Icma.az
close
up
RU
Yalançılar piylənmə, depressiya, xərçəng və s. mərəzlərə düçar olur… ARAŞDIRMA

Yalançılar piylənmə, depressiya, xərçəng və s. mərəzlərə düçar olur… ARAŞDIRMA

Icma.az xəbər verir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

“Yalançı əldə edilən nəticədən zövq və eyforiya hissləri və "hər şeyə qadirlik" hissi ilə yanaşı, günahkarlıq, qorxu və utanc kimi mənfi emosiyalar yaşayır...”

“Tez-tez yalan danışmağa meyilli olan insan yalnız aldatma zamanı deyil, həm də sonradan - ardıcıl olmaq və yaxalanmaqdan, yalanının üstünün açılmasından qaçmaq üçün stress yaşayır...”

"Həqiqətən, insanın bədənində bir ət parçası var ki, əgər yaxşı olarsa, bütün bədəni yaxşı, pis olarsa, bütün bədəni pis edir. Və gerçəkdən də, həmin parça ürəkdir, qəlbdir…”- Məhəmməd Peyğəmbər əleyhissəlam.

Moderator.az dəyərli oxucuların marağını nəzərə alaraq tanınmış psixoloq-məsləhətçi, transaksiya təhlili istiqamətində təlimçi (şəxsi inkişaf təlimlərinin rəhbəri), Almatı Transaksiya Analizi Assosiasiyasının üzvü Asya Qagiyevanın "Yalan danışmaq- stress səbəbi kimi" başlıqlı növbəti qeyri-adi araşdırma yazısının tərcüməsini təqdim edir:

“İslamda yalan danışmaq aşağıdakı üç hal istisna olmaqla, pislənir: 

1. Müharibə zamanı. 

2. Münaqişə tərəflərini barışdırmaq məqsədi ilə. 

3. Həyat yoldaşını  razı salmaq üçün fəzilətlərini şişirtmək məqsədi ilə...

Yalan danışmağın tədqiqatlar nəticəsində ortaya çıxan nəticələrini araşdırdıqdan sonra onun qadağan edilməsinin, digər səbəblərlə yanaşı, insanın sağlamlığı, münasibətləri və imanı ilə bağlı narahatlıqla əsaslandırıldığını görmək olar...

Yalan danışmaq fenomenini araşdıran alimlər onun nəticələrinə piylənmə, xərçəng, narahatlıq, depressiya, hansısa zərərli vərdişdən asılılıq, işdən narazılıq və münasibət problemləri riskini daxil edilə biləcəyinə əmindirlər. Bu təsirin əsas səbəblərindən biri yalan danışmağın yalançıda stress yaratması olduğuna inanılır. Bu stress həm fiziki, həm də emosionaldır, faktlar və insanın mövqeyi arasındakı uyğunsuzluqdan irəli gəlir. Daimi stress immun sistemini zəiflədir və nəticədə müxtəlif xəstəliklərə yol açır. Tez-tez yalan danışmağa meyilli olan insan yalnız aldatma zamanı deyil, həm də sonradan - ardıcıl olmaq və yaxalanmaqdan, yalanının üstünün açılmasından qaçmaq üçün stress yaşayır...

Uzun müddətdir emosiyaların təbiətini və xüsusiyyətlərini, şəxslərarası ünsiyyəti və yalan aşkarlamasını araşdıran amerikalı psixoloq Pol Ekman iddia edir ki, yalanın keyfiyyəti yalançının yaşadığı emosiyalarla sıx bağlıdır. Yəni, yalan nə qədər mürəkkəbdirsə, yaşadığı emosiyalar da bir o qədər mürəkkəb və "kütləvidir"...

Yalançı əldə edilən nəticədən zövq və eyforiya hissləri və "hər şeyə qadirlik" hissi ilə yanaşı, günahkarlıq, qorxu və utanc kimi mənfi emosiyalar yaşayır... 

İnsanın düşüncələri və hissləri onun sinir və immun sistemləri ilə bağlıdır. Yalançının daxili narahatlıqları stressə səbəb ola bilər ki, bu da disbalansa, həyati qüvvələrin və sağlamlığın məhvinə səbəb olur...

Yalan antisosial şəxsiyyət strukturunun təzahürü hesab olunur və bəzi elm adamlarına görə, zaman keçdikcə daimi narahatlıq, depressiya, fiziki xəstəliklər və psixoloji problemlər hissiyyatı içində çabalamağa səbəb olur... 

Emosiyalar, niyyətlər, davranış və düşüncələr arasındakı uyğunsuzluq olan yalan bir çox psixoloji problemlərin və şəxslərarası (və digər) münaqişələrin əsasını təşkil edir...

Başqa bir araşdırmanın nəticələri göstərib ki, yalan danışmaq stressi tətikləməklə insanlarda sinir xəstəliklərinin simptomlarına səbəb olur: fobiyalar, pozğunluqlar, nevrozlar, qorxular, yuxusuzluq və s. Bu, psixoloji məhvin ilk mərhələsidir, ardınca daha ağır xroniki xəstəliklər gəlir...

Bu, Allah Rəsulunun (ona Allahın salavatı və salamı olsun) sözlərini xatırladır:

"Həqiqətən, insanın bədənində bir ət parçası var ki, əgər yaxşı olarsa, bütün bədəni yaxşı, pis olarsa, bütün bədəni pis edir. Və gerçəkdən də, həmin parça ürəkdir, qəlbdir" (əl-Buxari, Müslim).

Bəlkə də yalan ürəyi ən tez pozan və bədəni məhv edən əxlaqsızlıqdır. Bunun həm də möminə xas olmayan bir keyfiyyət kimi təsvir edildiyini nəzərə alsaq, yalanın imanla uyğun gəlmədiyi ortaya çıxır..." 

Tərcümə və təqdim etdi:

Sultan Laçın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:237
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 04 May 2026 20:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri