Venesuela neftini özəl şirkətlər mühafizə edəcək

Tramp administrasiyası Amerika qoşunlarını yerləşdirmək əvəzinə Venesuelada özəl hərbi şirkətlərdən istifadə etməyə hazırlaşır. Bunu administrasiyanın planları ilə tanış olan iki mənbə bildirib.

Donald Tramp Venesuelada ABŞ hərbi mövcudluğunu istisna etməsə də, lakin prezidentə yaxın mənbələr onun Amerika qoşunlarının uzunmüddətli yerləşdirilməsi ideyasına ehtiyatla yanaşdığını deyiblər.

Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə CNN yazıb.

ABŞ nəşrinin təhlilində qeyd olunur:

Ötən həftə ABŞ Müdafiə Nazirliyi podratçılardan Venesuelada hərbi əməliyyatları dəstəkləmək imkanlarını müzakirə etmələrini istəyib.

Tramp ABŞ-nın Venesuela neftini "icarəyə götürmək" niyyətində olduğunu açıq şəkildə bildirib. Bir neçə mənbə isə deyib ki, məqsəd Rusiya, Çin, İran və Kuba kimi ABŞ düşmənlərinə neft tədarükünü məhdudlaşdırmaqdır.

Mənbələrin sözlərinə görə, bu planın bir hissəsi Venesuelada artıq neftin orada qalmasını təmin etməkdir. Amerika əmtəə şirkətləri ölkəyə qayıtsa, bu məqsədin təmin edilməsi özəl hərbi təhlükəsizlik podratçıları üçün bir məqsəd ola bilər.

Trampın Venesuela neft sənayesinə investisiya qoymağa inandırmağa çalışdığı böyük neft şirkətlərinin gələcək investisiyalarını qorumaq üçün uzunmüddətli təhlükəsizlik vacibdir. Bunun üçün Venesuela prezidenti Maduronun devrilməsi ilə yaranan hakimiyyət boşluğundakı qruplaşmalardan qiymətli neft aktivlərini qorumaq üçün aydın bir plan tələb olunur. ABŞ-nın Qəraib dənizində hərbi əməliyyatlara başlamazdan əvvəl, avqust ayında CNN-ə bir mənbə bildirib ki, keçid dövründə podratçılar cəlb olunacaq.

"Dəyişikliklər baş verərsə, ABŞ öz aktivlərini qorumaqda və demokratiyanı dəstəkləməkdə iştirak edəcək, - deyə mənbə bildirib. - Orada milyardlarla dollarlıq aktivlərimiz var, xüsusən də Chevron".

Bir neçə özəl təhlükəsizlik şirkəti artıq ABŞ-nın Venesuelada iştirakında iştirak etməyə çalışır. Potensial gəlirə görə maraq yüksəkdir: İraq müharibəsi zamanı ABŞ özəl təhlükəsizlik və logistika podratçılarına 138 milyard dollar xərcləyib.

Potensial iştirakçılar arasında “Grey Bull Rescue Foundation” da var. ABŞ Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin veteranlarından ibarət olan bu təşkilat müxalifət lideri və Nobel mükafatı laureatı Mariya Korina Maçadoya keçən il gizlicə Venesuelanı tərk etməyə kömək edib.

“Grey Bull” şirkətinin təsisçisi Brayan Stern şirkətin bir neçə aydır ki, regionda fəaliyyət göstərdiyini qeyd edib. "Xarici investisiyalar qayıdanda, keçmiş Hərbi Dəniz Qüvvələrinin xüsusi təyinatlıları, “Yaşıl Beretlər” və “Ninca”lar təhlükəsizliyi təmin etmək üçün onlarla birlikdə gəlir", - deyə Stern Venesuela haqqında soruşulduqda bildirib.

Bu işdə “Blackwater” özəl hərbi şirkətinin təsisçisi və Trampın müttəfiqi Erik Prins də iştirak edə bilər. Onun şirkəti 2003-cü ildə ABŞ-nın işğalından sonra İraqda əhəmiyyətli rol oynayıb, neft infrastrukturu üçün təhlükəsizlik, logistika və qoruma təmin edib. Şirkət 2007-ci ildə İraq vətəndaşlarının güllələnməsi ilə bağlı qalmaqala qarışdıqdan sonra “Academi” və “Constellis” adlarını qəbul edib.

Tramp administrasiyası öz biznesindən Venesuelaya investisiya qoymaqda tərəddüdlə qarşılaşıb. “ExxonMobil”in baş direktoru Darren Vuds Ağ evdəki görüşdə Venesuela bazarının hazırkı vəziyyətinin "investisiya üçün uyğun olmadığını" bildirib və təhlükəsizlik və tənzimləyici həllərə çağırıb. Tramp daha sonra “Exxon”un Venesuelada fəaliyyət göstərməsinə icazə vermək istəmədiyini açıqlayıb.

Analitiklər neft nəhənglərinin administrasiya təhlükəsizlik həlləri təklif edənə qədər ehtiyatla hərəkət edəcəklərini gözləyirlər. “Rapidan Energy” konsaltinq şirkətinin baş direktoru Bob MakNalli qeyd edib ki, neft şirkətləri Tramp vəzifəsindən getdikdən sonra işçilərinin Venesuelada təhlükəsiz fəaliyyət göstərə biləcəklərini özlərinə sual verəcəklər.

MakNalli soruşub: "Şəhərlərdən kənara səyahət edə biləcəyik, yoxsa öldürüləcəyik?".

Latın Amerikası üzrə ekspert Evan Ellis qeyd edib ki, Venesuelada fəaliyyət göstərən Çin şirkətləri oradakı təhlükəsizlik şəraitini "kabus" adlandırıblar.

"Control Risks" analitiki Teodor Kanın sözlərinə görə, təhlükə təkcə rejim tərəfdarı "kollektivlərdən" deyil, həm də FARC və ELN kimi Kolumbiya silahlı qruplarından gəlir. ABŞ və ya yeni hökumət tərəfindən təzyiq göstərilərsə, onlar neft infrastrukturuna hücum edə bilərlər.

ABŞ Dövlət Departamenti uzun illərdir ki, Venesuelaya adam oğurluğu, işgəncə, terrorizm, həbs və tibbi infrastrukturun olmaması riskləri barədə xəbərdarlıq edən ən yüksək olan dörd səyahət xəbərdarlığı səviyyəsi təyin edib. Dövlət Departamentinin nümayəndə heyətinin səfərindən sonra verilən son xəbərdarlıqda amerikalılar dərhal ölkəni tərk etməyə və silahlı polisdən ehtiyatlı olmağa çağırılır.

Y. QACAR