Icma.az
close
up
RU
Tonlarla ağırlığı olan daşları Stounhencə kim gətirib? Yeni kəşf

Tonlarla ağırlığı olan daşları Stounhencə kim gətirib? Yeni kəşf

Icma.az, Olke.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Yeni tədqiqat göstərir ki, Stounhencin meqalitləri hazırkı Cənubi İngiltərədəki yerinə buzlaq vasitəsilə deyil, insanlar tərəfindən gətirilib. 

"Ölkə.az" xəbər verir ki, uzun müddət bu 5000 illik abidənin müqəddəs daşlarının hazırkı Uels və hətta Şotlandiya ərazilərindən gəldiyi hesab olunurdu, lakin daşların Salisburi düzənliyinə necə gətirildiyi hələ də mübahisə mövzusudur.

Mikroskopik mineral dənəciklərinin təhlili göstərib ki, buzlaqlar Son Buz Dövründə (2,6 milyon – 11 700 il əvvəl) bu regiona çatmayıb, beləliklə "buzlaq daş daşınması” nəzəriyyəsi rədd olunur. Bu nəzəriyyəyə görə, Stounhencin mavi daşları və 6,6 tonluq Qurban Daşı buzlaqlar vasitəsilə Salisburi düzənliyinə gətirilmişdi. Tədqiqat "Communications Earth and Environment" jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatın müəllifləri, Avstraliyanın Kurtin Universitetindən geoloq tədqiqatçı Entoni Klark və eyni universitetin professoru Kristofer Kirkland bildiriblər:

"Əvvəlki araşdırmalar buzlaq daş daşınması nəzəriyyəsini şübhə altına almışdı, amma bizim tədqiqat daha da irəli gedərək daşların əsl mənşəyini müəyyən etmək üçün qabaqcıl mineral identifikasiyası metodlarından istifadə edir".

Stounhencin mavi daşları – adətən yaş olduqda və ya yarıldığı zaman mavi çalarlara malik olan daşlar – qərbi Uelsdəki Preseli təpələrindən gətirilib. Bu o deməkdir ki, insanlar onları təxminən 225 km məsafədən abidənin yerinə daşımış ola bilərlər.

Maraqlıdır ki, abidənin orta dairəsindəki Qurban Daşı Şimali İngiltərə və ya Şotlandiyadan gətirilib – bu isə Salisburi düzənliyindən ən azı 500 km uzaqlıqdır və onun daşınması üçün bəlkə də qayıqlardan istifadə olunub.

Buzlaq daş daşınması nəzəriyyəsi insanların daşları digər Britaniya bölgələrindən abidənin tikintisi üçün gətirdiyi fikrin əksidir. Lakin Stounhenc daşları buzlaq hərəkətindən heç bir iz daşımır, buna görə də arxeoloqlar bu nəzəriyyəyə qarşı çıxır.

Tədqiqat üçün alimlər, daşların mənşəyini müəyyən etmək üçün, Salisburi düzənliyinin ətrafındakı çaylardan tapılmış qədim mineral parçalarını – sirkon və apatit dənələrini – radioaktiv dağılma sürətinə əsaslanaraq tarixləndiriblər. Fərqli qayalar fərqli yaşa malik olduğundan, daşlar buzlaqlar vasitəsilə gətirilsəydi, onların ən kiçik izləri bölgədə qalmalı idi.

700-dən çox sirkon və apatit dənəsi analiz edilib, lakin qərbi Uels və Şotlandiyadakı qayalarla əhəmiyyətli uyğunluq tapılmayıb. Əksinə, sirkon dənələrinin əksəriyyəti 1,7–1,1 milyard il əvvələ aid olub və bu, Cənubi İngiltərənin əksər hissəsinin sıx qumlarla örtüldüyü dövrə uyğundur. Apatit dənələrinin yaşı isə təxminən 60 milyon il əvvələ aiddir – o zaman Cənubi İngiltərə dayaz subtropik dənizlə örtülü olub. Bu, Stounhenc ətrafındakı çaylardakı mineralların bu regiondan qaldığını və digər yerlərdən gətirilmədiyini göstərir.

Tədqiqat nəticələri göstərir ki, buzlaqlar Son Buz Dövründə Salisburi düzənliyinə qədər uzanmayıb və Stounhenc meqalitlərinin buzlaqlar tərəfindən daşınması mümkün olmayıb. Alimlər yazırlar:

"Bu, bizə abidənin ən ekzotik daşlarının oraya təsadüfən deyil, məqsədyönlü şəkildə seçilərək daşındığını göstərən əlavə sübut verir".(qaynarinfo)

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:193
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 25 Yanvar 2026 16:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see357

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see356

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see346

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see344

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see333

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see327

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see315

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see310

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see308

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see305

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see297

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see294

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see288

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see276

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see275

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see265

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see256

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see242

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see236

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see233
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri