“Tomahawk“ raketləri hələ uçmayıb, amma Kreml artıq təlaşdadır“ “The Telegraph“

"ABŞ-ın qərarı Rusiya üçün siyasi məğlubiyyətə çevrilə bilər..."

ABŞ prezidenti Donald Trampın Ukraynaya "Tomahawk" qanadlı raketlərinin ötürülməsi barədə qərarı dünya gündəminin əsas mövzusuna çevrilib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Tekegraph" nəşri yazıb.

Analitiklər və Qərb mətbuatı hesab edir ki, bu addım təkcə hərbi deyil, həm də siyasi cəhətdən Kreml üçün ciddi zərbə ola bilər.

Kreml informasiya kampaniyasını işə salıb

Amerikanın Müharibənin Öyrənilməsi İnstitutu (ISW) bildirir ki, Rusiya artıq "Tomahawk" məsələsini ABŞ-a qarşı psixoloji təzyiq alətinə çevirib. Moskva bu raketlərin mümkün tədarükünü "qırmızı xəttin keçilməsi" kimi təqdim edərək, Qərbi qorxutmağa çalışır.

Lakin institutun analitikləri xatırladır ki, Rusiya əvvəllər də - istər HIMARS sistemləri, istər F-16 qırıcıları, istərsə də "Abrams" tanklarının Ukraynaya göndərilməsi zamanı eyni ritorikadan istifadə edib. Amma bunlardan heç biri Moskvanın təhdid etdiyi kimi "eskalasiyaya" səbəb olmayıb. "Rusiya əslində bu cür bəyanatlarla Qərbin siyasi qərarlarına təsir göstərmək, öz maraqlarına uyğun seçim etməyə məcbur etmək istəyir", - ISW qeyd edir.

Trampın ehtiyatlı qərarı və "nəzarət" qorxusu

"Axios" nəşrinin məlumatına görə, Tramp artıq "Tomahawk"ların NATO ölkələrinə satışı barədə qərar qəbul edib, lakin Ukraynaya ötürülməsi məsələsində ehtiyatlı davranır. Ağ Ev administrasiyası bu raketlərin Ukrayna tərəfindən necə və harada istifadə olunacağına tam nəzarət edə bilməyəcəyindən narahatdır.

"Haraya göndəriləcəklər, onu bilməliyəm. Mən eskalasiya istəmirəm", - Tramp bildirib. Ukrayna tərəfi isə əmindir ki, bu raketlər Rusiyanın dərin arxa cəbhəsindəki strateji obyektləri məhv etməyə və Putini danışıqlar masasına gətirməyə kömək edəcək.

Kreml üçün yeni təlaş mərhələsi

Putin açıq şəkildə bəyan edib ki, "Tomahawk"ların Kiyevə verilməsi "keyfiyyətcə yeni eskalasiya mərhələsi" olacaq. O, iddia edir ki, Ukrayna bu raketləri ABŞ-ın birbaşa iştirakı olmadan istifadə edə bilməz və bu, Rusiya ilə ABŞ arasında açıq qarşıdurma yaradar.

Bununla belə, Qərb ekspertləri bu bəyanatları Moskvanın növbəti təzyiq cəhdi kimi qiymətləndirir. "The Telegraph" yazır ki, hətta "Tomahawk"lar bir neçə ay ərzində Ukraynaya çatmasa və istifadəyə buraxılmasa belə, onların təkcə mövcudluğu Kreml üçün psixoloji təzyiq amilidir.

"Tomahawk"ların hədəf radiusu və mümkün nəticələr

ISW hesab edir ki, 2 500 km məsafəli versiya ilə Ukrayna Rusiyanın ən azı 1 945 hərbi obyektini, 1 600 km versiyası ilə isə 1 655 hədəfi vura bilər. Bu, Ukraynaya Rusiyanın arxa cəbhəsindəki zərbə dron zavodlarını, o cümlədən Tatarıstandakı "Shahed" istehsal kompleksini və Saratovdakı "Engels-2" strateji aviasiya bazasını sıradan çıxarmaq imkanı verəcək.

Trampın "sınaq" strategiyası

Ukrayna Ali Radasının deputatı Yeqor Çernev yazır ki, "Tomahawk"ların göndərilməsi birdən-birə baş verməyəcək. İlk mərhələdə Ukraynaya yalnız bir neçə, yaxud bir neçə on raket veriləcək, lakin onlardan dərhal istifadə edilməsinə icazə verilməyəcək. "Tramp qəsdən qeyri-müəyyən danışır. O, bu yolla Putinə seçim imkanı verir: geri çəkilib danışıqlara getmək, ya da daha böyük təzyiqlə üzləşmək", - Çernev bildirib.

Deputatın fikrincə, bu mərhələli strategiya həm diplomatik alət, həm də real təzyiq vasitəsidir: "Əgər Kreml reaksiya verməsə, Ukrayna sərhədyanı ərazilərə məhdud sayda zərbələr endirə bilər. Əgər Putin yenə də danışıqlardan qaçsa, zərbə radiusu genişlənəcək. Yalnız bir müddət sonra bütün məhdudiyyətlər, bəlkə də Kreml istisna olmaqla aradan qalxacaq". Çernev əlavə edib ki, "Tomahawk" məsələsi bir neçə ay çəkə bilər, lakin bu artıq "real təzyiq və real arqumentdir".

Vaxt kimin tərəfindədir?

Kreml təbliğatla Qərbi qorxutmağa çalışsa da, Ukraynanın hərbi imkanları tədricən artır. Trampın mərhələli strategiyası həm siyasi balansı qoruyur, həm də Putini təzyiq altında saxlayır. Belə görünür ki, "Tomahawk"lar hələ havaya qalxmadan belə, Kreml üçün yeni narahatlıq mənbəyinə çevrilib.