Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Tramp İrana hücumu niyə gecikdirir? 7 il sonra qəribə vəziyyət

Tramp İrana hücumu niyə gecikdirir? 7 il sonra qəribə vəziyyət

Icma.az, GlobalInfo portalına istinadən məlumat verir.

ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus esminesin yaxınlığında İrana aid pilotsuz uçuş aparatının aşkar edilərək dərhal zərərsizləşdirilməsi regionda onsuz da gərgin olan təhlükəsizlik mühitini daha da suallar altına salıb.

Hadisə ilk baxışdan taktiki insident kimi görünsə də, ABŞ–İran münasibətlərinin hazırkı həssas mərhələsi fonunda bunun mümkün siyasi və hərbi nəticələri diqqətdən kənarda qala bilməz. Xüsusilə belə epizodların gələcəkdə hərbi eskalasiyaya əsas kimi istifadə edilib-edilməyəcəyi, yaxud əvvəlcədən düşünülmüş təxribat ssenarisinin tərkib hissəsi olub-olmadığı ciddi müzakirə mövzusuna çevrilir.

Bu hadisə İrana mümkün hücum üçün əvvəlcədən hazırlanmış təxribat ola bilərmi?

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Elnur Ənvəroğlu deyib ki, məsələ həm hərbi, həm siyasi, həm də hüquqi ölçüləri olan mürəkkəb bir mövzudur:

“Lakin faktlara və ABŞ-ın indiyə qədər formalaşdırdığı davranış modelinə nəzər salsaq, bir neçə əsas məqamı aydın görmək mümkündür.

Birincisi, bu tip insidentlər ABŞ üçün avtomatik olaraq müharibə səbəbi hesab edilmir. Son illər ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri İranla bağlı onlarla oxşar hadisə qeydə alıb. Pilotsuz uçuş aparatlarının yaxınlaşması, sürətli katerlərin təxribat xarakterli manevrləri, radar və rabitə sistemləri ilə bağlı riskli davranışlar bu qəbildəndir. Daha konkret nümunə kimi 2019-cu ildə İranın ABŞ-a məxsus yüksək texnologiyalı “Global Hawk” kəşfiyyat pilotsuz aparatını vurmasını göstərmək olar. Bu hadisə texniki və siyasi baxımdan daha ciddi idi. Buna baxmayaraq, ABŞ hücum planı hazırlasa da, Prezident Donald Tramp son anda əməliyyatı ləğv etdi və səbəb kimi insan itkisi riskini göstərdi. Yəni ABŞ-ın hücum niyyəti olsaydı, həmin hadisə dərhal hərbi qarşıdurma ilə nəticələnə bilərdi.

Ümumiyyətlə, bu kimi hallar adətən “force protection” – yəni qüvvələrin müdafiəsi çərçivəsində qiymətləndirilir və yerində neytrallaşdırma ilə yekunlaşır. Bir pilotsuz aparatın vurulması təkbaşına İrana qarşı genişmiqyaslı hücum üçün nə hüquqi, nə də siyasi əsas yaradır. Üstəlik, ABŞ-ın İrana hücum etmək üçün belə zəif əsaslara ehtiyacı yoxdur.

İkincisi, əvvəlcədən planlaşdırılmış təxribat ehtimalı nəzəri olaraq istisna edilmir, lakin bunu sübut etmək olduqca çətindir. Belə iddialar üçün ya konkret kəşfiyyat məlumatları, ya da pilotsuz aparatın mənşəyi, uçuş trayektoriyası və komanda zənciri ilə bağlı açıq dəlillər tələb olunur. ABŞ ordusu adətən bu cür insidentləri ictimailəşdirərkən ehtiyatlı və ölçülmüş dil seçir, onları birbaşa hücum aktı kimi təqdim etmir. Bu da Vaşinqtonun eskalasiyada maraqlı olmadığını göstərir.


Elnur Ənvəroğlu

Üçüncüsü, ABŞ-ın İrana qarşı hücum qərarı bir insident əsasında formalaşmır. Belə qərarlar adətən uzunmüddətli eskalasiya, ABŞ hərbçilərinin ölümü, regional müttəfiqlərə ciddi zərbə, Konqreslə siyasi koordinasiya və beynəlxalq legitimlik kimi amillərin üst-üstə düşməsi ilə verilir. Tək bir dron hadisəsi bu zənciri işə salmaq üçün yetərli deyil.

Dördüncüsü, ABŞ üçün əsas məsələ niyyət və miqyasdır. Əgər insident təsadüfi və ya məhdud riskli hərəkət kimi qiymətləndirilirsə, cavab tədbirləri də məhdud olur. Lakin ardıcıl və koordinasiyalı hücumların tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilsə, reaksiya sərtləşə bilər. Hazırkı mərhələdə isə ABŞ daha çox çəkindirmə, qarşısının alınması və siyasi mesaj vermə xəttini seçir.

Nəticə etibarilə, bu tip hadisələr ABŞ üçün “casus belli”, yəni müharibə səbəbi deyil. Onlar daha çox İran–ABŞ münasibətlərində mövcud olan gərginlik fonunda baş verən, lakin idarə olunan riskli insidentlər kimi qiymətləndirilir. Əksinə, ABŞ ordusu bu cür halları operativ şəkildə neytrallaşdırmaqla həm öz qüvvələrini qoruyur, həm də eskalasiyanın qarşısını almağa çalışır”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:150
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 04 Fevral 2026 20:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see412

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see331

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see311

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see306

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see295

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see288

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see285

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see280

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see266

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see265

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see256

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see241

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see236

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see225

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see221

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see200

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see198

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see190

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see181

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri