Icma.az
close
up
RU
Xəzərdə suyun səviyyəsinin azalması kritik həddədir? EKOLOQ AÇIQLADI

Xəzərdə suyun səviyyəsinin azalması kritik həddədir? EKOLOQ AÇIQLADI

Avtosfer saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Xəzər dənizi dünyanın ən böyük qapalı su hövzəsidir və həm təbii sərvətləri, həm də zəngin biomüxtəlifliyi ilə böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu dəniz ətrafında yerləşən ölkələr üçün iqtisadi, ekoloji və sosial baxımdan mühüm rol oynayır. Son illərdə isə onun su səviyyəsində müşahidə olunan dəyişikliklər həm alimlərin, həm də ictimaiyyətin diqqət mərkəzinə çevrilib.
Xəzər dənizi yalnız coğrafi obyekt deyil, həm də mürəkkəb ekosistemdir. Enerji ehtiyatları və nəqliyyat imkanları baxımından da strateji əhəmiyyət kəsb edir. Bu mövzu ətrafında aparılan müzakirələr dənizin gələcəyi, onun qorunması və davamlı istifadəsi ilə bağlı suallar doğurur. Xəzər dənizində baş verən dəyişikliklər təkcə bir ölkəni deyil, bütün regionu əhatə edən ümumi bir məsələ kimi qiymətləndirilir.
Məsələ ilə bağlı ilə ekoloq Qorxmaz İbrahimli Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, Xəzər dənizində su səviyyəsinin azalması ilə bağlı uzun illərin müşahidəsi və praktika göstərir ki, dənizin səviyyəsi son 100 ildə bir neçə dəfə enib və qalxıb, yəni artım və azalma halları təbii proses kimi baş verib. Bu baxımdan, burada sensasion bir hal yoxdur:

“Digər tərəfdən, hökumət hazırda yeni bir layihə üzərində işləyir. Bu layihə Xəzər suyunun şirinləşdirilməsi ilə bağlıdır. Yəni dənizin su səviyyəsi o qədər aşağı düşmür ki, onu şirinləşdirərək təsərrüfatda və ya içməli su kimi istifadə etmək mümkün olmasın. Bu baxımdan Xəzər suyundan həm vətəndaşlar, həm də dövlət tərəfindən istifadə edilməsi planlaşdırılır. Əgər su səviyyəsi kəskin şəkildə azalsaydı, belə bir layihə gündəmdə olmazdı. Xəzər dənizinin su səviyyəsi, əlbəttə, iqlim dəyişikliklərinin təsiri ilə dəyişir. Bu dəyişikliklər birdən-birə deyil, yüzillər və minillər boyu Yer kürəsində gedən proseslərin nəticəsidir. Lakin son 200 ildə sənayeləşmə, müharibələr və atmosferdə karbon qazının artması qlobal istiləşməyə səbəb olub. Temperatur yüksəldikcə səhralaşma və buxarlanma artır, nəticədə, Xəzər dənizində də su itkisi baş verir. Eyni zamanda, dənizi qidalandıran əsas çaylardan biri olan Volqa çayı ümumi suyun təxminən 80 faizini təmin edir. Bu çay üzərində bəndlərin tikilməsi və suyun təsərrüfata yönəldilməsi dənizə axını azaldır. Digər mühüm mənbə olan Kür çayı isə iqlim dəyişiklikləri səbəbindən daha az su ilə Xəzərə çatır. Eyni hal digər çaylar üçün də keçərlidir. Nəticədə dənizin çaylar vasitəsilə qidalanması azalır. Bundan əlavə, yağıntıların qeyri-müntəzəm düşməsi və buxarlanmanın sürətlənməsi də su səviyyəsinin azalmasına təsir edir. Hazırda isə müəyyən məlumatlara görə bu azalma prosesi zəifləyib və səviyyədə yenidən artım müşahidə oluna bilər. Bunun nə qədər davam edəcəyi isə hələ dəqiq məlum deyil. Ümumilikdə, əsas ekoloji səbəblər qlobal iqlim dəyişiklikləri ilə yanaşı, insan fəaliyyətidir. Kənd təsərrüfatının və sənayenin inkişafı, həmçinin dənizə axıdılan çirkli sular ekosistemə mənfi təsir göstərir. Bu problemlərin qarşısını almaq üçün ilk növbədə insanların ətraf mühitə münasibəti dəyişməli, ekoloji mədəniyyət və maarifləndirmə səviyyəsi yüksəlməlidir. Gələcəkdə dəniz səviyyəsinin daha da azalması ciddi fəsadlara səbəb ola bilər. Səhralaşma nəticəsində dənizin dibindən üzə çıxan qumlar və zərərli maddələr insan sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə də insanlar bu riskləri nəzərə almalı və Xəzər dənizinin qorunması üçün daha məsuliyyətli davranmalıdırlar”.
Nurcan Babək

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:175
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 24 Aprel 2026 14:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see401

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see379

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see358

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see344

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see340

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see318

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see301

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see232

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see226

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see225

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see221

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see220

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see215

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see210

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see204

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see204

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see201

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see201

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see201

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri