Icma.az
close
up
RU
Trampın iqtisadi ideyaları: dünyamızı nələr GÖZLƏYİR...

Trampın iqtisadi ideyaları: dünyamızı nələr GÖZLƏYİR...

Icma.az, Modern.az portalına istinadən məlumat verir.

ABŞ-da keçirilən seçkilərin nəticələrinin hesablanması başa çatmasa da, artıq Donald Trampın qələbə qazandığı məlumdur. Səsvermənin nəticələrinə görə, Respublikaçılar ABŞ Senatına da nəzarəti ələ keçiriblər. Bu da Trampın iqtisadi ideyalarının reallaşmasının asanlaşması deməkdir. 


ABŞ-də iki əsas siyasi partiyada biri olan Respublikaçılar ölkənin siyasi həyatında mühüm rol oynayır və ideoloji mövqeləri ilə seçilirlər.


Sağ-mərkəz mövqeyində duran respublikaçılar kiçik dövlət, sərbəst bazar iqtisadiyyatı və fərdi azadlıqları müdafiə edirlər. Onlar vergilərin azaldılması, iqtisadi tənzimləmələrin minimuma endirilməsi və dövlət xərclərinin azalması tərəfdarıdırlar. Respublikaçılar daha çox mühafizəkar dəyərlərə, güclü milli müdafiəyə və ənənəvi ailə dəyərlərinin qorunmasına önəm verirlər. Partiyanın seçici bazası əsasən kənd yerlərində yaşayanlar, biznes sahibləri, mühafizəkar dindarlar və yaşlı əhali qruplarından ibarətdir.

Hər bir namizəd öz seçki proqramlarında iqtisadi məsələlərə ciddi yer ayırdı. Artıq seçkilər arxada qaldığından yalnız qalibin platforması aktuallığını saxlayır.  

Trampın iqtisadi ideyalarının çoxu ilk dəfə hakimiyyətə gəlişində olduğu kimidir. Amma bu dəfə o, daha çox təcrübəyə və onları həyata keçirmək əzminə malikdir.

O, istehsalı ölkəyə gətirəcəyini, vergiləri kəsəcəyini və milyonlarla qeyri-qanuni immiqrantı deportasiya edəcəyini vəd edib. 

Tramp, 2017-ci ildə qəbul edilmiş “Vergi Endirimləri və Məşğulluğun Artırılması Aktı”nın (TCJA) davamlılığını təmin etmək və yeni vergi güzəştləri tətbiq etmək istəyir. Bunlara sosial təminat gəlirləri üzərindəki vergiləri ləğv etmək, korporativ gəlir vergisini  21 faizdən 15 faizə  endirmək, fərdi gəlir vergilərində mövcud olan azadolmaların və güzəştlərin saxlamaq aiddir. O, işçilər üçün vergi güzəştləri vəd edib. 

Çinlə ticarət münasibətlərini sərtləşdirmək istəyən Tramp bu ölkədən idxal olunan mallar 60 faizə qədər yeni rüsumlar tətbiq etməyi və ABŞ şirkətlərinin Çinə investisiya qoymasını qadağan etməyi planlaşdırır.

Trampın xarici ticarət siyasəti xarici ölkələrlə ticarət müqavilələrinin yenidən danışıqlarının aparılmasını, "Amerika Üçün Ədalətli Ticarət" prinsipləri əsasında yenidən qurulmasını hədəfləyir. Bu vədlərin icrası ABŞ-da sənaye və ixrac sahələrinin inkişafını təşviq edə bilər.

Tramp enerji sektoruna, xüsusilə neft və qaz hasilatına ciddi dəstək vəd edir. O, enerji müstəqilliyini təmin etmək və neft-qaz sektorunda sərmayələri artırmaq üçün daha çox yerli resurslardan istifadəni təklif edir. Bu yanaşma, enerji sektoruna maliyyə bazarlarında marağın artmasına və potensial gəlirlərinə təkan verə bilər. Financial Times” yazır ki, Donald Trampın idxal rüsumlarını kəskin şəkildə artıracağı vədi avtomobil və lüks mal istehsalçıları da daxil olmaqla, bir sıra Avropa şirkətlərinin səhmlərinə mənfi təsir göstərib.

Tramp Avropaya 20 faiz rüsum tətbiq edəcəyini bildirib. Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) bu cür siyasətin qlobal iqtisadi artıma zərər verə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. ABŞ-nin Maliyyə Naziri Janet Yellen, kəskin yüksəldilmiş tariflərin “yanlış yanaşma” olduğunu və bunun istehlakçılara və ixracata mənfi təsir edəcəyini söyləyib.

ABŞ və Avropa İttifaqı arasında ticarət əlaqələrindən danışan Tramp Avropa İttifaqını “mini-Çin” adlandırıb. “Maşınlarımızı götürmürlər, kənd təsərrüfatı məhsullarımızı götürmürlər, heç nə götürmürlər. Aİ ilə 312 milyard dollar kəsirimiz var. Bilirsiniz, Avropa İttifaqı mini-Çindir, hətta o da deyil”.

Avropanı isə 4 il əvvəl olduğu kimi yenidən 4 il yorucu dövr gözləyir.  

Trampın qələbəsi neft qiymətlərinin aşağı düşəcəyi proqnozlarını artırır.  Hesab eilir ki, ABŞ-ın neft sektoruna dəstək layihəsi onun hasilatının artmasına səbəb olacaq. Qızıla gəlincə, Yaxın Şərq və Şərqi Avropada hərbi münaqişələrə son qoyulsa qızılın qiymətini kəskin şəkildə ucuzlaşacaq. 

Trampın siyasəti bütün dünyada böyük dalğalanma təsirləri göstərəcək. Həttas seçkilərdən əvvəl biznes qurumları artıq Respublikaçıların qələbəsini nəzərə alaraq fövqəladə hallar planları hazırlayıblar.

Seçkilərdən sonra ilk açılan Asiyada birjalar Trampın qələbəsinə qarışıq reaksiya verdi. Yaponiyanın Nikkei və Avstraliyanın S&P/ASX 200 indeksləri bahalaşıb. 

Bitkoin bütün zamanların ən yüksək həddinə çatıb. Tramp tənzimləməni dayandıraraq və yeniliklərə daha açıq olmaqla Amerikanı “planetin kriptovalyutası” edəcəyinə söz verib. Onun kriptovalyutaya dəstəyi ABŞ-da sənayeyə ümid verib. Ən populyar kriptovalyuta olan bitkoin çərşənbə günü bir anda 75 000 dollardan (69 800 avro) çox rekord vurub.

Bitkoin yüksəldikcə, bir sıra digər valyutalar Amerika dolları qarşısında o qədər də yaxşı nəticə göstərə bilmədi.
Avropa Birliyi və Çin, Yaponiya və Meksika kimi ölkələr haqlı olaraq tariflərdən narahatdırlar. Çərşənbə günü onların valyutaları artan ABŞ dolları qarşısında dəyər itirdi. Meksika pesosu ABŞ-ın yeni tariflərinə qarşı xüsusilə həssas olduğu üçün son üç ayda ən böyük enişini yaşadı.

Daha bahalı dollar ABŞ mallarını ümumiyyətlə başqaları üçün bahalaşdıracaq. Bu, həm də neft kimi dollarla qiymətləndirilən qlobal əmtəələri digər valyutalarla ödəyən alıcılar üçün bahalaşdıracaq.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 07 Noyabr 2024 16:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see293

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see282

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see279

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see274

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see274

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see269

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see260

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see259

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see253

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see252

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see234

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see229

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see228

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see228

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see225

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see222

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see217

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see216

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see213

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri