Trampın planı tələm tələsik hazırlanıb Politoloq

"ABŞ Prezidenti Donald Trampın ilk sülh təklifi tələm-tələsik hazırlanmış bir versiya idi. Bəlkə də onu qəsdən sürətli hazırladılar ki, tez bir zamanda qarşı tərəf üzərində düzəlişlər edib geri göndərsin. Ancaq Avropa İttifaqının verdiyi 24 maddəlik təklif demək olar ki, Trampın 28 maddəlik təklifi ilə uzlaşmır. ABŞ-nin verdiyi təkliflər Ukraynanın faktiki suverenliyini məhdudlaşdırır. Ukrayna demək olar ki, Rusiya və ABŞ-nin istəklərinə uyğun dizayn olunur: ölkənin gələcəkdə NATO-ya qoşulmaq hüququ yoxdur, ordusu məhdudlaşdırılır, dövlət dili və dini icmalarla bağlı qərarlar isə Rusiyanın istəklərinə uyğun formalaşdırılır".

Bu fikirləri Redaktor.az-a açıqlamasında siyasi şərhçi Turab Rzayev Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti Donald Trampın hazırladığı sülh planından danışarkən bildirdi.

Onun sözlərinə görə, Avropa İttifaqının təklifi tamamilə fərqlidir:

"O, Ukraynanın müstəqilliyini və suverenliyini müdafiə edir və Ukraynanın NATO-ya qoşulmasını mümkün edən müddəaları özündə ehtiva edir. Ukrayna tərəfi Trampın təklifini qəbul edirmiş kimi görünür, amma eyni zamanda öz şərtlərini də irəli sürür. Bu göstərir ki, Ukrayna faktiki olaraq Trampın şərtlərinə qarşı öz mövqeyini qorumağa çalışır. 28 maddəlik ilkin şərt dəyişdirilməli idi, çünki orada təkrarlar və düzəliş olunması lazım olan məqamlar çox idi. Sonra 19 maddəlik yeni plan elan olunacağı gözlənilsə də, Tramp yekun olaraq 22 maddəlik bir orta təklif təqdim etdi. Burada daha çox ABŞ ilə Rusiya arasında ortaq məqamlar və maraqlar nəzərə alınacaq".

Siyasi şərhçi hesab edir ki, ABŞ öz maraqlarını, eyni zamanda Rusiya maraqlarını ön plana çıxarır, Avropa maraqları isə arxa plana keçir:

"Məsələn, Rusiyanın dondurulmuş aktivlərinin 200 milyard dollarlıq xərclənməsi məsələsində ABŞ daha çox Ukraynaya yardım edilməsini istəyir, lakin infrastruktur layihələrindən gələn gəlirin 50%-i ABŞ şirkətlərinə çatmalıdır. Qalan vəsait isə Rusiya ilə birlikdə xərclənməlidir. Avropa İttifaqı isə Ukraynanın silahlarının maliyyələşdirilməsi və 100 milyard avro əlavə bərpa vəsaiti təmin etməlidir. Yəni Avropa İttifaqı faktiki olaraq heç bir gəlir əldə etmir, amma xərcləməyə məcburdur. Bu rəqəmlər göstərir ki, təkliflərdə əsasən ABŞ və Rusiya maraqları nəzərə alınıb. Bu səbəbdən Avropa İttifaqı və Ukraynanın buna müqavimət göstərəcəyi aydındır".

Xədicə BAXIŞLI