Vergi güzəştləri, ən azı, daha 7 il uzadılmalıdır İqtisadçı

“Azərbaycanda 7 ildir ki, qeyri-neft və qeyri-dövlət sektorlarında çalışan fiziki şəxslərin gəlir vergisinə güzəştlər tətbiq edilir. Əslində güzəştə görə vergilər sıfırlansa da, əvəzində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödənişlər artıb. Bu ilin sonunda güzəştlərin müddəti bitir. Nə maliyyə nazirliyi, nə də hökumətin digər rəsmi qurumları vergi güzəştlərinin uzadılacağı ilə bağlı heç bir məlumat vermirlər. Məmləkətin gəlirləri azalıb, xərcləri artıb. Belə olanda adətən, biznes üçün fürsətlər genişləndirilir ki, iqtisadi aktivliyin yüksəlməsi vergi daxilolmalarını artırsın. Ancaq buna gedilmir”.

İqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli bunu 525.az-a söyləyib. O qeyd edib ki, cərimələrin, vergilərin, kommunal ödənişlərin artırılması yolu ilə büdcəyə daxil olan vəsaiti çoxaltmaq istəyirlər. Bu yanlış yoldur, iqtisadiyyatı daha da daraldacaq, insanların gəlirlərini azaldacaq yoldur. Gəlir azalanda xərcləmələr də azalır – deməli, iqtisadi aktivlik aşağı düşür, ÜDM artımı zəifləyir, rifah səviyyəsi enir:

“Bu yol seçilmədiyi üçün Azərbaycanda bu ilin ilk 8 ayında ÜDM artımı cəmi 0,9 faiz olub ki, bu əslində ressesiya göstəricisidir. İqtisadi aktivliyin zəifləfləməsi ona gətirdi çıxartdı ki, Azərbaycan adambaşına düşən ÜDM-ə görə Cənubi Qafqazda sonuncu yerə düşdü. Hökumət fiziki şəxslərin vergi güzəştlərini ləğv etsə, maaşdan (gəlirdən) 14 faiz vergi sisteminə geri dönsə, bu yanlışın kubu olacaq. Həmən “boz əmək bazarı” yenidən artacaq, rəsmi müqavilələrlə çalışanların sayı azalacaq, rəsmi müqavilədə göstərinlən maaşla real maaş arasında ciddi fərq yaranacaq, kiçik-orta sahibkarlar daha çox işçini ixtisara salmağa məcbur olacaq. Fiziki çəxslərə 14 faizlik vergini geri qaytarsalar, məntiqlə, DSMF ödənişlərini kəskin azaltmalıdırlar, bu zaman da Sosial Müdafiə Fonduna toplanan vəsait ciddi azalacaq, onlara ödənilən dotasiyanı artırmaq məcburiyyəti yaranacaq. Yəni, hökumət vətəndaşdan vergini artıq yığıb, həmin vəsaiti DSMF-yə ötürməli olacaq, yəni, “yazı-pozu işi”, vətəndaşın dövlətdən-hökumətdən incikliyi artacaq. Ona görə də, hökumət papağını qabağına qoyub bir daha düşünməlidir – anlayıram, ölkənin gəlirləri azalıb, xərclər çoxalıb, amma o xərcləri vətəndaşın cibi hesabına qarşılamaq cəhdi uğursuz olacaq, iqtisadiyyat zatən daralır, bu addımdan sonra daha da kiçiləcək. Ona görə də, bu vergi güzəştləri, ən azı, daha 7 il uzadılmalı, paralel olaraq da iqtisadi azadlıqlar genişləndirilməlidir”.

Sevinc QARAYEVA