Xərçəng hüceyrələrinin zəif nöqtəsi aşkar edildi

Yaponiyalı alimlər kəskin mieloid leykozun (KML) ən təhlükəli formalarından birinin niyə müalicəyə çətin tabe olduğunu müəyyənləşdiriblər və bu xərçəng hüceyrələrinin potensial zəif nöqtəsini aşkar ediblər. Məlum olub ki, xəstəliyin aqressiv formasının inkişafında SETD1B adlı ferment mühüm rol oynayır. Onun fəaliyyətinin bloklanması şişin böyüməsini yavaşlada və müalicənin effektivliyini artıra bilər.

Redaktor.az bu barədə "Leukemia" jurnalına istinadən məlumat verir.

KML -qan və sümük iliyinin sürətlə irəliləyən xərçəngidir. FLT3-ITD mutasiyası olan xəstələrdə bu xəstəlik xüsusilə ağır keçir: müalicədən sonra belə xəstəlik tez-tez geri qayıdır. Çiba Universitetindən doktor Takuyuki Hoşii və həmkarları müəyyən ediblər ki, SETD1B fermenti xərçəng hüceyrələrinin sürətlə bölünməsinə kömək edir. Bu ferment MYC geninin - şiş böyüməsini tənzimləyən əsas genlərdən birinin – aktivliyini dəstəkləyir.

SETD1B-nin rolunu yoxlamaq üçün alimlər genetik analiz apararaq FLT3-ITD və NrasG12D mutasiyaları olan leykoz hüceyrələrində bu fermentin aktiv hissəsini sildilər. Nəticədə, xərçəng hüceyrələrinin böyüməsi xeyli zəiflədi, MYC geninin aktivliyi isə ciddi şəkildə azaldı.

Ən maraqlısı isə odur ki, MYC geni SETD1B-siz hüceyrələrə geri qaytarıldıqda, şişin böyüməsi qismən bərpa olundu. Bu da sübut edir ki, SETD1B yalnız MYC-ni aktivləşdirmir, həm də şişin aqressiv böyüməsi üçün vacib olan bütün genetik tənzimləmə sistemini dəstəkləyir.

Alimlər həmçinin SETD1B-yə bənzər fermentləri bloklayan tanınmış maddə olan Chaetocin-i də qeyd ediblər. Gələcəkdə bu maddə əsasında yeni dərmanlar hazırlamaq mümkündür.

Bu yeni yanaşma, xüsusilə FLT3-ITD mutasiyası olan və mövcud müalicələrə zəif cavab verən xəstələr üçün ümidverici ola bilər. Bundan əlavə, SETD1B fermentinin aktivliyinin ölçülməsi həkimlərə xəstənin şişinin xüsusiyyətlərinə uyğun fərdi müalicə seçməyə kömək edə bilər.

“Bizim kəşf göstərir ki, xərçənglə mübarizədə təkcə genlərin özünə deyil, həm də onların fəaliyyətini tənzimləyən mexanizmlərə təsir etməklə daha effektiv nəticələr əldə etmək olar. Bu, daha dəqiq və təsirli müalicə üsullarının yaradılmasına ümid verir,” - deyə doktor Hoşii bildirib.

Xədicə BAXIŞLI