Trampın sanksiyalarından sonra Türkiyə də...

Reuters məlumatlı mənbələrə istinadən xəbər verir ki, Vaşinqtonun Moskvaya qarşı yeni sanksiyalarına cavab olaraq, əvvəllər Rusiya neftindən istifadə edən Türkiyə neft emalı zavodları digər ölkələrdən xam neft almağa başlayıb. Türkiyənin ən böyük neft emalı zavodlarından biri olan Azərbaycan SOCAR-a məxsus SOCAR Turkey Egey Neft Emalı Zavodu (STAR) bu yaxınlarda dekabr ayı üçün İraq, Qazaxıstan və digər qeyri-Rusiya mənbələrindən dörd yük xam neft alıb.

SİA xəbər verir ki, agentliyin hesablamalarına görə, bu yüklər gündə 77.000 ilə 129.000 barel arasındadır ki, bu da Rusiya neftinin onun emalındakı payını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Sentyabr və oktyabr aylarında STAR-ın emal həcminin demək olar ki, hamısı - gündə təxminən 210.000 barel - Rusiya nefti olub.

Digər bir böyük Türkiyə neft emalı zavodu olan Tupras da Rusiyanın Urals neftinə bənzər İraq növləri də daxil olmaqla, qeyri-Rusiya xam neftinin alışını artırır.

Reuters mənbələrinə görə, şirkət sanksiyaları pozmadan Avropaya yanacaq ixracını davam etdirmək üçün tezliklə neft emalı zavodlarından birində Rusiya neftinin emalını tamamilə dayandıracaq.

Bundan əlavə, Tupras artıq tədarükünü şaxələndirib, ilk dəfə Braziliya xam neftini alıb və noyabrın əvvəlində Anqoladan Mostarda xam neftinin ikinci tədarükünü gözləyir.

Kpler-in məlumatına görə, Türkiyənin noyabr ayında İraqdan gündə 141.000 barel neft alması gözlənilir ki, bu da oktyabr ayında 99.000 bareldən çoxdur və bu il orta hesabla gündə təxminən 80.000 barel təşkil edib.

Yanvar-oktyabr ayları ərzində ölkə gündə təxminən 669.000 barel idxal edib ki, bunun da 317.000 bareli və ya 47 faizi Rusiyadan gəlib ki, bu da ötən il idxal edilən gündə 580.000 barel neftin 333.000 barelinə nisbətən azdır.

Türkiyə, Çin və Hindistanla birlikdə, Rusiya neftinin azsaylı alıcılarından biridir.

Reuters qeyd edir ki, Türkiyənin neft emalı zavodları tərəfindən görülən tədbirlər ABŞ, Avropa Birliyi və Böyük Britaniyanın Ukraynadakı müharibəni maliyyələşdirmək üçün istifadə edilən Rusiya xam neftinin satışını məhdudlaşdırmaq səylərinin təsirini əks etdirir.

Oktyabrın 22-də ABŞ Prezidenti Donald Tramp Kremlin Ukraynadakı müharibəni dayandırmaqdan imtina etməsindən sonra Rosneft, Lukoil və onların 34 törəmə şirkətinə sanksiyalar tətbiq etdi.

ABŞ Maliyyə Nazirliyi onlara təsirlənən şirkətlərlə əməliyyatları dayandırmaq üçün bir ay vaxt verdi. Məhdudiyyətlərin tətbiqindən sonra Mangalore Neft Emalı və Neft Kimyası, HPCL-Mittal Energy və Reliance Industries daxil olmaqla bir neçə Hindistan neft emalı zavodu Rusiya neftinin alışını dayandırdı.

Indian Oil Corp-un maliyyə direktoru Anuj Jain qeyd etdi ki, şirkət sanksiyalar rejimini pozmadığı müddətcə alışları davam etdirəcək.

Əli Babayev