Uğurlu münasibətlərin gizli açarı

Mütəxəssis bunun necə tanınmalı və inkişaf etdirilməli olduğunu izah edib.

Psixoloqlar qeyd edirlər ki, uğurlu münasibətlərin ən güclü göstəricilərindən biri çox vaxt diqqətdən kənarda qalır.

Tribuna.az xəbər verir ki, bu barədə sosial elmlər üzrə magistr dərəcəsinə sahib münasibətlər eksperti Baya Vose CNBC Make It-ə danışıb.

“Sağlam və davamlı münasibətlərin ən az qiymətləndirilən əlamətlərindən biri ‘qarşılıqlı təsir’ adlanan anlayışdır”, – deyə o bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu termini psixoloq cütlüyü Con və Culi Qotmanlar işlədib.

Qarşılıqlı təsir nə deməkdir?
“Qarşılıqlı təsir, tərəfdaşın ehtiyaclarının, həssaslıqlarının və baxışlarının sizə təsir etməsinə – hətta öz davranışınızı dəyişməyə səbəb olmasına hazır olmaqdır. Bu xüsusiyyət adətən yalnız gərginlik və fikir ayrılığı anlarında üzə çıxır, harmoniya dövrlərində deyil. Münasibətlərin əvvəlində isə hər kəs özünü ən yaxşı tərəfdən göstərdiyi üçün bu dəyərli ‘yaşıl işığı’ görmək çətin olur”, – deyə ekspert əlavə edib.

Araşdırmalar nə göstərir?
2020-ci ildə aparılan bir araşdırmada təxminən 320 cütlük izlənilib və məlum olub ki, hər iki tərəfkar öz rəyinin həqiqətən vacib olduğunu, qarşı tərəfə təsir edə bildiyini hiss etdikdə, münasibətlərin keyfiyyəti yüksək qalır və emosional təhlükəsizlik illər keçdikcə daha da dərinləşir. Hər iki tərəf qarşılıqlı təsiri hiss etdikdə, münasibətlər həm daha ədalətli görünür, həm də real olaraq daha stabil və mehriban olur.

Qarşılıqlı təsir praktikada necə görünür?
Qarşılıqlı təsir — öz şəxsiyyətindən imtina etmək və ya münasibətdə sülhü qorumaq üçün ehtiyaclarını kənara qoymaq demək deyil. Həqiqi açıqlıq, öz dəyərlərini qorumaqla yanaşı, tərəfdaşın təcrübəsi və düşüncələri üçün yer ayırmaqdır — xüsusən də baxışlarınız ayrıldıqda. Siz hər iki insanın rəyinin önəmli olduğu birgə həyat qurursunuz.

Münasibətlərdə qarşılıqlı təsiri necə inkişaf etdirməli?
Mütəxəssis həftədə bir dəfə tərəfdaş üçün vacib olan bir addım atmağı məsləhət görür. Bu — dəyişdirdiyiniz bir vərdiş, onun istəklərini nəzərə almaq və ya kiçik, amma önəmli bir jest ola bilər. Bu, tərəfdaşınıza onun fikrinin eşidildiyini göstərir.

Konflikt zamanı isə özünüzə belə bir sual vermək faydalıdır:

“Bu vəziyyəti daha yaxşı anlamağa hansı məqamı gözdən qaçıram?”

Bu sual həm sakitləşdirir, həm də müzakirənin “haqlı olma” mübarizəsinə çevrilməsinin qarşısını alır və tərəfdaşınızı anlamağa yönəldir.

Kiçik addımların böyük təsiri
“Bu kiçik jestlər kənardan əhəmiyyətsiz görünə bilər, amma zaman keçdikcə insana dəyər verildiyi, fikrinə hörmət edildiyi və onun nəzərə alındığı hissini yaradır. Məhz belə şəraitdə həqiqi yaxınlıq yaranır. Bu isə sadəcə yanaşı yaşayan cütlüklərlə daim bir-birinə daha da yaxınlaşan cütlüklər arasındakı əsas fərqdir”, – deyə ekspert vurğulayıb.

İmran Kərimli