Venesuela neftini unikal edən nədir və onu emal etmək niyə çətindir?

Dünyanın ən böyük sübut olunmuş neft ehtiyatlarına malik olan Venesuela uzun illərdir yanacaq çatışmazlığı və idxaldan asılılıq problemi ilə üz-üzədir.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, bu paradoksun əsas səbəbi tətbiq olunan sanksiyalar olsa da, digər bir mühüm səbəb ölkənin neft ehtiyatlarının böyük hissəsinin qlobal bazarda geniş istifadə edilən yüngül xam neftdən kəskin şəkildə fərqlənən ekstra ağır xam neftdən ibarət olmasıdır.
Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, Venesuela nefti konsistensiyasına görə adi maye yanacaqdan çox qətranı xatırladır. Bu isə onun həm çıxarılmasını, həm də emalını texnoloji baxımdan çətin və iqtisadi cəhətdən baha prosesə çevirir.
Ekstra ağır xam neft yerin səthinə öz-özünə çıxmır. Onun hasilatı üçün xüsusi avadanlıq, buxar vurulması və ya durulaşdırıcı maddələrdən istifadə tələb olunur. Daşınma mərhələsində isə neftin boru kəmərlərində donmaması və tıxanma yaratmaması üçün daim daha yüngül nafta ilə qarışdırılması vacibdir. Bu amillər ağır neftin logistikasını xeyli bahalaşdırır.
Venesuela neftinin standart neft emalı zavodlarında birbaşa emalı demək olar ki, mümkün deyil. Bunun üçün ağır molekulları parçalaya bilən yüksək texnologiyalı və çox bahalı qurğular tələb olunur. Nəticədə, bu xammaldan keyfiyyətli benzin istehsalı yüngül neftlə müqayisədə daha çox vaxt, enerji və maliyyə resursu tələb edir.
Bu səbəbdən Venesuela neftini emal edə bilən zavodların sayı məhduddur. Hazırda bu xammal əsasən ABŞ-də yerləşən bir neçə xüsusi neft emalı zavodunda emal oluna bilir və mütəxəssislərin fikrincə, bu proses hətta Kanada ağır neftinin emalından da daha mürəkkəbdir.
Ekspertlərin qiymətləndirməsinə əsasən, Venesuela neftinin kommersiya baxımından səmərəli olması üçün uyğun infrastrukturun qurulması vacibdir. Bu isə təxminən 100–150 milyard dollar həcmində investisiya tələb edir. Yalnız bu cür iri həcmli sərmayə və miqyas iqtisadiyyatı hesabına Venesuela nefti uzunmüddətli perspektivdə gəlirli ola bilər.
Elnur Əli