“TikTok” uşaqları: Onları necə qoruyaq?

“Düşünürəm ki, “TikTok” sosial şəbəkəsindən istifadə bir çox uşağa mənfi təsir göstərir”. 

Bu sözləri psixologiya üzrə fəlsəfə doktoru Fatimə Bayramova “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında deyib. O adıçəkilən platformanın zərərləri barədə danışıb: 

“Əslində, “TikTok” platformasına nəzarət yetkin şəxslərin yaşına uyğun şəkildə tənzimlənib. Yəni qanunun pozulması, qeyri- etik ifadələrin işlənməsi və s. hallara nəzarət imkanı var. Lakin sözügedən platformadakı bəzi rəqslər və videolar uşaqların yaşına uyğun deyil. 

Azyaşlılarda qavrama, təfəkkür idrak prosesləri yetkin şəxsin idrakına çatmadığı üçün adi süni intellketlə yaradılmış qorxulu videolar və ya təhlükəli idman manevrlərini görmək onlara pis təsir edə bilər. Hətta bəzi uşaqların onları real qəbul edib, qorxa və ya təhlükəli hərəkətlər həyata keçirmə ehtimalları da var”. 

Psixoloq diqqətə çatdırıb ki, uşaqlar “TikTok”-da gördüklərini yaşıdlarına ötürürlər: 

“Ümumiyyətlə, uşaqların yaşlarına uyğun olmayan platformaları istifadə etməsi valideynlərin eqoizmindən irəli gəlir. Nəticədə, yetkinlərə aid olan videonu uşaq öz qavrama şəkilində dərk edərək, yalnış düşüncəsini digər yaşıdlarına ötürür”. 

Fatimə Bayramova vurğulayıb ki, uşaq telefonuna tətbiq yükləməzdən valideynindən icazə almalıdır: 

“Artıq bəzi sosial şəbəkələrdə və oyun saytlarında qeydiyyat üçün yaş məhdudiyyəti qoyulub. Uşaq qeydiyyatdan keçərkən, yalnız onun yaşına uyğun oyunları yükləyə və ya məzmunlar görə bilər. Burada ən böyük məsuliyyət valideynin üzərinə düşür. Əgər valideyn övladi ilə doğru ünsiyyət qursa, belə problemlər yaşanmaz. Məsələn, uşaqlar yükləmək istədikləri tətbiqlər üçün validenydən icazə almalı, onunla məsləhətləşməlidir. Düzgün tərbiyənin gedişatı bu yöndə olmalıdır”. 

Həmsöhbətimiz əlavə edib ki, qarşılıqlı ünsiyyət düzgün tənzimlənərsə, müasir dövrün problemli məsələlərinin öhdəsindən gəlmək mümkündür: 

“Qadağaları uşaqlara necə bildirmək olar? Məsələn, uşaq telefonla çox vaxt keçirtmək istəyir. Valideynin “Gözün yalnız telefondadır, get dərsini oxu” deməsi uşaq üçün anlaşılmaz qalar. Burada uşaqda “anam və ya atam telefonun necə maraqlı olduğundan xəbərsizdir” düşüncəsi yaranır. 

Əgər “Sənin sağlamlığını düşünərək deyirəm, səni çox istədiyimdən sənə telefonla bu qədər vaxt keçirməməyini bildidirəm, yenə də qərar sənindir” desək, uşaq düşünməyə başlayar. Yəni uşaqda öz sağlamlığı üzərində məsuliyyəti formalaşdırmaq lazımdır”. 

Elmir Mustafa 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: TikTok uşaq psixoloq

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin