Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Ukraynanı məğlubiyyətə götürən 28 maddəlik “sülh” planı

Ukraynanı məğlubiyyətə götürən 28 maddəlik “sülh” planı

Bakivaxti saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Ukrayna münaqişəsi üzrə təqdim olunan 28 maddəlik sənəd hazırkı geosiyasi vəziyyətin mahiyyətini açıq şəkildə göstərir: bu plan hərbi qarşıdurmanı dayandırmaqdan daha çox, beynəlxalq sistemdə yeni güc balansının formalaşdırılması üçün bir çərçivə rolunu oynayır.

Sənədin məzmunu göstərir ki, ABŞ, Rusiya və Avropa üçün əsas prioritet Ukraynada tam qalibiyyət deyil, idarəolunan və sabitlik yaradan bir nəticənin əldə olunmasıdır. Bu baxımdan sənəd nə Ukraynanın, nə də Rusiyanın tam istəklərini əks etdirir.

Planın mahiyyətində Ukraynanın suverenliyinin rəsmi şəkildə tanınması olsa da, bunun paralelində Kiyevin faktiki olaraq əhəmiyyətli strateji güzəştlərə məcbur edildiyi görünür. Rusiya tərəfindən işğal olunmuş Krım, Donetsk və Luqanskin “de-fakto Rusiya ərazisi” kimi qəbul edilməsi, Xerson və Zaporojyenin dondurulmuş zona elan olunması Ukraynanın ərazi bütövlüyü prinsipinin praktik olaraq yenidən tərif edilməsidir. Bu, Moskvanın hərbi əməliyyatlarla yaratdığı yeni reallığın siyasi sənədə daşınması deməkdir. Sənəd Rusiyanın ən kritik hədəfi olan Krım üçün quru dəhlizin faktiki şəkildə legitimləşdirilməsinə də şərait yaradır.

Eyni zamanda sənəddə Ukrayna ordusunun sayının məhdudlaşdırılması və NATO-ya üzvlüyün konstitusion olaraq qadağan edilməsi Kiyevin uzunmüddətli təhlükəsizlik arxitekturasını tamamilə dəyişir. Ukraynaya verilən təhlükəsizlik zəmanətləri ABŞ-ın şərtlərinə əsaslanır və bu zəmanətlər Ukraynanın davranışlarından birbaşa asılıdır. Yəni, Kiyev üçün bu, həm təminat, həm də nəzarət mexanizmidir. ABŞ-ın zəmanəti Ukraynanın Rusiyaya qarşı atacağı istənilən birtərəfli addımla qüvvədən düşə bilər və bu, Kiyevin müstəqil təhlükəsizlik siyasətini faktiki olaraq məhdudlaşdırır.

Plan həmçinin Rusiyanın qlobal iqtisadi sistemə reinteqrasiyasını nəzərdə tutur. Sanksiyaların mərhələli şəkildə aradan qaldırılması, Rusiya-ABŞ enerji və texnologiya əməkdaşlığının bərpası və Rusiyanın G8-ə qaytarılması Kreml üçün ciddi siyasi dividendlər yaradır. Bu da göstərir ki, sənəd təkcə müharibəni dayandırmaq üçün yox, həm də Rusiyanı Qərblə qarşıdurma mərhələsindən çıxarmaq üçün hazırlanmış geosiyasi paketdir.

Ukraynanın bərpası üçün nəzərdə tutulan fondlar, Dünya Bankının xüsusi proqramları və böyük investisiyalar Kiyev üçün mühüm dəstəkdir, lakin bu maliyyənin böyük hissəsinin Qərbin iqtisadi maraqlarına uyğun bölüşdürüləcəyi də sənəddən görünür. Məsələn, dondurulmuş Rusiya aktivlərinin 100 milyard dollarlıq hissəsinin Ukraynaya yönləndirilməsi, bunun da 50 faizinin ABŞ tərəfindən əldə olunması bu prosesin həm iqtisadi, həm də siyasi xarakter daşıdığını göstərir.

Sənədin ən həssas elementlərindən biri Donbasın statusudur. Burada bir tərəfdən bölgənin Rusiya nəzarətində qalmasına faktiki razılıq verilir, digər tərəfdən isə müəyyən hissənin neytral, demilitarizasiya olunmuş zona olması nəzərdə tutulur. Bu model nə Rusiya üçün tam qələbədir, nə də Ukrayna üçün qəbuledilən kompromisdir. Bu, ancaq hərbi əməliyyatları dayandırmaq üçün “taktiki çıxış yolu” kimi irəli sürülür.

Plan ümumilikdə Ukraynanın müharibədən sonra tam suveren bir dövlət kimi deyil, məhdudlaşdırılmış təhlükəsizlik və siyasi çərçivələr daxilində fəaliyyət göstərən bir ölkə kimi dizayn edildiyini göstərir. ABŞ-nin rəhbərlik edəcəyi “Sülh Şurası”, seçkilərin məcburi keçirilməsi, amnistiya və MAQATE-nin Zaporojye AES-ə nəzarəti Ukraynanın gələcək inkişafının beynəlxalq monitorinq altında olacağını təsdiqləyir.

Bütün bu müddəalar birlikdə göstərir ki, sənəd Rusiya ilə Qərb arasında yeni strateji balansın formalaşmasına yönəlib və bu balansın mərkəzində Ukrayna dayanır. Kiyev üçün bu plan həm müharibənin dayandırılması imkanı, həm də uzunmüddətli məhdudiyyətlərlə dolu yeni reallığın qəbulud deməkdir. ABŞ üçün isə bu sənəd Rusiyanı nəzarətli şəkildə sistemə qaytarmaq, Avropa üçün sabitlik yaratmaq, Rusiya üçün isə əldə etdiyi ərazi qazancını siyasi dildə təsdiqlətmək imkanıdır.

Nəticədə bu plan Ukrayna münaqişəsini həll etməkdən çox, beynəlxalq güclərin gələcək münasibətlərini yenidən formatlayan yeni geosiyasi razılaşma təsiri bağışlayır.

Ruslan Zəngəzur

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:174
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 22 Noyabr 2025 11:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see294

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see283

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see274

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see271

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see248

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see245

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see232

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see227

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see224

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see224

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see215

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see206

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see201

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see200

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see182

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see180

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see179

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see177

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri