Trampın epik qəzəb i və qorxulu Tehran

Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhd şahzadəsi Məhəmməd bin Salman ABŞ prezidenti Donald Trampı regionda davam edən münaqişə fonunda İrana hərbi təzyiqi davam etdirməyə çağırıb.

Azpost.info bildirir ki, bu barədə “New York Times” qəzeti danışıqlarla tanış olan mənbələrə istinadən məlumat yayıb.

Nəşrin məlumatına görə, hərbi əməliyyatların başlamasından təxminən iki həftə sonra ABŞ administrasiyası çətin bir seçimlə üzləşir: İrana qarşı hərbi kampaniyanı davam etdirmək, yoxsa Amerikanın eskalasiyada iştirakını azaltmağa çalışmaq. Əməliyyatın davam etdirilməsi ABŞ qoşunları üçün təhlükəni artıra, iqtisadi xərcləri artıra və müttəfiqlərlə münasibətləri çətinləşdirə bilər. Eyni zamanda, münaqişədən vaxtından əvvəl çıxmaq İranı əhəmiyyətli hərbi potensialla, o cümlədən nüvə silahı yaratmaq üçün lazım olan zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ilə baş-başa qoyacaq.

ABŞ rəsmiləri qeyd edirlər ki, ABŞ və İsrail artıq bəzi hərbi uğurlar əldə ediblər. Xüsusilə, İranın raket infrastrukturuna ciddi ziyan dəyib, bəzi hava hücumundan müdafiə sistemləri məhv edilib və ölkənin dəniz imkanları zəiflədilib. Lakin Tehran hakimiyyəti dövlət üzərində nəzarəti saxlayır və kiberhücumlardan tutmuş gəmiçilik və regional infrastruktura təhdidlərə qədər asimmetrik təzyiq metodlarından istifadə etməyə davam edir.

Münaqişənin başlanğıcından bəri Donald Tramp qlobal və regional liderlərlə fəal danışıqlar aparır, müttəfiqlərinin hərəkətlərini əlaqələndirməyə çalışır. İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu və ABŞ prezidentinin daimi əlaqədə olduqları və vəziyyəti demək olar ki, hər gün müzakirə etdikləri bildirilir.

Eyni zamanda, Amerika lideri regiondakı ərəb dövlətləri ilə məsləhətləşmələr aparır. Onların arasında Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhd şahzadəsi Məhəmməd bin Salman da var. Mənbələrə görə, o, Vaşinqtona Tehrana təzyiqi azaltmamağı və İrana qarşı hərbi əməliyyatları davam etdirməyi məsləhət görür.  O, davamlı hərbi təzyiqin İran rejimini ciddi şəkildə zəiflədə biləcəyinə inanır.

Danışıqlar qlobal neft ticarətinin əsas yolu olan Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik fonunda keçirilir. Ağ Ev vurğulayır ki, ABŞ Tehranın təsirini məhdudlaşdırmağa və münaqişənin daha da şiddətlənməsinin qarşısını almağa çalışaraq regiondakı müttəfiqləri və tərəfdaşları ilə əlaqə saxlamağa davam edir.

Bu arada, Vaşinqton bir neçə mümkün növbəti addımı nəzərdən keçirir. Bir variant, neft ixracında mühüm rol oynayan İranın Fars körfəzindəki Xarq adası üzərində nəzarətin qurulmasını əhatə edir.

Mütəxəssislərin hesablamalarına görə, ABŞ bu adanı tuta bilsə bilsə, İranın neft ixracını effektiv şəkildə nəzarətdə saxlayacaq və ölkə iqtisadiyyatına ciddi zərbə vuracaq. Lakin belə bir əməliyyat uzunmüddətli hərbi mövcudluğu və Amerika qüvvələrinin İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun mümkün hücumlarından qorunmasını tələb edə bilər.

Daha riskli bir variant isə zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarını ələ keçirmək üçün mümkün əməliyyatdır. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin məlumatına görə, təxminən 970 funt uran, silah səviyyəsinə yaxın zənginləşdirilmiş şəkildə hələ də İsfahan yaxınlığındakı yeraltı obyektlərdə saxlanılır. Material xüsusi çənlərdə qaz halında saxlanılır, lakin bu saxlama obyektlərinə giriş çətindir, çünki keçən ilki hücumlarda bəzi tunellər zədələnib.

ABŞ və Avropa kəşfiyyat mənbələri iddia edirlər ki, bu materialın obyektdən çıxarıldığına dair hələlik heç bir əlamət yoxdur. Lakin, ələ keçirmə əməliyyatı olduqca mürəkkəb və təhlükəli olaraq qalır. Daşınma zamanı konteynerlərin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün ixtisaslaşmış bölmələr tələb oluna bilər.

Donald Tramp özü bu variantlarla bağlı hələlik yekun qərarın verilmədiyini bildirib. O qeyd edib ki, nüvə materialları üzərində mümkün nəzarət məsələsi müzakirə olunur. Lakin ABŞ administrasiyası hələlik yekun qərar verməyə yaxın deyil.

AzPost.az

Paylaş