Tibbi radiasiya müalicə edir

Qaydalar pozulanda isə sağlamları da xəstələndirir

Xarici ölkə mətbuatının yazdığına görə, hazırda dünyada onkologiyanın 30 il əvvələ nisbətən yüksələn xətt üzrə kritik həddə çatmasının səbəbləri araşdırılır. Alimlər, hətta, bundan sonrakı 30 ilə onkoloji xəstə sayının statistikaya uyğun olaraq 2 dəfə artacağını proqnozlaşdırırlar. Amma açığı onkologiya sahəsinin həkimlərinə xəstəliyin səbəblərini öyrənmək o qədər maraqlı deyil.

Alimlər xəstələrin çoxalmasının bir səbəbini 1980-ci illərdən bu yana tibbi radiasiyanın artmasında görürlər. Yəni xəstələr müayinələr zamanı KT, rentgen və digər analoji müayinələr zamanı normal dozadan 6 dəfə çox şüalanma dozası alırlar.

ABŞ-da statistika göstərir ki, ölkədə 380 milyon diaqnostik və radioloji prosedur həyata keçirilib ki, bunun da 18 milyonu “nüvə” təbabətində açıq şüalanma və radioaktiv maddələrin istifadəsi sahəsində olub.

“1980-ci ildə amerikalıların radiasiyaya məruz qalmasının yalnız 15 faizi tibbi cihazlardan, qalan hissəsi isə ilk növbədə ətraf mühitdən gəlirdi. Tibbi radiasiya son 20 ildə 700 faiz artıb və hazırda Amerikada ən vacib radiasiya növüdür”.

Amerikalı professor Mettler vurğulayır ki, nəzəri olaraq bu, idarə olunan şüalanmadır. “Biz atom elektrik stansiyalarından gələn radiasiyanı tənzimləyirik ki, insanlar həyati təhlükə yaradan radiasiya dozaları almasınlar. Amma nədənsə tibbi radiasiya tənzimlənməmiş qalır. Bu arada, o, radiasiyanın ən vacib mənbəyidir. Və nə qədər almağınız tamamilə ailə həkiminizdən və ya xəstəxanadakı həkimlərdən asılıdır”.

Professor Mettlerin hesabatı “Radiology” jurnalında dərc olunub. Mövzu ilə bağlı əvvəlki tədqiqatlar artıq göstərmişdir ki, ABŞ-da bütün xərçəng hadisələrinin iki faizinə qədəri tibbi radiasiyaya məruz qalır.

Elə Azərbaycanda da vəziyyət ürəkaçan deyil. Xəstəxana, klinikaların sayı artır, hər biri də müasir rentgen, MRT və KT cihazları ilə təmin olunur. Klinikalar yaşayış binalarındadır, izolyasiya qanunları bəzən pozulur, özəl və dövlət xəstəxanaları. xüsusən, sığorta tətbiqindən xəstələri daha çox, yeri gəldi, gəlmədi, ən xırda şübhədə belə radioloji müayinəyə yazır. Klinikalarda KT, MRT, USM, rentgen kabinetlərində ucsuz-bucaqsız növbələr var. Elə xəstə var, il ərzində ürəyi istədiyi qədər radioloji müayinədən keçir. Bu da alimlərin dediyi kimi onların şüalanma dozasını artırır.

Z.HÜSEYNLİ
XQ