Icma.az
close
up
RU
Yaranan borclanma əksər hallarda seçim yox, məcburiyyət xarakteri daşıyır

Yaranan borclanma əksər hallarda seçim yox, məcburiyyət xarakteri daşıyır

Icma.az bildirir, Demokrat.az portalına istinadən.

İnsanların borclanma səviyyəsinin artması və xərcləmələrin nəzarətsiz şəkildə genişlənməsi son illər iqtisadi və sosial müzakirələrin əsas mövzularından birinə çevrilib. Mütəxəssislər bu tendensiyanın bir tərəfdən maliyyə savadsızlığı ilə bağlı olduğunu, digər tərəfdən isə müasir iqtisadi sistemin istehlakı stimullaşdıran təbiəti ilə əlaqələndirirlər. Kredit imkanlarının genişlənməsi, rəqəmsal ödənişlərin asanlaşması və istehlak mədəniyyətinin dəyişməsi bu prosesi daha da sürətləndirir. Nəticədə, fərdi maliyyə idarəçiliyi ilə iqtisadi mühit arasındakı balans getdikcə daha çox diqqət tələb edir.
İqtisadçı Fuad İbrahimov Demokrat.az-a açıqlamasında deyib ki, məsələyə diferensial yanaşdıqda onu üç əsas kateqoriyaya bölmək mümkündür:
“Birinci kateqoriyaya 400-600 manat civarında gəliri olan, yəni minimum əməkhaqqı səviyyəsində yaşayan insanlar daxildir. Bu qrupda maliyyə savadsızlığından danışmaq bir çox hallarda real vəziyyəti tam əks etdirmir. Çünki həmin şəxslər aşağı gəlir səbəbindən yalnız gündəlik və aylıq zəruri xərcləri qarşılamağa çalışırlar. Kommunal ödənişlər, ərzaq, minimal geyim və kirayə kimi əsas ehtiyaclar çox vaxt gəlirlə üst-üstə düşmür və ya onu aşır. Nəticədə yaranan borclanma əksər hallarda seçim yox, məcburiyyət xarakteri daşıyır. İkinci kateqoriyaya 1500-2000 manat aralığında gəliri olan şəxslər daxildir. Bu qrupda problem daha çox gəlirin idarə olunması və planlaşdırma ilə bağlıdır. Bank və kredit təşkilatlarının müxtəlif təklifləri bu insanlara asanlıqla əlçatan olduğu üçün bəzən real maliyyə imkanları düzgün qiymətləndirilmədən, yalnız istehlak istəkləri əsasında qərarlar verilir. Bu halda əsas çətinlik riyazi biliklərin olmamasında deyil, şəxsi büdcənin düzgün idarə edilməməsində və maliyyə intizamının zəifliyində özünü göstərir”.
O bildirib ki, üçüncü kateqoriyada isə yüksək gəlirə malik olan, lakin xərclərini nəzarətdə saxlaya bilməyən şəxslər yer alır:
“Bu qrupda gəlir artdıqca xərclərin də paralel şəkildə yüksəlməsi, çox vaxt isə planlaşdırılmamış və emosional maliyyə qərarlarının verilməsi müşahidə olunur. Nəticədə borclanma dərinləşir və maliyyə sabitliyi pozulur. Uzunmüddətli perspektivdə bu vəziyyət ciddi maliyyə çətinliklərinə, hətta müflisləşməyə qədər gedib çıxa bilir. Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, birinci kateqoriyanı istisna etməklə, ikinci və üçüncü qrupda müşahidə olunan problemlər daha çox maliyyə savadsızlığından deyil, şəxsi büdcənin düzgün idarə olunmaması və planlama çatışmazlığından qaynaqlanır”.
Leyla Turan
Demokrat.az
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:164
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 11 İyun 2026 22:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see342

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see321

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see280

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see276

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see271

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see260

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see257

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see251

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see251

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see222

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see220

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see213

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see205

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see201

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see199

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see198

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see186

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri