TRAMPIN PUTİNƏ NÖVBƏTİ HƏDİYYƏSİ “ABŞ Ukraynadan “əllərini yuyub” getməyə hazırlaşır?”

ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Dövlət katibi Marko Rubionun ABŞ-nin Ukraynadakı müharibədən çıxacağı ilə bağlı son bəyanatları bir növ “Putin üçün hədiyyə” olub və münaqişənin gələcək inkişafı üçün məsuliyyəti Avropalı müttəfiqlərin üzərinə atmaq cəhdidir.

“AzPolitika” xəbər verir ki, “The New York Times”(NYT) nəşrində dərc edilən məqalədə belə deyilir.

Nəşr yazır: "Doğrudanmı, Rubio və Tramp sadəcə Ukraynadan “əllərini yuyub” getməyə hazırlaşırlar? Bu variant Rubionun "bu bizim müharibə deyil" xəbərdarlığında öz əksini tapıb.... Onun sözləri Amerikanın Putinə son hədiyyəsi oldu".

NYT belə bir bəyanatın arxasında Ukraynaya hərbi yardımı dayandırmaq və ya azaltmaq niyyətinin ola biləcəyini ehtimal edir. Nəşr qeyd edir ki, hazırda “Ağ Evdə və ya Kapitoliya təpəsində Ukrayna üçün növbəti silah paketi ilə bağlı faktiki olaraq heç bir ciddi müzakirə aparılmır” və Avropa rəsmilərinin ABŞ ilə kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsini davam etdirələcəyinə dair zəmanətləri yoxdur.

Bu arada qeyd olunur ki, ABŞ administrasiyası Ukraynaya hərbi dəstək əvəzinə onunla mineral resurslarla bağlı razılaşma hayındadır.

Qəzet vurğulayır ki, Vaşinqtonun bəyanatları getdikcə praqmatik səslənir və əsas diqqət ABŞ-nin verməyə hazır olduğu şeydən çox, Ukrayna ilə əməkdaşlıqdan nə qazanacağına yönəlib. Xüsusilə, bu, əvvəllər Rusiya ilə danışıqlarda sülh anlaşması ilə əlaqələndirilən, indi isə ayrılıqda baxılan mineral ehtiyatlar üzrə sazişə aiddir.

Qəzet iddia edir ki, Ukraynada “əllərini yumaq” istəyən Tramp Putinlə digər sahələrdə anlaşmağa hazırlaşır. NYT-nin məlumatına görə, Donald Tramp Moskva ilə istər atəşkəs elan etməklə, istərsə də sadəcə olaraq münaqişəni dondurmaqla sövdələşməyə getmək istəyirdi. Bu, ona diqqətini başqa siyasi istiqamətlərə yönəltməyə və eyni zamanda “Rusiya ilə yaxınlaşmağa” imkan verərdi.

Ancaq bu arada qeyd edək ki, Rusiyanın Ukrayna ilə bağlı tələblərini yerinə yetirmək təkcə ABŞ-ninn imkanları daxilində deyil. Məsələn, sanksiyaların götürülməsi, dondurulmuş Rusiya aktivləri və s. kimi məsələlər Avropanın razılığı olmadan mümkün deyil. Tramp isə hər nə qədər digər ölkə başçıları barədə “onlar mənim arxamı öpməyə hazırdırlar” desə də, reallıqda nə Avropa liderləri, nə də Ukrayna Trampın qeyri-adekvat istəklərilə razılaşmaq fikrində deyillər.

NYT avropalı diplomatlara istinadla qeyd edir ki, Rusiya müharibəni dayandırmaq üçün əlavə şərtlər, xüsusən də qondarma “denasifikasiya” və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin istefası tələbini irəli sürür: "ABŞ-nin Ukraynanın martın ortalarında razılaşdığı real atəşkəs planı var. Lakin Rusiya vaxt uzadır, yeni şərtlər, o cümlədən "denasifikasiya" və Zelenskinin faktiki olaraq dəyişdirilməsini tələb edir".

NYT ABŞ-nin bundan sonra Ukraynaya dəstəkdə aparıcı rol oynamasına şübhə ilə yanaşır: “İndi əsas sual Tramp Rusiyaya yaxınlaşdıqca ABŞ-nin Ukraynanın müdafiəsini Ukraynanın özünün və Avropanın üstünə atıb-atmayacağıdır”.

Əlavə olaraq onu da qeyd edək ki, Rubionun, eləcə də Trampın özünün Ukrayna danışıqlarından, ümumilikdə bu müharibədən çəkiləcəyi ilə bağlı bəyanatları Qərb mətbuatı, eləcə də Avropa diplomatları tərəfindən Tramp administrasiyasının Kremlə deyil, Kiyevə təzyiq və təhdidi kimi qəbul olunur. Bu, o deməkdir ki, Tramp dolayısı ilə Ukraynadan Putinin tələblərini yerinə yetirməsini istəyir. Bu isə həm də o deməkdir ki, ABŞ xüsusilə də Tramp hakimiyyətə gələndən sonra Rusiyanın Ukraynaya qarşı işğalının, orada törətdiyi hərbi cinayətlərin şəriyinə, vasitəçisinə çevrilib.

C.Məmmədli

“AzPolitika.info”