Voyniç əlyazmasının sirri yenidən gündəmdə

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

XV əsrin əvvəllərinə aid Voyniç əlyazmasının indiyədək oxuna bilməməsinin səbəblərindən biri səhifələrinin yanlış ardıcıllıqla birləşdirilməsi ola bilər. Yeni araşdırma bu müəmmalı sənədin quruluşuna fərqli yanaşma təklif edir.

240 səhifədən ibarət əlyazmada naməlum yazılar, qeyri-adi bitki təsvirləri, astronomik sxemlər və insan fiqurları yer alır. XV əsrin əvvəllərinə aid olan sənəd 1912-ci ildə antikvar Vilfrid Voyniç tərəfindən əldə edilib. Mətnin hansı dildə yazıldığı və təsvirlərin nəyi ifadə etdiyi isə hələ də məlum deyil.

"Digital Medievalist" jurnalında dərc olunan araşdırmada Lisa Fagin Davis və Kolin Leyfild əlyazmanın əvvəlcə ayrı-ayrı qatlanmış vərəqlərdən ibarət olduğunu, sonradan isə bu vərəqlərin yanlış ardıcıllıqla birləşdirilmiş ola biləcəyini irəli sürüblər. Tədqiqatçılar mətn parçalarını statistik üsulla müqayisə edərək bəzi səhifələr arasında oxşarlıqlar aşkarlayıblar. Təsvirlərin yerləşməsi və perqamentdəki su ləkələri də ilkin düzülüşün fərqli ola biləcəyinə dair ipucları verir.

Səhifələrin ilkin ardıcıllığının müəyyənləşdirilməsi əlyazmanın quruluşunu anlamağa kömək edə bilər. Bununla belə, yeni yanaşma mətnin sirrini hələ açmayıb. ABŞ-dakı Yel Universitetinin Beynek  nadir kitablar kitabxanasında qorunan bu sənəd dünyanın ən müəmmalı tarixi əlyazmalarından biri olaraq qalır.

Hazırladı:
S.Rzayeva
XQ