Icma.az
close
up
RU
Yaranan borclanma əksər hallarda seçim yox, məcburiyyət xarakteri daşıyır

Yaranan borclanma əksər hallarda seçim yox, məcburiyyət xarakteri daşıyır

Icma.az bildirir, Demokrat.az portalına istinadən.

İnsanların borclanma səviyyəsinin artması və xərcləmələrin nəzarətsiz şəkildə genişlənməsi son illər iqtisadi və sosial müzakirələrin əsas mövzularından birinə çevrilib. Mütəxəssislər bu tendensiyanın bir tərəfdən maliyyə savadsızlığı ilə bağlı olduğunu, digər tərəfdən isə müasir iqtisadi sistemin istehlakı stimullaşdıran təbiəti ilə əlaqələndirirlər. Kredit imkanlarının genişlənməsi, rəqəmsal ödənişlərin asanlaşması və istehlak mədəniyyətinin dəyişməsi bu prosesi daha da sürətləndirir. Nəticədə, fərdi maliyyə idarəçiliyi ilə iqtisadi mühit arasındakı balans getdikcə daha çox diqqət tələb edir.
İqtisadçı Fuad İbrahimov Demokrat.az-a açıqlamasında deyib ki, məsələyə diferensial yanaşdıqda onu üç əsas kateqoriyaya bölmək mümkündür:
“Birinci kateqoriyaya 400-600 manat civarında gəliri olan, yəni minimum əməkhaqqı səviyyəsində yaşayan insanlar daxildir. Bu qrupda maliyyə savadsızlığından danışmaq bir çox hallarda real vəziyyəti tam əks etdirmir. Çünki həmin şəxslər aşağı gəlir səbəbindən yalnız gündəlik və aylıq zəruri xərcləri qarşılamağa çalışırlar. Kommunal ödənişlər, ərzaq, minimal geyim və kirayə kimi əsas ehtiyaclar çox vaxt gəlirlə üst-üstə düşmür və ya onu aşır. Nəticədə yaranan borclanma əksər hallarda seçim yox, məcburiyyət xarakteri daşıyır. İkinci kateqoriyaya 1500-2000 manat aralığında gəliri olan şəxslər daxildir. Bu qrupda problem daha çox gəlirin idarə olunması və planlaşdırma ilə bağlıdır. Bank və kredit təşkilatlarının müxtəlif təklifləri bu insanlara asanlıqla əlçatan olduğu üçün bəzən real maliyyə imkanları düzgün qiymətləndirilmədən, yalnız istehlak istəkləri əsasında qərarlar verilir. Bu halda əsas çətinlik riyazi biliklərin olmamasında deyil, şəxsi büdcənin düzgün idarə edilməməsində və maliyyə intizamının zəifliyində özünü göstərir”.
O bildirib ki, üçüncü kateqoriyada isə yüksək gəlirə malik olan, lakin xərclərini nəzarətdə saxlaya bilməyən şəxslər yer alır:
“Bu qrupda gəlir artdıqca xərclərin də paralel şəkildə yüksəlməsi, çox vaxt isə planlaşdırılmamış və emosional maliyyə qərarlarının verilməsi müşahidə olunur. Nəticədə borclanma dərinləşir və maliyyə sabitliyi pozulur. Uzunmüddətli perspektivdə bu vəziyyət ciddi maliyyə çətinliklərinə, hətta müflisləşməyə qədər gedib çıxa bilir. Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, birinci kateqoriyanı istisna etməklə, ikinci və üçüncü qrupda müşahidə olunan problemlər daha çox maliyyə savadsızlığından deyil, şəxsi büdcənin düzgün idarə olunmaması və planlama çatışmazlığından qaynaqlanır”.
Leyla Turan
Demokrat.az
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:170
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 11 İyun 2026 22:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see356

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see329

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see306

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see274

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see269

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see260

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see256

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see247

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see242

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see241

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see241

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see237

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see233

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see231

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see221

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see217

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see212

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see210

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri