Yara və zədələri sağaldanlar...

Travmatoloqların peşə bayramıdır

Dünyada insanların travma xəsarətləri alması çox geniş yayılıb. Yol-nəqliyyat hadisələri, suda batma, yanma, yıxılmalar və zəhərlənmələr insanların sağlamlığına və həyatına ciddi təhlükə törədir. Aparılan maarifləndirmə kampaniyalarında bir daha vurğulanır ki, travmatizmin profilaktikası tədbirləri hər gün yüzlərlə həyat xilas edə bilər.

Yeri gəlmişkən bu gün travmatoloqların peşə bayramıdır. Belə ki, hər il mayın 20-si Ümumdünya Travmatologiya Günü kimi qeyd olunur.

Tarix və arxeologiya belə ehtimala əsas verir ki, hələ qədim zamanlarda adamlar əl-ayağın, hətta çənə sümüyünün sınığını bitişdirmək üçün cərrahi əməliyyatlar aparıb, zədələnmələrin fəsadlarını müalicə edirmişlər. Arxeoloq alimlərin tapıntıları arasında qədim dövrlərdə həkimlər tərəfindən istifadə olunduğu güman edilən tibb alətləri də var. Zədələnmələrin müalicəsi ilə bağlı məlumatları isə ilk dəfə Hippokrat sistemləşdirməyə cəhd göstərib.

“Travmatoloji məntəqə”

Travmatologiya tibbin müxtəlif sahələri ilə əlaqədardır. Bu elm zədələnmiş bədənin və ya orqanın həmin hissəsini, xəstənin ümumi vəziyyətini, xroniki xəstəlikləri, əks göstərişləri və.s araşdırır. Septik, irinli, yanıq cərrahiyyəsi, neyrocərrahiyyə, flebologiya, hematologiya və digər tibb sahələri travmatologiya ilə sıx bağlıdır.

Adi insanlarda travmatologiya ilk növbədə dayaq-hərəkət sistemindəki xəsarətlərlə assosiasiya olunur. Bu da təsadüfi deyil. “Travmatoloji məntəqə” sözünü çoxları eşidib, bəziləri isə hətta orada olublar. İnsanlar həmin məntəqələrə yıxılma, zərbəalma nəticəsində əl-ayaqda çıxıq, sınıq, əzik və digər xəsarətlər baş verəndə müraciət edirlər. Bu baxımdan, travmatologiya, dayaq-hərəkət sistemi xəstəliklərinin qarşısının alınması və müalicəsi ilə məşğul olan müvafiq tibb sahəsi - ortopediya ilə sıx bağlıdır. Təsadüfi deyil ki, bu sahədə çalışan həkimlərin ixtisası ortoped-travmatoloq adlanır.

Travmatologiya və Ortopediyanın əlaqə nöqtələri

Travmatologiya və ortopediya sahələri bir-birinə çox yaxın olsalar da, müxtəlif müalicə strategiyaları və məqsədləri var. Travmatologiya daha çox kəskin və təcili vəziyyətlərlə məşğul olduğu halda, ortopediya uzun müddətli və kompleks müalicə strategiyalarına yönəlib. Məsələn, avtomobil qəzası nəticəsində yaranan sümüklərin qırılması travmatologiya mütəxəssislərinin müdaxiləsini tələb edər. Lakin həmin qırıq düzgün sağaldıqdan sonra xəstənin normal hərəkət qabiliyyətini bərpa etmək üçün ortopediya mütəxəssisinin yardımı lazım ola bilər. Eyni zamanda, bəzi hallarda travmatologiya və ortopediya sahələri birlikdə işləyir. Bu hallar adətən mürəkkəb travmalar və ya xəstəliklər zamanı baş verir, məsələn, böyük sümüklərin çoxlu qırıqları və ya ağır oynaq zədələri.

Travmatologiya və ortopediya tibbin çox vacib sahələridir və hər iki sahə bədənimizin normal funksionallığını bərpa etmək üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu sahələr, müasir tibb elminin inkişafı sayəsində, insanların həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırmaq və travmaların yaratdığı fəsadları minimuma endirmək üçün geniş imkanlara malikdir. Sümüklərin və əzələlərin zədələnməsi və ya xəstəlikləri ilə bağlı hər hansı problem yaşandıqda, travmatologiya və ortopediya mütəxəssislərinə müraciət etmək həyati əhəmiyyət daşıyır.

Ölkəmizdə Səhiyyə Nazirliyinin Elmi-Tədqiqat Travmatologiya və Ortopediya İnstitutu 1946-cı il martın 11-də hərbi hospitalın bazasında yaradılıb. İnstitutda Poliklinika, Təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım, Ortopediya, Travmatologiya, Əl cərrahiyyəsi və yaralar, Uşaq travmatologiyası və ortopediyası, Artroplastika və artroskopiya, Radiologiya, Anesteziologiya, reanimasiya və intensiv terapiya, Fizioterapiya, Laboratoriya və sair şöbələr fəaliyyət göstərir. Müəssisədə elmi istiqamətdə Metodik təşkilat və Elmi-tibbi informasiya şöbələri mövcuddur.

Yeganə BAYRAMOVA