Icma.az
close
up
RU
ÜTT: Süni intellekt 2040 cı ilədək qlobal ticarətin həcmini təqribən 40 faiz artıra bilər

ÜTT: Süni intellekt 2040 cı ilədək qlobal ticarətin həcmini təqribən 40 faiz artıra bilər

Azertag saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Bakı, 23 sentyabr, AZƏRTAC

Ümumdünya Ticarət Təşkilatı (ÜTT) 2025-ci il üzrə yeni Dünya Ticarət Hesabatında süni intellektin qlobal iqtisadiyyatı yenidən formalaşdıra biləcəyini bildirir. Onun proqnozlarına görə, 2040-cı ilə qədər ümumi mal və xidmət ticarəti 34% - 37%, qlobal ÜDM isə 12-13% arta bilər.

AZƏRTAC təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, ən sürətli genişlənmə rəqəmsal şəkildə çatdırılan xidmətlərdə, o cümlədən ÜTT modellərində təxminən 42% artan süni intellekt alətlərində gözlənilir.

Hesabatda vurğulanır ki, bu qazanclara zəmanət verilmir. Çox şey rəqəmsal infrastruktura investisiyalardan, bazarların açıqlığı və ölkələrin məlumat axını üçün qaydaları koordinasiya etmək bacarığından asılı olacaq.

ÜTT aşağı və orta gəlirli ölkələrin rəqəmsal infrastrukturunu nə qədər tez genişləndirməsindən asılı olaraq bir neçə ssenari modelləşdirib. Baza vəziyyətində gəlirlərin təxminən 14% artması fonunda ən böyük faydaları inkişaf etmiş iqtisadiyyatlar görür. Orta gəlirli ölkələrin 11%, aşağı gəlirli ölkələrin isə yalnız 8% böyüməsi proqnozlaşdırılır. Əgər yoxsul iqtisadiyyatlar infrastrukturun inkişafını sürətləndirsə, onların nəticələri əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşa, onların qazancı süni intellektin geniş tətbiqi ssenarisi altında xeyli artacaq. Belə olan halda, inkişaf etmiş və orta gəlirli ölkələrin iqtisadi artımı da təxminən 14% səviyyəsində olacaq.

ÜTT mənzərəni qiymətləndirmək üçün 108 iqtisadiyyatı əhatə edən AI Ticarət Siyasətinin Açıqlıq İndeksini (AI-TPOI) yaradıb. O, ticarət siyasətlərinin süni intellekt xidmətləri, mallar və transsərhəd məlumat axınlarına çıxışı nə dərəcədə dəstəklədiyini və ya məhdudlaşdırdığını ölçür. Tədqiqat göstərib ki, orta gəlirli ölkələr əsasən rəqəmsal xidmətlər və məlumatların hərəkəti üçün ən sərt maneələri tətbiq etməyə maraq göstərir.

Süni intellektlə əlaqəli malların tarifləri də geniş şəkildə dəyişir. Bəzi aşağı gəlirli ölkələrdə bu göstərici 45%-ə çatır və bu, yeni texnologiyalara çıxışı effektiv şəkildə yavaşladır.

Hesabat AI-ni idarə edən əsas resurs kimi data mərkəzinin əsas rolunu vurğulayır. Onun təhlili rəqəmsal xidmətlər ticarəti ilə transsərhəd bilik mübadiləsi arasında aydın əlaqə olduğunu göstərir. Rəqəmsal xidmətlər ticarətində 10% artım süni intellekt patentlərinə transsərhəd istinadların 2,6% artması ilə əlaqələndirilir. Eyni zamanda, məlumat axını ilə bağlı parçalanmış qaydalar irəliləyişin yavaşlamasına səbəb olur. Onlar AI ekosistemlərinin qurulması üçün vacib olan bulud xidmətlərinə və təlim verilənlər bazasına girişi məhdudlaşdıra bilər.

Süni intellektin qəbul edilməsinin məşğulluqda orta dəyişikliklər gətirəcəyi gözlənilir. Real əmək haqqının bütün işçi qrupları üzrə artacağı proqnozlaşdırılır, yüksək və aşağı ixtisaslı işçilər arasındakı fərq isə 3-4 faiz azala bilər. Bununla belə, iş yerlərinin artması bərabər olmayacaq. Aşağı ixtisaslı işçilər üçün məşğulluq orta və yüksək ixtisaslılarla müqayisədə 3-4 faiz arta bilər.

Hesabatda vurğulanır: “Bir çox inkişaf etmiş iqtisadiyyatlar data mərkəzləri və AI infrastrukturu qurmaq üçün genişmiqyaslı planlar elan edib. Daha kasıb ölkələr isə məhdud resurslara görə bu cür layihələri dəstəkləməkdə çətinlik çəkir. Enerji tələbləri də böyükdür. Əsas süni intellekt mərkəzləri 100 meqavat və ya daha çox enerji istehlak edə bilər ki, bu da təxminən 100.000 ev təsərrüfatının illik elektrik ehtiyacına bərabərdir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:209
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 23 Sentyabr 2025 11:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see380

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see251

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see245

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see244

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see242

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see241

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see239

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see236

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see235

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see234

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see228

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see220

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see217

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see217

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see216

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see216

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see215

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see215

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see215

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri