Icma.az
close
up
RU
Tonlarla ağırlığı olan daşları Stounhencə kim gətirib? Yeni kəşf

Tonlarla ağırlığı olan daşları Stounhencə kim gətirib? Yeni kəşf

Icma.az, Olke.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Yeni tədqiqat göstərir ki, Stounhencin meqalitləri hazırkı Cənubi İngiltərədəki yerinə buzlaq vasitəsilə deyil, insanlar tərəfindən gətirilib. 

"Ölkə.az" xəbər verir ki, uzun müddət bu 5000 illik abidənin müqəddəs daşlarının hazırkı Uels və hətta Şotlandiya ərazilərindən gəldiyi hesab olunurdu, lakin daşların Salisburi düzənliyinə necə gətirildiyi hələ də mübahisə mövzusudur.

Mikroskopik mineral dənəciklərinin təhlili göstərib ki, buzlaqlar Son Buz Dövründə (2,6 milyon – 11 700 il əvvəl) bu regiona çatmayıb, beləliklə "buzlaq daş daşınması” nəzəriyyəsi rədd olunur. Bu nəzəriyyəyə görə, Stounhencin mavi daşları və 6,6 tonluq Qurban Daşı buzlaqlar vasitəsilə Salisburi düzənliyinə gətirilmişdi. Tədqiqat "Communications Earth and Environment" jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatın müəllifləri, Avstraliyanın Kurtin Universitetindən geoloq tədqiqatçı Entoni Klark və eyni universitetin professoru Kristofer Kirkland bildiriblər:

"Əvvəlki araşdırmalar buzlaq daş daşınması nəzəriyyəsini şübhə altına almışdı, amma bizim tədqiqat daha da irəli gedərək daşların əsl mənşəyini müəyyən etmək üçün qabaqcıl mineral identifikasiyası metodlarından istifadə edir".

Stounhencin mavi daşları – adətən yaş olduqda və ya yarıldığı zaman mavi çalarlara malik olan daşlar – qərbi Uelsdəki Preseli təpələrindən gətirilib. Bu o deməkdir ki, insanlar onları təxminən 225 km məsafədən abidənin yerinə daşımış ola bilərlər.

Maraqlıdır ki, abidənin orta dairəsindəki Qurban Daşı Şimali İngiltərə və ya Şotlandiyadan gətirilib – bu isə Salisburi düzənliyindən ən azı 500 km uzaqlıqdır və onun daşınması üçün bəlkə də qayıqlardan istifadə olunub.

Buzlaq daş daşınması nəzəriyyəsi insanların daşları digər Britaniya bölgələrindən abidənin tikintisi üçün gətirdiyi fikrin əksidir. Lakin Stounhenc daşları buzlaq hərəkətindən heç bir iz daşımır, buna görə də arxeoloqlar bu nəzəriyyəyə qarşı çıxır.

Tədqiqat üçün alimlər, daşların mənşəyini müəyyən etmək üçün, Salisburi düzənliyinin ətrafındakı çaylardan tapılmış qədim mineral parçalarını – sirkon və apatit dənələrini – radioaktiv dağılma sürətinə əsaslanaraq tarixləndiriblər. Fərqli qayalar fərqli yaşa malik olduğundan, daşlar buzlaqlar vasitəsilə gətirilsəydi, onların ən kiçik izləri bölgədə qalmalı idi.

700-dən çox sirkon və apatit dənəsi analiz edilib, lakin qərbi Uels və Şotlandiyadakı qayalarla əhəmiyyətli uyğunluq tapılmayıb. Əksinə, sirkon dənələrinin əksəriyyəti 1,7–1,1 milyard il əvvələ aid olub və bu, Cənubi İngiltərənin əksər hissəsinin sıx qumlarla örtüldüyü dövrə uyğundur. Apatit dənələrinin yaşı isə təxminən 60 milyon il əvvələ aiddir – o zaman Cənubi İngiltərə dayaz subtropik dənizlə örtülü olub. Bu, Stounhenc ətrafındakı çaylardakı mineralların bu regiondan qaldığını və digər yerlərdən gətirilmədiyini göstərir.

Tədqiqat nəticələri göstərir ki, buzlaqlar Son Buz Dövründə Salisburi düzənliyinə qədər uzanmayıb və Stounhenc meqalitlərinin buzlaqlar tərəfindən daşınması mümkün olmayıb. Alimlər yazırlar:

"Bu, bizə abidənin ən ekzotik daşlarının oraya təsadüfən deyil, məqsədyönlü şəkildə seçilərək daşındığını göstərən əlavə sübut verir".(qaynarinfo)

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:182
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 25 Yanvar 2026 16:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri