Icma.az
close
up
RU
Menu

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Türk dünyasının ortaq təhlükəsizlik konsepsiyasını cızan platforma

Türk dünyasının ortaq təhlükəsizlik konsepsiyasını cızan platforma

Xalq qazeti saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Bakıda TÜRKPA-ya üzv ölkələrin parlamentlərinin müdafiə və təhlükəsizlik üzrə komitələrinin ikinci iclası Türk dünyasının gələcəyinə yönəlmiş strateji yanaşmanın, ortaq təhlükəsizlik konsepsiyasının və yeni geosiyasi düzənin konturlarının cızıldığı mühüm bir platformadır.

Türk dövlətləri arasında birliyə aparan yol heç də bugünkü geosiyasi zərurətlərdən yaranmayıb. Bu, dərin tarixi, ortaq soy-kök, dil, din və mədəni dəyərlərlə yoğrulmuş bir kimlik anlayışının təzahürüdür. Qədim İpək yolu dövründən başlayaraq, Altaylardan Anadoluya qədər uzanan türk coğrafiyası tarix boyu həm iqtisadi, həm də hərbi baxımdan bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqədə olub. Sovet imperiyasının dağılmasından sonra müstəqillik qazanan Türkistan respublikaları ilə Türkiyə və Azərbaycan arasında qurulan siyasi münasibətlər bu tarixi yaddaşın canlandırılması prosesinin bir parçası idi.

TÜRKPA Baş katibi Mehmet Süreyya Erin qeyd etdiyi kimi, bu gün türk dövlətlərinin qarşısında dayanan təhlükələr – terrorizm, qeyri-sabit qonşu mühitlər, kibertəhdidlər və hibrid müharibə formaları – artıq kollektiv yanaşma tələb edir. Bu baxımdan, müdafiə və təhlükəsizlik üzrə parlament əməkdaşlığında məqsəd təkcə normativ-hüquqi baza yaratmaq deyil, eyni zamanda, strateji koordinasiya üçün zəmin hazırlamaqdır.

Parlamentlərin müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində rolu bəzən arxa planda qalsa da, normativ baza, beynəlxalq hərbi əməkdaşlıq müqavilələrinin ratifikasiyası və büdcə məsələlərinin təsdiqi baxımından onların rolu əvəzolunmazdır. TÜRKPA çərçivəsində də komitə sədrlərinin bir araya gəlməsi bu sahədə uzunmüddətli strategiyanın əsasını təşkil edir. Bu toplantı gələcəkdə mümkün olacaq Türk Müdafiə İttifaqının hüquqi və siyasi çərçivəsinin təməlləridir.

Bu gün Avrasiya məkanında baş verən geosiyasi dəyişikliklər – Rusiya – Ukrayna müharibəsi, Çinin "Bir kəmər, bir yol" təşəbbüsü, Qərbin enerji təhlükəsizliyinə dair narahatlıqları – Türk dövlətlərinin strateji əhəmiyyətini artırır. Xüsusilə, Azərbaycan və Türkiyə bu prosesdə həm enerji, həm nəqliyyat, həm də hərbi baxımdan lokomotiv rolunu oynayırlar. Məhz bu səbəbdən, Türk Dövlətləri Təşkilatı və onun parlament ölçüsü olan TÜRKPA çərçivəsində müdafiə əməkdaşlığının institusional əsasda qurulması bir zərurətə çevrilir.

2020-ci ildəki II Qarabağ müharibəsində əldə edilən hərbi və diplomatik qələbə Azərbaycanın regiondakı mövqeyini ciddi şəkildə gücləndirdi. Hazırda Azərbaycan regionun enerji və nəqliyyat qovşağı ilə yanaşı, təhlükəsizlk arxitekturasının formalaşmasında fəal iştirak edən aktordur. Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin sədri Arzu Nağıyevin TÜRKPA çərçivəsində səsləndirdiyi fikirlər də türk dövlətlərinin geosiyasi koordinasiyasında yeni mərhələyə keçidin anonsu kimi dəyərləndirilməlidir. A.Nağıyevin səsləndirdiyi “bizim ailəmiz Türk dünyasıdır” deyimi Azərbaycanın regional kimlik və siyasi yönünün açıq şəkildə bəyanıdır. Bu fikir, əslində, Prezident İlham Əliyevin illərdir formalaşdırdığı türk inteqrasiyasına əsaslanan çoxvektorlu xarici siyasətin parlament səviyyəsində strateji davamıdır.

Burada diqqətçəkən əsas xətt odur ki, Azərbaycan yalnız mədəni və tarixi bağlar üzərində deyil, təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində də institusional əməkdaşlığı gücləndirməyi siyasi prioritet kimi müəyyənləşdirir.

A.Nağıyevin çıxışında vurğulanan parlamentlərarası təhlükəsizlik əməkdaşlığı da regional güc balansında Türk dünyasının yeni konturlarını çəkir. Əgər bundan əvvəl türk dövlətləri arasında əməkdaşlıq əsasən iqtisadi və mədəni formatlarda inkişaf edirdisə, indi bu münasibətlər müdafiə və milli təhlükəsizlik doktrinası müstəvisində daha da dərinləşdirilir.

TÜRKPA-nın komitə sədrlərinin mütəmadi görüşləri, vahid strateji baxışın formalaşdırılması, ortaq hərbi təlimlər və müdafiə sənayesində əməkdaşlıq türk dövlətlərini hərbi-strateji baxımdan da bir-birinə daha yaxınlaşdırır. Bu amil gələcəkdə türk dövlətləri arasında çevik müdafiə koalisiyasının, yaxud regional təhlükəsizlik mexanizminin yaradılmasına zəmin yarada bilər. Geosiyasi dəyişikliklərin getdikcə daha sərt xarakter aldığı bu dövrdə türk dövlətləri arasında strateji əməkdaşlığın dərinləşməsi təhlükəsiz gələcək naminə tarixi zərurətdir.

Şəbnəm ZEYNALOVA,
siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:164
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 17 Aprel 2025 11:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see267

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see265

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see247

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see244

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see240

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see227

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see224

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see220

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see219

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see216

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see212

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see210

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see206

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see206

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see204

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see190

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see185

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see185

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see179

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri