Ukrayna sonda Trampın sülh planı ilə razılaşacaq Politoloq

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, Rusiya-Ukrayna münaqişəsinin həlli ilə bağlı Vaşinqtonun hazırladığı sülh planı hamı tərəfindən müsbət qarşılanıb, lakin Ukrayna lideri Volodimir Zelenski bu plana qarşı çıxan yeganə tərəfdir.

Bəs Zelenski sülh planı məsələsində razılığa gətirilə bilərmi?

Redaktor.az-a danışan siyasi şərhçi Çingiz Şahbazi bildirdi ki, həqiqətən də Trampın sülh planı üzərində istər tərəflər, istərsə də dünya ölkələri liderlərinin müxtəlif fikirləri var.

O, qeyd etdi ki, bu münaqişənin həlli ətrafında düşüncə toqquşmaları mövcuddur və dünya mediasında da bu mövzuya xüsusi diqqət yetirilir:

"Burada Trampın qeyd etdiyi kimi, plan hər kəs tərəfindən müsbət qarşılanıb. Əslində isə elə deyil. Avropa İttifaqı ölkələrinin əksəriyyəti tərəfindən və dünya ölkələrinin bir çoxunda bu plana qarşı ziddiyyətli fikirlər yer alıb. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin mövqeyi heç şübhəsiz ki, dəstəklənir. Çünki təklif olunan sülh layihəsinin maddələri arasında Ukraynaya qarşı ərazi iddiaları irəli sürülüb və Ukraynanın suverenliyi təhdid altındadır. Digər bəndlər yer alıb ki, Ukrayna Prezidenti Zelenski bu maddələri rədd edir. Görünən isə odur ki, ABŞ prezidentinin təkidləri, təzyiqləri Ukrayna prezidentini çıxılmaz vəziyyətə salıb və hətta bu kimi bəyanatlarla onun prezident postunda fəaliyyəti sual altındadır".

Siyasi şərhçinin sözlərinə görə, hazırda Tramp-Zelenski arasında gedən sülh planı ilə bağlı fikir ayrılıqları heç də Trampın söylədiyi kimi iki lider arasında şəxsi anlaşılmazlıq deyil:

"Burada Zelenskinin mövqeyi, xüsusilə də müharibənin gələcəyi, Ukraynanın ərazi bütövlüyü və təhlükəsizlik zəmanətləri kimi fundamental məsələlərlə bağlıdır və bu ciddi strateji fərqlilik iki lider arasında əsas yaşanan problemdir. ABŞ Prezidenti Tramp çalışır ki, bunu dünya ictimaiyyətinə başqa cür çatdırsın və Ukrayna Prezidenti Zelenski bu səbəbdən sülhün bərqərar olmasına maneə olaraq göstərilir. Əlbəttə ki, Tramp planı Rusiya üçün məqbul hesab olunur və bu səbəbdən Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Tramp planı layihəsini əsas diskussiya nöqtəsi olaraq qiymətləndirib. Trampın bu planla müharibəyə son qoymaq hədəfi Ukrayna üçün, özlərinin təbirincə desək, işğalla razılaşmaq və kapitulyasiya deməkdir. Doğrudur, Trampın sülh planı vacibdir. Çünki müharibənin uzanması dünya üçün, xüsusilə də Ukrayna və Qərb üçün daha çox fəsadlar gətirir, enerji və təhlükəsizlik baxımından risklərin artmasına səbəb olur. Amma bütün bunlar Ukraynanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünə zərər vurulmadan həyata keçirilməlidir. Bu baxımdan Ukrayna və Avropada olan tərəfdaşları Tramp planını qəbul etməyəcək kimi görünür və sülh planı layihəsində ədalətli şərtlər tələb edirlər. Bu baxımdan hər iki liderin - həm Trampın, həm də Zelenskinin - haqlı tərəfləri var, amma fərqli prioritetlərdən dolayı konflikt davam edəcək. Hesab edirəm ki, orta yol tapılacaq və Ukrayna tərəfi sonda bu planla razılaşacaq".

Aytəkin TOFİQQIZI