Trampın iqtisadi avantürası: Bir tərəfdən öz ölkəsini düşünür, digər tərəfdən isə...

Anerikanın dövlət borcu ardıcıl dörd ildir iki trilyon dollardan çox artır.

Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, ABŞ Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, 2025-ci maliyyə ilində bu rəqəm rekord həddə - 37.6 trilyon dollara çatıb. Bildirilib ki, ABŞ-də federal hökumətin maliyyə ili oktyabrın 1-dən sentyabrın 30-dək davam edir. Ötən il ərzində borc 35.46 trilyon dollardan 37.64 trilyon dollara yüksəlib, bu ölkə üçün yeni rekorddur.

Hesab etmək olarmı ki, Trampın iqtisadi avantürası ABŞ iqtisadiyyatına daha çox zərər vuracaq?

Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Murad Cəlalov Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında bildirib ki, Donald Tramp öz nüfuzunu qaldırmaq üçün sosial xərcləri daha çox artırır. Onun fikrincə, normalda bu addım prezident seçkilərindən öncə baş verməli idi.

Müsahibimiz qeyd edib ki, hazırda Tramp dünyada öz hegemonluğunu göstərməyə çalışır və bu sahədə yüksək məbləğdə maliyyə ayrılır:

"Trampın atdığı addımlar siyasi baxımdan daha çox maraq doğurur. Tramp bir tərəfdən öz ölkəsini və iqtisadiyyatını düşünür, digər tərəfdən isə fərqli prezident kimi ABŞ tarixində iz qoymaq istəyir. Necə ki, bunu Almaniya edib. İkinci Dünya müharibəsi zamanı Almaniyanın üzərinə bir möhür kimi vuruldu. Almaniya o möhürü öz üzərindən qaldırmaq üçün 2015-ci ildən xarici ölkələrdən başlayan qaçqın axınlarına qarşı qapılarını açdı və onlara dəstək oldu. Almaniya bu gün də Rusiya və Ukraynadan gələnlərə dəstək olmağa davam edir. Almaniya bu addımla qəddar rejim olmadığını göstərməyə çalışsa da, öz iqtisadiyyatına böyük zərbə vurdu. Halbuki iqtisadiyyatına görə Almaniya dünyanın üç ölkəsindən biri idi. Lakin indiki məqamda inflyasiya içərisindədir. Çünki sosial xərcləri inanılmaz dərəcədə artıb".

M.Cəlalov vurğulayıb ki, Tramp xüsusən də ölkədə vergilərin azalmasına diqqət ayırıb. Çünki ölkə daxilində də öz nüfuzunu qaldırmağa çalışır. Halbuki vergilərin azaldılması və sosial xərclərin artırılması ölkə iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurur.

Murad Cəlalov: Tramp öz gücünü göstərməyə çalışdığı üçün faiz dərəcələrində siyasi addımlar atır

"Borclanmanın yaranmasının başlıca səbəbi xərcin gəlirdən çox olmasıdır. Bu fonda dövlət məcburi olaraq istiqrazlar buraxmalı olur. Borc isə faizlərlə geri qaytarılır. Banklar ödəmənin risk altında olduğunu görəndə faizi yüksəldir. Bu, borcu daha da artırır. Tramp isə öz gücünü göstərməyə çalışdığı üçün faiz dərəcələrində siyasi addımlar atır. Yəni, faizi iqtisadi nəticələrə görə təyin etmir. Nəticədə ABŞ Mərkəzi Bankının müstəqilliyi risk altına düşür", - deyə müsahibimiz izah edib.

İqtisadçı hesab edir ki, ABŞ-nin gələcəyi yaxşı ola bilər. Çünki aldığı borclar dollarladır və dünya üzrə dollar birinci valyuta sayılır. Bu baxımdan gələcəkdə borclanma ilə bağlı bir problem yaşanmaya bilər:

"Yalnız sosial xərclər və digər lazımsız xərclər artarsa, bu, daxildə çaxnaşmalara səbəb olacaq. Ona görə ki, digər sahələrin müstəqilliyi əlindən alınmış olur".

Qeyd edək ki, ABŞ-nin suveren borcunda ən böyük artım (4.2 trilyon dollar) 2020-ci ildə qeydə alınıb.

Gülşən Şərif