Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

Universitetlərin reytinq fırıldağı: Cəmiyyət necə aldadılır? DETALLAR

Universitetlərin reytinq fırıldağı: Cəmiyyət necə aldadılır? DETALLAR

Demokrat.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

“Azərbaycan ali təhsil sistemində son illər beynəlxalq reytinqlərə daxil olma tendensiyası müəyyən dinamika yaratsa da, bu nəticələrin ictimaiyyətə təqdim edilmə forması çox zaman manipulyativ xarakter daşıyır və gerçək keyfiyyət göstəricilərini gizlədir. Təhlil göstərir ki, universitetlərimizin “dünya reytinqinə düşməsi” əsasən texniki və formal göstəricilərlə əldə olunur, lakin bu, elmi potensialın, tədris keyfiyyətinin və beynəlxalq akademik nüfuzun real artımını ifadə etmir”.
Bunu Demokrat.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib. O bildirib ki, rəsmi məlumatlara əsasən, 2025-ci il Times Higher Education (THE) reytinqində Bakı Dövlət Universiteti 1501+, Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti isə 900–1000 diapazonunda yer alıb. İlk baxışda bu, uğur kimi təqdim edilir:
“Lakin müqayisə göstərir ki, həmin pillələrdə Qana, Keniya, Tanzaniya, Nepal və Nigeriya kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrin universitetləri də eyni göstəricilərlə yer alır. Məsələn, University of Nairobi və University of Dar es Salaam bu sıralamada eyni diapazonda olsalar da, onların illik elmi nəşr sayı 2500-dən çox, beynəlxalq əməkdaşlıq layihələrinin sayı isə 100-dən yuxarıdır. Azərbaycan universitetlərinin isə 2024-cü ildə Scopus və Web of Science bazalarında cəmi 870 məqaləsi qeydə alınıb ki, bu da region ölkələri — Qazaxıstan (4500), Gürcüstan (2200), Özbəkistan (1900) göstəricilərindən dəfələrlə aşağıdır.
“Təhsil haqqında” Qanunun 14-cü maddəsinə görə, ali təhsilin əsas vəzifələrindən biri “elmi-tədqiqat fəaliyyətinin inkişafını təmin etmək”dir. Amma reallıqda universitetlərdə elmi tədqiqat sahəsi ya formal xarakter daşıyır, ya da idarəetmə strukturları bu istiqaməti prioritet hesab etmir. Bəzi rektorluqlar reytinqə düşmək üçün süni şəkildə xarici elmi bazalarda öz adlarını qeyd etdirir, bir sıra hallarda isə akademik əməkdaşlıqlar yalnız “ad mübadiləsi” səviyyəsində qalır. Yəni reytinq sistemi mahiyyətcə elmi rəqabət deyil, “reputasiya oyunu”na çevrilib”.
Ekspert qeyd edib ki, universitetlərin sayının çoxluğu keyfiyyətin süni şəkildə parçalanmasına səbəb olur.:
“Hazırda Azərbaycanda 43 ali təhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərir, halbuki onların yalnız 12-si minimum beynəlxalq akademik göstəricilərə cavab verir. Qalanları əsasən tələbə qəbulu və diplom paylanması ilə məşğul olur. “Elm haqqında” Qanunun 3-cü maddəsində göstərilir ki, elmi fəaliyyət təhsil prosesinin tərkib hissəsi olmalıdır, amma ölkədə fəaliyyət göstərən universitetlərin yarısından çoxu elmi fəaliyyətlə məşğul deyil. Bu o deməkdir ki, on minlərlə tələbə yalnız təkrarolunan, praktik faydası az olan biliklərlə ali təhsili başa vurur.
Dünya təcrübəsi bu məsələdə tam fərqli yanaşma göstərir. Məsələn, Finlandiyada cəmi 5 dövlət universiteti, Estoniyada 6, İrlandiyada 8 universitet fəaliyyət göstərir. Lakin həmin universitetlər beynəlxalq səviyyədə reytinqlərin ilk 300-lüyündə təmsil olunur, çünki dövlət azsaylı, amma yüksək səviyyəli universitet modeli seçib. Onların məqsədi rəqəmləri artırmaq yox, elmi məhsuldarlığı dərinləşdirməkdir. Azərbaycanda da bu istiqamətdə universitetlərin konsolidasiyası — yəni birləşdirilməsi və ixtisaslaşması zəruridir. Məsələn, regional universitetlər birləşdirilərək “Milli Tədqiqat Universitetləri” formatına salınarsa, həm resurslar optimallaşar, həm də elmi fəaliyyət mərkəzləşər”.
Kamran Əsədovun sözlərinə görə, universitet rəhbərliklərinin manipulyasiyası isə əsasən kommunikasiya səviyyəsində özünü göstərir:
“Onlar “reytinqə daxil olmaq” faktını tədris və elmi nailiyyət kimi təqdim edir, lakin reytinqin hansı göstəricilər əsasında formalaşdığını cəmiyyətə izah etmirlər. Times, QS və CWTS Leiden reytinqləri yalnız elmi nəticələri deyil, həm də reputasiya, beynəlxalq əməkdaşlıq və sənaye gəlirləri göstəricilərini hesablayır. Universitetlər bu indikatorlardan bir-ikisində minimal artım əldə edərək, onu ümumi “uğur” kimi təqdim edir. Əslində isə universitetin öz tədqiqat bazası, patent sayı, məzunların məşğulluğu kimi əsas sahələrdə ciddi inkişaf yoxdur. Bu, ictimaiyyətdə yanlış təsəvvür yaradır və təhsildə hesabatlılıq prinsipini pozur”.
Cavidan Mirzəzadə
Demokrat.az
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:130
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 11 Oktyabr 2025 19:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see348

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see329

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see309

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see303

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see301

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see292

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see284

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see270

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see268

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see254

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see249

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see244

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see239

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see231

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see227

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see224

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see224

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see219

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see214

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri