Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

Tiktokda təhlükəli dopamin tələsi: Beynimizi niyə çürüdürük?

Tiktokda təhlükəli dopamin tələsi: Beynimizi niyə çürüdürük?

Kulis.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Kulis.az sosial şəbəkələrdə qısa videolar izləməyin beyinə təsiri haqqında araşdırma yazını təqdim edir.

Sosial şəbəkələrdə qısa videoların gündəlik həyatımızda rolu getdikcə artır. Tiktok, İnstagram və YouTube platformalarında yayımlanan qısa videolar artıq yalnız əyləncə vasitəsi deyil; onlar həm də insan beyninin işləmə ritminə təsir edən güclü stimullara çevrilib. Bir neçə saniyəlik videolar, dəyişən görüntülər, parlaq rənglər və musiqi effekti ilk baxışda əyləncəli görünə bilər, lakin uzunmüddətli təsiri baxımından bu, yorucu, bəzən hətta təhlükəli ola bilər.

Amerika Psixologiya Assosiasiyasının apardığı genişmiqyaslı araşdırmalar göstərir ki, sürətli və ardıcıl vizual və səs stimulları beyində diqqət mərkəzlərinin fəaliyyətini dəyişdirir. Son dövrlər sosial mediada zarafatyana “beyin çürüməsi” kimi ifadələr işlədilsə də, bu termin əslində reallığa söykənir - beynin bu tip stimullara adaptasiyası neyrobioloji və psixoloji baxımdan müəyyən problemlər yaradır.

Beyin uzun müddət eyni mövzuya diqqət yetirmək üçün yaradılmayıb. Qısa videolar isə məhz bu zəifliyi “istifadəyə verərək” izləyicini fasiləsiz ekranda qalmağa sövq edir. İnsan barmağını sürüşdürərək növbəti videoya keçir və beynin dopamin adlanan “mükafat hormonu” tez-tez aktivləşir. Bir video gülüş doğurur, digəri maraq yaradır, üçüncüsü diqqəti yenidən çəkir. Bu təsadüfi ardıcıllıq beyində qumar oyunları ilə oxşar təsir yaradır və insan özünü bu mexanizmdən ayırmaqda çətinlik çəkir.

Buna görə də “beş dəqiqə baxım” - deyə başlayan izləmə seansı bəzən saatlarla davam edir. Beyin sürətli məzmunu normallaşdırır, nəticədə daha sakit, yavaş və konsentrasiya tələb edən fəaliyyətlər - kitab oxumaq, yazmaq, dərslərə fokuslanmaq və məntiqi ardıcıllıq tələb edən işlər yorucu və darıxdırıcı görünür.

Araşdırmalar göstərir ki, yeniyetmələr gün ərzində orta hesabla altı saatdan çox qısa video izləyir. Bu yaş dövründə beyin hələ inkişaf etdiyi üçün qısa videoların təsiri daha güclü və hiss olunur. Bu vəziyyət təhsil prosesində diqqətin dağılmasına, dərslərə marağın azalmasına, emosional dəyişkənliyə və özünəinamın zəifləməsinə səbəb olur.

Bundan əlavə, sosial platformalarda gördükləri ilə özlərini başqaları ilə müqayisə etmək gənclərin psixikasında dərin izlər buraxır. Ekranda çox vaxt keçirmək real ünsiyyətin əvəzinə virtual əlaqələr qurmağa səbəb olur, bu isə paradoksal olaraq gənclərdə tənha qalma hissini artırır.

Qısa videoların beynin sinir sisteminə təsiri isə əlavə narahatlıq yaradır. Sistem “həmişə ayıq” vəziyyətinə keçdiyi üçün gecələr yuxuya getmək çətinləşir. Eyni zamanda, bu videolardan geniş istifadə yuxusuzluq, stress, əsəbilik və narahatlıqla sıx bağlıdır. Beyin dincəlməyə vaxt tapmadığı üçün gündəlik fəaliyyətlər də təsirlənir və insan yorğunluq hissi yaşayır.

Mütəxəssislər qısa videoların tam qadağan edilməsini tövsiyə etməsələr də, onların istifadəsinə nəzarət vacibdir. Gün ərzində videolar üçün ayrılan vaxtın azaldılması, yatmazdan əvvəl telefondan uzaq durmaq və izləmə seanslarından sonra beynin sakitləşməsinə kömək edən fəaliyyətlər — kitab oxumaq, musiqi dinləmək, gəzinti və ya təbiət ilə ünsiyyət — mütləq şəkildə tövsiyə olunur. Bu balans xüsusilə uşaqlar və yeniyetmələr üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.

Qeyd etmək lazımdır ki, TikTok və digər qısa video platformaları artıq həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib və yox olmayacaq. Lakin onların beyinə və psixikaya təsirini görməməzlikdən gəlmək mümkün deyil. İnsan öz psixoloji sağlamlığını qorumaq üçün bu platformalardan necə istifadə etdiyinə diqqət etməlidir.

Texnologiya düşmən deyil; əsas məsələ onunla şüurlu və balanslı münasibət qurmaqdır. Əgər bu qaydalara riayət edilsə, həm əyləncəmiz təmin olunar, həm də beynimiz sağlam qalar.

AzTV-dən üzr istədilər İranda konsul işləyən, "xalq düşməni" kimi güllənən qardaşlar - SSRİ onları necə ələ keçirdi? Özbəkistan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı Bakıda çıxış etdi
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:209
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 26 Noyabr 2025 12:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see315

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see286

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see284

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see279

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see231

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see227

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see221

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see219

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see211

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see209

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see202

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see199

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see195

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see192

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see187

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see184

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see176

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see176

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri