Icma.az
close
up
RU
Yatan əjdaha oyandı: 11.700 ildir püskürməyən vulkan niyə indi püskürdü?

Yatan əjdaha oyandı: 11.700 ildir püskürməyən vulkan niyə indi püskürdü?

Icma.az bildirir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Efiopiyada yerləşən bir vulkan çox uzun davam edən sükutun ardından ilk dəfə püskürərək Qırmızı dənizin şimal-şərqinə doğru nəhəng kül və tüstü buludu göndərib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, Efiopiyanın şimalındakı Afar bölgəsində yerləşən Hayli Qubbi vulkanı 23 noyabr bazar günü, Bakı vaxtı ilə təxminən 10:30 radələrində püskürməyə başlayıb. Püskürmənin şiddətli mərhələsi Fransadakı Toulouse Vulkanik Kül Müşavərə Mərkəzinin məlumatına görə, həmin gün saat 22:00-dək davam edib.

Bu püskürmə Hayli Qubbinin Holosen dövründə - təxminən 11.700 il əvvəl son buzlaq dövrünün bitməsi ilə başlayan indiki geoloji dövrdə - məlum olan ilk püskürməsi kimi qeydə alınıb. Ümumi qəbul edilən bir qaydaya əsasən, bir vulkan Holosendə heç vaxt püskürməyibsə, sönmüş hesab edilir. Lakin vulkanın yerləşdiyi bölgə kifayət qədər araşdırılmadığından keçmiş püskürmələr diqqətdən qaça bilər.

Hayli Qubbi adını daşıdığı Erta Ale sıradağlarının ən cənub hissəsindəki vulkandır. Bu sıradağlar Afrikanın böyük hissəsini təşkil edən iri tektonik lövhənin iki yerə ayrıldığı Şərqi Afrika Rift Sisteminin bir hissəsidir. Hayli Qubbi minlərlə ildir "yatmış” vəziyyətdə qalsa da, sıradağlara ad verən Erta Ale vulkanı 1967-ci ildən bəri fasiləsiz şəkildə aktivdir.

Şimali Karolina Dövlət Universitetindən vulkanoloq Arianna Soldati "Maqma əmələgəlməsi üçün şərait mövcud olduğu müddətcə, bir vulkan 1.000 və ya 10.000 il ərzində püskürməsə belə, yenidən püskürə bilər” deyərək belə uzun yuxuların sona çata biləcəyini vurğulayır.

Püskürmədən çıxan kül buludu təxminən 13.700 metr yüksəklikdə müşahidə olunub və əvvəlcə Yəmən və Oman üzərindən şimal-şərq istiqamətində irəliləyib. 24 noyabr bazar ertəsi boyunca kül buludu hərəkətini davam etdirərək Şimali Hindistanın və Çinin bəzi bölgələrinin üzərindən keçib.

"Toulouse VAAC” vulkanik buludu peyk vasitəsilə müəyyən edib və onun hərəkəti barədə bir neçə məlumat yayıb. Daha sonra məsləhətçi rolu bazar ertəsi axşamı "Tokyo VAAC”a təhvil verilib. Peyklər püskürmənin kosmosdan çəkilmiş görüntülərini də qeydə alıb.

Hazırda hər hansı insan itkisi bildirilmir, lakin yerli rəsmilər püskürmənin bölgədəki fermerlərə və heyvanlara təsirindən narahat olduqlarını bildirirlər. Yerli rəhbər Məhəmməd Seid "İndiyədək insan və heyvan itkisi olmasa da, bir çox kənd kül altında qalıb və bunun nəticəsində heyvanların yem tapması çətinləşib” deyib. 

Yaxınlıqdakı Afdera kəndinin sakini Əhməd Abdela isə püskürmənin sanki qəfil tüstü və kül ilə birlikdə bir bomba atılmış kimi hiss etdirərək baş verdiyini bildirib.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2025 12:56 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri