Icma.az
close
up
RU
ÜTT: Süni intellekt 2040 cı ilədək qlobal ticarətin həcmini təqribən 40 faiz artıra bilər

ÜTT: Süni intellekt 2040 cı ilədək qlobal ticarətin həcmini təqribən 40 faiz artıra bilər

Azertag saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Bakı, 23 sentyabr, AZƏRTAC

Ümumdünya Ticarət Təşkilatı (ÜTT) 2025-ci il üzrə yeni Dünya Ticarət Hesabatında süni intellektin qlobal iqtisadiyyatı yenidən formalaşdıra biləcəyini bildirir. Onun proqnozlarına görə, 2040-cı ilə qədər ümumi mal və xidmət ticarəti 34% - 37%, qlobal ÜDM isə 12-13% arta bilər.

AZƏRTAC təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, ən sürətli genişlənmə rəqəmsal şəkildə çatdırılan xidmətlərdə, o cümlədən ÜTT modellərində təxminən 42% artan süni intellekt alətlərində gözlənilir.

Hesabatda vurğulanır ki, bu qazanclara zəmanət verilmir. Çox şey rəqəmsal infrastruktura investisiyalardan, bazarların açıqlığı və ölkələrin məlumat axını üçün qaydaları koordinasiya etmək bacarığından asılı olacaq.

ÜTT aşağı və orta gəlirli ölkələrin rəqəmsal infrastrukturunu nə qədər tez genişləndirməsindən asılı olaraq bir neçə ssenari modelləşdirib. Baza vəziyyətində gəlirlərin təxminən 14% artması fonunda ən böyük faydaları inkişaf etmiş iqtisadiyyatlar görür. Orta gəlirli ölkələrin 11%, aşağı gəlirli ölkələrin isə yalnız 8% böyüməsi proqnozlaşdırılır. Əgər yoxsul iqtisadiyyatlar infrastrukturun inkişafını sürətləndirsə, onların nəticələri əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşa, onların qazancı süni intellektin geniş tətbiqi ssenarisi altında xeyli artacaq. Belə olan halda, inkişaf etmiş və orta gəlirli ölkələrin iqtisadi artımı da təxminən 14% səviyyəsində olacaq.

ÜTT mənzərəni qiymətləndirmək üçün 108 iqtisadiyyatı əhatə edən AI Ticarət Siyasətinin Açıqlıq İndeksini (AI-TPOI) yaradıb. O, ticarət siyasətlərinin süni intellekt xidmətləri, mallar və transsərhəd məlumat axınlarına çıxışı nə dərəcədə dəstəklədiyini və ya məhdudlaşdırdığını ölçür. Tədqiqat göstərib ki, orta gəlirli ölkələr əsasən rəqəmsal xidmətlər və məlumatların hərəkəti üçün ən sərt maneələri tətbiq etməyə maraq göstərir.

Süni intellektlə əlaqəli malların tarifləri də geniş şəkildə dəyişir. Bəzi aşağı gəlirli ölkələrdə bu göstərici 45%-ə çatır və bu, yeni texnologiyalara çıxışı effektiv şəkildə yavaşladır.

Hesabat AI-ni idarə edən əsas resurs kimi data mərkəzinin əsas rolunu vurğulayır. Onun təhlili rəqəmsal xidmətlər ticarəti ilə transsərhəd bilik mübadiləsi arasında aydın əlaqə olduğunu göstərir. Rəqəmsal xidmətlər ticarətində 10% artım süni intellekt patentlərinə transsərhəd istinadların 2,6% artması ilə əlaqələndirilir. Eyni zamanda, məlumat axını ilə bağlı parçalanmış qaydalar irəliləyişin yavaşlamasına səbəb olur. Onlar AI ekosistemlərinin qurulması üçün vacib olan bulud xidmətlərinə və təlim verilənlər bazasına girişi məhdudlaşdıra bilər.

Süni intellektin qəbul edilməsinin məşğulluqda orta dəyişikliklər gətirəcəyi gözlənilir. Real əmək haqqının bütün işçi qrupları üzrə artacağı proqnozlaşdırılır, yüksək və aşağı ixtisaslı işçilər arasındakı fərq isə 3-4 faiz azala bilər. Bununla belə, iş yerlərinin artması bərabər olmayacaq. Aşağı ixtisaslı işçilər üçün məşğulluq orta və yüksək ixtisaslılarla müqayisədə 3-4 faiz arta bilər.

Hesabatda vurğulanır: “Bir çox inkişaf etmiş iqtisadiyyatlar data mərkəzləri və AI infrastrukturu qurmaq üçün genişmiqyaslı planlar elan edib. Daha kasıb ölkələr isə məhdud resurslara görə bu cür layihələri dəstəkləməkdə çətinlik çəkir. Enerji tələbləri də böyükdür. Əsas süni intellekt mərkəzləri 100 meqavat və ya daha çox enerji istehlak edə bilər ki, bu da təxminən 100.000 ev təsərrüfatının illik elektrik ehtiyacına bərabərdir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:182
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 23 Sentyabr 2025 11:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see364

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see341

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see330

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see275

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see274

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see252

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see239

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see239

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see234

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see234

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see224

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see222

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see218

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see208

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see207

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see207

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see190

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see188

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see187

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri