Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Trampın planı NATO nu dəyişir: Avropa yeni təhlükəsizlik modelinə keçir

Trampın planı NATO nu dəyişir: Avropa yeni təhlükəsizlik modelinə keçir

Azpolitika.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Ankarada keçirilən NATO sammiti Alyansın gələcəyi üçün dönüş nöqtəsi ola bilər. ABŞ Prezidenti Donald Trampın Avropadakı Amerika hərbi mövcudluğunu azaltmaq niyyəti fonunda, müttəfiqlər yeni təhlükəsizlik modelini müzakirə edirlər, bu model "NATO 3.0" adlandırılır.

"AzPolitika" xəbər verir ki, bu barədə "The New York Times" nəşrinin yayımlandığı məqalədə qeyd olunur.

Avropa paytaxtları artıq qəbul edirlər ki, ABŞ-ni əsas müttəfiq kimi saxlamağa çalışarkən öz güclərinə daha çox güvənməli olacaqlar.

Donald Tramp administrasiyası dəfələrlə bəzi Amerika qoşunlarını və resurslarını Avropadan Hind-Sakit Okean regionuna və Yaxın Şərqə köçürmək niyyətini açıqlayıb, burada Vaşinqton Çini əsas strateji təhdid hesab edir.

Buna görə də Avropa hökumətləri Alyansın yeni modelinə keçidi mümkün qədər ağrısız etməyə çalışırlar. NATO Baş katibi Mark Rutte artıq islahatların əsas ideyasını açıqlayıb:

"Biz NATO 3.0 konsepsiyasına həyat verəcəyik: daha güclü NATO-da daha güclü Avropa."

Lakin Avropa rəsmiləri etiraf edirlər ki, qarşıdakı illərdə vəziyyət daha çətin olacaq: Avropada Amerika qoşunları və yüksək texnologiyalı imkanlar azalacaq və Vaşinqtonun müttəfiqləri qorumağa hazırlığı məsələsi açıq qalacaq.

Avropa daha çox iş görməlidir

Polşanın Xarici İşlər naziri Radoslav Sikorski hesab edir ki, NATO inkişafının üçüncü mərhələsinə daxil olur.

"NATO 1.0 Sovet təcavüzünə qarşı etibarlı müdafiə idi. NATO 2.0 Soyuq Müharibənin bitməsindən sonra öz rolunu axtarırdı. NATO 3.0 o deməkdir ki, Avropa ənənəvi müdafiənin əksər yükünü öz üzərinə götürəcək və ABŞ okeanın o tayında müttəfiq olacaq," o deyib.

Polşa nazirinin sözlərinə görə, Rusiyanın Ukraynanı tammiqyaslı işğalı, Çinin hərbi ambisiyalarının artması və Amerika prioritetlərinin dəyişməsi belə bir transformasiyanı qaçılmaz edir.

Rusiya təhdidi artır

Alman rəsmiləri və NATO nümayəndələrinin sözlərinə görə, Rusiya 2029-cu ilə qədər Alyansla potensial münaqişəyə hazır olmaq üçün hərbi qabiliyyətlərini bərpa edə bilər.

Buna görə Avropa ölkələri müdafiə xərclərini artırmaq və silahlanmanı sürətləndirmək üçün artan təzyiq altındadır.

Sammitdə ABŞ-nin müttəfiqlərdən 2035-ci ilə qədər müdafiə xərclərinin ÜDM-in 5%-ə qaldırılması barədə razılaşmanı yerinə yetirməsini yenidən tələb edəcəyi gözlənilir.

Ukrayna əsas mövzulardan biri olaraq qalacaq

Sammitin əsas mövzularından biri Ukraynaya əlavə dəstək olacaq. NATO ölkələrinin hərbi yardımı davam etdirmək niyyətlərini təsdiqləməsi gözlənilir, ABŞ-nin iştirakı olmadan müttəfiqlər bu və gələcək illərdə təxminən 80 milyard dollar ayıracaqlarına söz verəcəklər.

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski də tədbirdə iştirak edir və Rusiyanın kütləvi hücumları fonunda Ukrayna hava müdafiə sistemini gücləndirməyə çağıracaq.

Avropa hələ ABŞ-ni tamamilə əvəz etməyə hazır deyil

Siyasi bəyanatlara baxmayaraq, mütəxəssislər qeyd edirlər ki, Avropa orduları hələ də ABŞ qüvvələrinin azalmasını tam kompensasiya edə bilmirlər.

Əsas problemlər arasında hərbi personal çatışmazlığı, məhdud müdafiə büdcələri və Amerika texnologiyasından asılılıq var.

Biz əsasən uzaq mənzilli raketlər, hava müdafiə sistemləri, peyk kəşfiyyatı, hava-hava yanacaq doldurma və digər strateji imkanlardan danışırıq.

Alman Marşall Fondunun eksperti Klaudia Mayor qeyd edir ki, bu proses artıq dayandırıla bilməz:

"Aydındır ki, ABŞ-nin rolu dəyişir. Əsas ümid itkiləri məhdudlaşdırmaq və proqnozlaşdırıla bilməkdir. Bu dəyişiklikləri formalaşdırmaq olar, amma qarşısını almaq olmaz."

Amerikanın "nüvə çətiri" olmadan keçə bilməzsiniz

Avropanın güclənmək istəyinə baxmayaraq, NATO əsas yayındırıcı elementlərinin hələ də ABŞ-dən asılı olduğunu vurğulayır.

Keçmiş Pentaqon rəsmisi Metyu Kroeniq hesab edir ki, ABŞ-ın rolu kritik olaraq qalacaq:

"Hətta NATO 3.0 üçün də ABŞ liderliyi, yüksək texnologiyalı imkanlar, nüvə yayındırıcılığı və Avropada kifayət qədər ABŞ qoşunu lazımdır."

Mütəxəssislər həmçinin Alyansı idarə etmək probleminə diqqət çəkirlər. Hazırda NATO Amerika Ali Komandanı ətrafında qurulub və hələ aydın alternativ Avropa modeli yoxdur.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:130
embedMənbə:https://azpolitika.info
archiveBu xəbər 08 İyul 2026 11:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see340

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see332

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see330

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see329

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see281

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see269

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see266

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see262

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see255

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see254

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see232

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see230

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see221

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see215

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see212

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see212

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see200

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see196

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see189

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see185
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri