Icma.az
close
up
RU
ÜTT: Süni intellekt 2040 cı ilədək qlobal ticarətin həcmini təqribən 40 faiz artıra bilər

ÜTT: Süni intellekt 2040 cı ilədək qlobal ticarətin həcmini təqribən 40 faiz artıra bilər

Azertag saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Bakı, 23 sentyabr, AZƏRTAC

Ümumdünya Ticarət Təşkilatı (ÜTT) 2025-ci il üzrə yeni Dünya Ticarət Hesabatında süni intellektin qlobal iqtisadiyyatı yenidən formalaşdıra biləcəyini bildirir. Onun proqnozlarına görə, 2040-cı ilə qədər ümumi mal və xidmət ticarəti 34% - 37%, qlobal ÜDM isə 12-13% arta bilər.

AZƏRTAC təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, ən sürətli genişlənmə rəqəmsal şəkildə çatdırılan xidmətlərdə, o cümlədən ÜTT modellərində təxminən 42% artan süni intellekt alətlərində gözlənilir.

Hesabatda vurğulanır ki, bu qazanclara zəmanət verilmir. Çox şey rəqəmsal infrastruktura investisiyalardan, bazarların açıqlığı və ölkələrin məlumat axını üçün qaydaları koordinasiya etmək bacarığından asılı olacaq.

ÜTT aşağı və orta gəlirli ölkələrin rəqəmsal infrastrukturunu nə qədər tez genişləndirməsindən asılı olaraq bir neçə ssenari modelləşdirib. Baza vəziyyətində gəlirlərin təxminən 14% artması fonunda ən böyük faydaları inkişaf etmiş iqtisadiyyatlar görür. Orta gəlirli ölkələrin 11%, aşağı gəlirli ölkələrin isə yalnız 8% böyüməsi proqnozlaşdırılır. Əgər yoxsul iqtisadiyyatlar infrastrukturun inkişafını sürətləndirsə, onların nəticələri əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşa, onların qazancı süni intellektin geniş tətbiqi ssenarisi altında xeyli artacaq. Belə olan halda, inkişaf etmiş və orta gəlirli ölkələrin iqtisadi artımı da təxminən 14% səviyyəsində olacaq.

ÜTT mənzərəni qiymətləndirmək üçün 108 iqtisadiyyatı əhatə edən AI Ticarət Siyasətinin Açıqlıq İndeksini (AI-TPOI) yaradıb. O, ticarət siyasətlərinin süni intellekt xidmətləri, mallar və transsərhəd məlumat axınlarına çıxışı nə dərəcədə dəstəklədiyini və ya məhdudlaşdırdığını ölçür. Tədqiqat göstərib ki, orta gəlirli ölkələr əsasən rəqəmsal xidmətlər və məlumatların hərəkəti üçün ən sərt maneələri tətbiq etməyə maraq göstərir.

Süni intellektlə əlaqəli malların tarifləri də geniş şəkildə dəyişir. Bəzi aşağı gəlirli ölkələrdə bu göstərici 45%-ə çatır və bu, yeni texnologiyalara çıxışı effektiv şəkildə yavaşladır.

Hesabat AI-ni idarə edən əsas resurs kimi data mərkəzinin əsas rolunu vurğulayır. Onun təhlili rəqəmsal xidmətlər ticarəti ilə transsərhəd bilik mübadiləsi arasında aydın əlaqə olduğunu göstərir. Rəqəmsal xidmətlər ticarətində 10% artım süni intellekt patentlərinə transsərhəd istinadların 2,6% artması ilə əlaqələndirilir. Eyni zamanda, məlumat axını ilə bağlı parçalanmış qaydalar irəliləyişin yavaşlamasına səbəb olur. Onlar AI ekosistemlərinin qurulması üçün vacib olan bulud xidmətlərinə və təlim verilənlər bazasına girişi məhdudlaşdıra bilər.

Süni intellektin qəbul edilməsinin məşğulluqda orta dəyişikliklər gətirəcəyi gözlənilir. Real əmək haqqının bütün işçi qrupları üzrə artacağı proqnozlaşdırılır, yüksək və aşağı ixtisaslı işçilər arasındakı fərq isə 3-4 faiz azala bilər. Bununla belə, iş yerlərinin artması bərabər olmayacaq. Aşağı ixtisaslı işçilər üçün məşğulluq orta və yüksək ixtisaslılarla müqayisədə 3-4 faiz arta bilər.

Hesabatda vurğulanır: “Bir çox inkişaf etmiş iqtisadiyyatlar data mərkəzləri və AI infrastrukturu qurmaq üçün genişmiqyaslı planlar elan edib. Daha kasıb ölkələr isə məhdud resurslara görə bu cür layihələri dəstəkləməkdə çətinlik çəkir. Enerji tələbləri də böyükdür. Əsas süni intellekt mərkəzləri 100 meqavat və ya daha çox enerji istehlak edə bilər ki, bu da təxminən 100.000 ev təsərrüfatının illik elektrik ehtiyacına bərabərdir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:192
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 23 Sentyabr 2025 11:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri