Ümumdünya Statistika Günü ŞƏRH

Hər il 20 oktyabr tarixində bütün dünyada Ümumdünya Statistika Günü qeyd olunur. Bu əlamətdar günün təsis edilməsi haqqında qərar 2010-cu ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası tərəfindən qəbul edilmişdir. Məqsəd statistikanın dövlət idarəçiliyində, sosial-iqtisadi inkişafda, eləcə də beynəlxalq əməkdaşlıqda oynadığı mühüm rolu ictimaiyyətə daha geniş tanıtmaqdır.

Məlumat üçün qeyd edirik ki, Azərbaycan ərazisində statistikanın müntəzəm təşkilinə Şamaxı (1846-cı ildən 1859-cu ilədək), Bakı (1859-cu il) və Gəncə (1867-ci il) quberniyalarının yaradılmasından sonra onların tərkibində statistika komitələrinin fəaliyyəti ilə başlanılmışdır.

Hər dəfə Ümumdünya Statistika Günü müxtəlif devizlərlə qeyd olunur. Lakin bu günün əsas ideyası dəyişməz qalır – etibarlı məlumat, peşəkarlıq və innovasiya. Bu prinsiplər dünyada sabitlik, tərəqqi və davamlı inkişafın təmin olunmasında statistikanın rolunu daha da gücləndirir.

Statistika müasir dünyada sadəcə rəqəmlərin toplanması deyil, həm də cəmiyyətin real mənzərəsini əks etdirən güzgü rolunu oynayır. İqtisadiyyatın inkişaf templəri, əhalinin demoqrafik göstəriciləri, təhsil və səhiyyənin vəziyyəti, eləcə də sosial rifahın səviyyəsi məhz statistik məlumatlar əsasında müəyyən edilir. Bu göstəricilər olmadan gələcəyə dair düzgün strategiya qurmaq və effektiv idarəetmə həyata keçirmək mümkün deyil.

Statistika beynəlxalq səviyyədə də mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Dünyanın inkişaf etmiş ölkələri iqtisadi qərarların qəbulunda, sosial proqramların hazırlanmasında və ətraf mühitin qorunmasına dair strategiyaların işlənməsində statistik məlumatlara əsaslanır. BMT-nin qəbul etdiyi Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin icrası da etibarlı statistikaya söykənir.

Azərbaycan Respublikasında statistik fəaliyyətin təşkili uzun illərə söykənən tarixə malikdir. Hazırda bu sahə Dövlət Statistika Komitəsi tərəfindən həyata keçirilir. Komitə ölkənin sosial-iqtisadi həyatının bütün sahələrinə dair məlumatların toplanması, təhlili və ictimaiyyətə təqdim olunmasını təmin edir.

Müstəqillik illərində Azərbaycan iqtisadiyyatında böyük inkişaf yolu keçmişdir. Bu inkişafın ölçülməsi, qiymətləndirilməsi və beynəlxalq standartlara uyğun təhlili statistik göstəricilər əsasında aparılır. Hazırda ölkəmizin beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığı da məhz bu sahədə şəffaf və etibarlı məlumatların təqdim olunmasına əsaslanır.

Ümumdünya Statistika Günü bizə bir daha göstərir ki, dəqiq məlumat olmadan idarəetmə mümkün deyil. Statistika dövlətin siyasətinə istiqamət verir, ictimaiyyətin məlumatlı olmasına şərait yaradır, həmçinin elmi tədqiqatlar və beynəlxalq müqayisələr üçün əsaslı baza formalaşdırır.

Dəqiq və şəffaf statistika həm dövlət orqanlarının fəaliyyətində, həm də vətəndaş cəmiyyətinin inkişafında etibarlı dayaqdır. Çünki yalnız statistik göstəricilərə əsaslanmaqla biz bugünü düzgün qiymətləndirə, gələcək üçün daha uğurlu qərarlar qəbul edə bilərik.

Nəticə etibarilə, Ümumdünya Statistika Günü yalnız statistik peşə sahiblərinin bayramı deyil, həm də bütün cəmiyyət üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan bir gündür. Çünki rəqəmlər həqiqəti ifadə edir, həqiqət isə inkişafın əsas yol göstəricisidir.

Azər Məmmədov

Şamaxı rayon Statistika İdarəsinin rəisi