rusiya 2024-ci ilin dekabrında AZAL-a məxsus “Embraer-190” təyyarəsini vurmaqla oxları öz üzərinə çevirdi. Lakin həmin hadisə tamamilə fərqli şəraitdə və Rusiyanın öz hava məkanında baş vermişdi. O zaman Moskva öz hava sərhədlərinin pozulduğunu iddia etdi və bu, onun daxili qərarı idi. Amma ötəngünki hadisə Gürcüstan ərazisində baş verib, burada Rusiya Hərbi Hava Qüvvələrinin nə hüquqi, nə də əməli fəaliyyət səlahiyyəti yoxdur. Digər tərəfdən, Rusiya ilə Türkiyə arasında hazırda birbaşa qarşıdurma situasiyası müşahidə olunmur. Əksinə, iki ölkə arasında həm iqtisadi, həm enerji, həm də regional məsələlərdə koordinasiyalı münasibətlər davam edir.

Bundan başqa bəzi iddialar bu qəzanın 8 noyabrda Bakıda keçirilən Zəfər Paradında nümayiş olunan Türkiyə–Azərbaycan–Pakistan birliyinə cavab kimi təşkil edildiyi yönündədir. Halbuki nə Prezident İlham Əliyev, nə də Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan bu birliyi hər hansı dövlətə qarşı yönəlmiş hərbi alyans kimi təqdim etməyiblər. Əksinə, bu, dost və qardaş ölkələrin əməkdaşlıq və həmrəylik göstəricisidir. Türkiyə, Azərbaycan və Pakistanın birliyinin Rusiya və ya başqa ölkələrə qarşı düşmən mövqedə olması barədə rəsmi və ya faktiki heç bir dəlil yoxdur. Paraddakı mənzərə sırf regionda strateji tərəfdaşlığın, texniki-müharibə qabiliyyətinin və qarşılıqlı dəstəyin rəmzi idi.

İsrailin hücum iddiası

Bu versiya da reallıqla uzlaşmır. İsrailin Türkiyə və ya Azərbaycanla münasibətlərini zədələmək üçün belə addım atması siyasi baxımdan məntiqsiz olardı. Türkiyə və Pakistan da İsrail kimi ABŞ-ın müttəfiqi statusundadırlar. ABŞ-ın təhlükəsizlik sisteminin bir hissəsi olan bu ölkələrin bir-birinə qarşı açıq şəkildə hərbi təxribat törətməsi Vaşinqtonun strateji maraqlarına da ziddir. Üstəlik, İsrail son illərdə Azərbaycanla müdafiə və texnoloji sahələrdə əməkdaşlığı genişləndirib. Belə bir şəraitdə qəsdən Türkiyəyə məxsus təyyarəni hədəfə alması onun həm Bakı, həm Ankara, həm də Vaşinqtonla münasibətlərini pozması demək olardı.

Kənar müdaxilə və daxili nasazlıq ehtimalları

Qəzanın səbəbləri ilə bağlı ilkin məlumatlar və faktlar göstərir ki, burada hər hansı təxribat və ya xarici müdaxilə izləri yoxdur. Əksinə, bütün əlamətlər hadisənin texniki xarakterli olmasına işarə edir. Məsələ ondadır ki, qəzaya uğrayan təyyarə artıq uzun illərdir istismarda idi və bu, onun konstruktiv baxımdan köhnə sayıldığı mənasına gəlir. “C-130” tipli təyyarələr 1950-ci illərdən istehsal olunur və dünya ordularında hələ də xidmət edir. Lakin bu qədər uzun istismar müddəti zamanı texniki yorğunluq, korroziya və struktur zəifliklərinin yaranması qaçılmazdır. Məlumatlara görə, həmin təyyarə sonuncu dəfə 2020-ci ildə əsaslı texniki baxışdan keçirilib, yəni qəza baş verən vaxta qədər təxminən beş il ötüb. Hərbi aviasiyada beş il böyük müddətdir, xüsusilə də aktiv istifadə olunan və ağır şəraitdə uçuşlar həyata keçirən nəqliyyat təyyarələri üçün.

İlkin müşahidələr…

İlkin müşahidələr onu göstərir ki, təyyarənin korpusunda heç bir kənar təsir və ya partlayış izi yoxdur. Bu fakt artıq hadisənin vurulma və ya daxili partlayış nəticəsində baş verməsi versiyalarını istisna edir. Göyərtədə isə yalnız F-16 təyyarələrinin texniki xidmətində istifadə edilən ehtiyat hissələri olub və heç bir partlayıcı maddə daşınmayıb. Əgər içəridə hər hansı partlayış baş versəydi, korpusda deformasiya və yanma izləri mütləq şəkildə görünərdi.

Ehtimallardan biri odur ki, uzunmüddətli istismar nəticəsində korpusda metal yorğunluğu və korroziya yaranıb, bu da yüksək təzyiq altında uçuş zamanı strukturun zədələnməsinə və qəfil dağılmasına səbəb olub. Digər mümkün izah isə yüklərin təyyarə daxilində bərkidilməsi ilə bağlıdır. Əgər yük lazımi şəkildə sabitlənməyibsə, uçuş zamanı yaranan turbulentlik və ya manevr nəticəsində yerindən tərpənə bilər, bu da balansın pozulmasına, təyyarənin idarəetmədən çıxmasına səbəb olar. Belə hallar hərbi nəqliyyat aviasiyasında nadir deyil və çox zaman ani baş verdiyi üçün ekipajın reaksiya və müdaxiləsinə imkanı qalmır.


Turan Rzayev
Globalinfo.az-ın siyasət yazarı

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 12 Noyabr 2025 13:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see359

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see309

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see279

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see253

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see248

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see243

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see229

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see224

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see221

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see206

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see202

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see202

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see199

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see193

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see193

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see193

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see187

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see183

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri