“Tramp marşrutu”: Regionda yeni geosiyasi mərhələnin başlanğıcı?

ABŞ nümayəndə heyətinin Ermənistana “Tramp marşrutu” ilə bağlı səfəri bölgədə geosiyasi balansların dəyişə biləcəyini göstərir.  Bu layihə sırf iqtisadi məna kəsb etməklə kifayətlənmir, həm də siyasi çəkisi olan təşəbbüsdür.

ABŞ-nin bu prosesə birbaşa müdaxiləsi Ermənistanın regional mövqelərini gücləndirmək və alternativ tərəfdaşlar qazanmaq niyyətinə işarədir. Bu baxımdan Bakı-İrəvan münasibətlərində yeni gündəm formalaşa bilər: bir tərəfdən iqtisadi əməkdaşlıq imkanları açılsa da, digər tərəfdən Azərbaycanın tranzit üstünlüyü ilə bağlı narahatlıqları artırıla bilər.

Layihənin Rusiya və İran kimi güclərə təsiri də diqqətdən kənarda deyil. Hər iki ölkə bu marşrutun regiondakı təsir imkanlarını məhdudlaşdıracağını düşünərək açıq və ya dolayı təzyiqlər göstərə bilər. Bu isə Ermənistan üçün balanslı siyasət yürütməyin daha da çətinləşəcəyini göstərir.

Ermənistan hökumətinin üzərinə düşən əsas vəzifələr arasında marşrutun texniki şərtlərini təmin etmək, təhlükəsizlik zəmanətləri vermək və xarici sərmayələrin şəffaf istifadəsini təmin etmək dayanır.

Görüşlərin qapalı formatda keçirilməsi isə təsadüfi deyil: bu, həm maliyyə detallarının, həm də böyük güclərin maraqlarının həssas xarakter daşıdığını göstərir.

Ümumilikdə, “Tramp marşrutu” regionun siyasi-iqtisadi gündəmini dəyişə biləcək bir layihə kimi qiymətləndirilir. Onun uğurlu icrası Ermənistan üçün yeni imkanlar açsa da, bölgədə mövcud güc balansına əlavə gərginlik də gətirə bilər.

Ruslan Zəngəzur