“Trampın Ukrayna üçün “sülh planı“: Qərbin aparıcı mediası nə deyir?

"28 maddəlik razılaşma təklifi həm Avropada, həm də Kiyevdə ciddi narahatlıq doğurur..."

NATO-dan imtina və ərazi güzəştləri

Moderator.az xəbər verir ki, "The Wall Street Journal" bu planın əsas xüsusiyyətini belə təsvir edir: Ukrayna NATO üzvlüyündən imtina etməli, Donbası və faktiki olaraq Rusiya tərəfindən anneksiya edilmiş ərazilərin böyük hissəsini güzəştə getməlidir. Nəşr vurğulayır ki, Tramp üçün prioritet ərazi məsələləri deyil, döyüşlərin dayanmasıdır. Məqalədə qeyd olunur: "Tramp öz missiyasını itirilmiş əraziləri geri qaytarmaq yox, müharibəni dayandırmaq kimi görür". Plan həmçinin Ukraynaya beynəlxalq sülhməramlıların yerləşdirilməsinə qadağa, ordunun ixtisara salınması və uzunmüddətli təhlükəsizlik müzakirələri təklif edir.

Avropa çaşqındır və kənarda qaldığını hiss edir

"Politico" nəşri yazır ki, Avropa dövlətləri "şok yaşayıb", çünki planın hazırlanmasında nə Brüssel, nə Berlin, nə də London iştirak edib. Jurnal qeyd edir ki, "əgər ABŞ Rusiya ilə razılığa gələrək Ukraynadan torpaq tələb edirsə, bu, təcavüzkarı mükafatlandırmaq presedenti yaradır". Avropalı mənbələrdən biri deyib: "Bu plan Ukraynaya deyil, Kremlin gözləntilərinə yazılıb".

"Donbasın icarəsi” ideyası və məntiqsizlik mübahisəsi

"The Telegraph" nəşri  planın bir detalını xüsusilə vurğulayır: Ukrayna Donbası tam şəkildə təslim etməyəcək, sadəcə Rusiyaya uzunmüddətli icarəyə verəcək. Bu ideya Trampın biznes düşüncəsinin siyasi sahəyə daşınması kimi təqdim olunur. Lakin nəşr həmçinin xəbərdarlıq edir: "Belə mexanizm Krımı "zamanla həll olunacaq mübahisəli ərazi’ statusuna çevirmək riski yaradır və Moskva üçün geosiyasi qələbə hesab ediləcək".

"Bu plan kapitulyasiyaya bərabərdir"

"The Guardian"-ın mövqeyi daha sərtdir. Məqalədə deyilir ki, plan Ukraynanın hüquqi, hərbi və siyasi suverenliyini məhdudlaşdırır və buna görə "Kiyevdə birbaşa kapitulyasiya kimi qəbul ediləcək". Qəzet xatırladır ki, Zelenski əvvəllər bu tip təklifləri "qəbuledilməz və təhlükəli" adlandırıb.

"Plan reallığa tab gətirəcəkmi?:

Qərbin bəzi analitikləri planı yalnız siyasi deyil, həm də praktiki cəhətdən qeyri-real hesab edir. "The Telegraph" nəşrinin analitiki DePetris yazır: "Əgər ABŞ Ukraynaya təhlükəsizlik təminatı verəcəksə, bu NATO üzvlüyündən nə ilə fərqlənir?" Əsas sual belə qoyulur: ABŞ Putini dayandıra biləcəksə, niyə bunu müharibənin əvvəlində etməyib?"

Bu təhlillər göstərir ki, Qərb mediasında Trampın planı barış çağırışı kimi yox, daha çox Ukraynanın məcburi güzəşti, Avropanın prosesdən kənarda qalması, Rusiyanın strateji qazancı kimi qəbul edilir.

Planın mərkəzində "müharibəni dayandırmaq" ideyası olsa da, Qərbin aparıcı KİV-lərinə görə, bu sənəd yaxşı hazırlanmış diplomatik çərçivədən daha çox, geosiyasi risklər və suallar doğuran kompromiss paketidir.

Moderator.az