​“Xaricdə təhsil şirkətləri lisenziyalaşdırılmalıdır” Mikayıl Mirzəzadə

“Son illərdə Azərbaycanda gənclərin xaricdə təhsilə marağı əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Bu, onların qlobal dünyaya inteqrasiyası, peşəkar bacarıqlarının inkişafı və şəxsi potensiallarının genişlənməsi baxımından müstəsna əhəmiyyət daşıyır. Lakin sahədə ciddi institusional boşluqlar mövcuddur və xaricdə təhsil xidmətləri göstərən şirkətlərin fəaliyyəti hələ də sistemli şəkildə tənzimlənmir”.

Mətbuat.az-a açıqlama verən “Ege Group” Xaricdə Təhsil və Karyera Mərkəzinin rəhbəri, ekspert Mikayıl Mirzəzadə bildirib ki, bazarda bəzi şirkətlər yalnız qəbul prosesi ilə kifayətlənir: “Tələbələrin akademik hazırlığı, karyera planlaması, adaptasiya və sosial inteqrasiyası kimi həyati məsələlər diqqətə alınmır. Hətta sahiblərinin ali təhsili olmayan, lakin başqalarına yol göstərən şirkətlər fəaliyyət göstərir ki, bu həm etik, həm də peşəkar baxımdan qəbuledilməzdir. Yanlış vədlər, qeyri-dəqiq məlumatlandırma və reallığa uyğun olmayan təqdimatlar geniş yayılıb. Nəticədə tələbələr ciddi çətinliklərlə üzləşir, bəzən isə təhsilini yarımçıq dayandırmağa məcbur olurlar. Valideynlər və tələbələr həm vaxt, həm psixoloji, həm də maliyyə itkilərinə məruz qalırlar”.

Ekspert vurğulayıb ki, sektorda intusional mexanizmlər formalaşmalıdır: “Tələbələrə düzgün istiqamət vermək, onların güclü və zəif tərəflərini müəyyən etmək, peşə və karyera planını qurmaq, akademik və sosial dəstək təmin etmək vacibdir. Lakin bazarda buna əməl edən şirkətlərin sayı çox azdır. İnstitusional tənzimləmə və lisenziyalaşdırma sahənin davamlı inkişafı üçün prioritet məsələdir. Xaricdə təhsil sahəsində fəaliyyət göstərən bütün şirkətlər mütləq lisenziyalaşdırılmalıdır. Bu, yalnız qeydiyyat və icazə mexanizmi deyil. Şirkətlərin fəaliyyətinin davamlı monitorinqini, şəffaf auditi və peşəkarlıq standartlarına riayətini təmin edən əsas vasitədir. Lisenziyalaşdırma valideynlər və abituriyentlər arasında etimadın artmasına da xidmət edir və bazarda fırıldaqçılıq ilə qeyri-peşəkar yanaşmaların qarşısını alır”.

Ekspert dövlətin roluna da diqqət çəkib: “Sistemli və şəffaf lisenziyalaşdırma yolu ilə tələbələrin uzunmüddətli karyera və təhsil imkanları qorunacaq. Dövlət müvafiq qanunvericilik bazasını yarada, peşəkar standartları müəyyən edən tənzimləyici qurumlar təsis edə və mütəmadi audit sistemi ilə şirkətləri qiymətləndirə bilər. Eyni zamanda ictimai reyestr formalaşdıraraq, lisenziyalı şirkətləri təqdim etməli, qeyri-peşəkar aktorları isə bazardan çıxarmalıdır. Bütün bu mexanizmlər peşəkar xidmət mədəniyyətinin formalaşmasına xidmət edəcək”.

Onun sözlərinə görə, xaricdə təhsil mərkəzləri tələbələrə doğru ölkə, universitet və proqram seçimini istiqamətləndirməli, akademik və karyera bələdçiliyi təqdim etməli, adaptasiya və sosial dəstək göstərməlidir. Məqsəd tələbənin uzunmüddətli karyera uğurudur və bunun üçün lisenziyalaşdırma mexanizmləri ilə peşəkar, şəffaf və məsuliyyətli yanaşma təmin edilməlidir” - müsahibimiz söyləyir.

Əlavə edir ki, institusional tənzimləmə və lisenziyalaşdırma nəticəsində həm abituriyentlər, həm valideynlər, həm də ölkəmiz uzunmüddətli fayda əldə edəcək: “Gənclərimiz qlobal təhsil imkanlarından maksimum şəkildə yararlanacaq və sektorda dayanıqlı, şəffaf və peşəkar mühit formalaşacaq” - deyə Mikayıl Mirzəzadə fikrini tamamlayıb.