Icma.az
close
up
RU
Yatan əjdaha oyandı: 11.700 ildir püskürməyən vulkan niyə indi püskürdü?

Yatan əjdaha oyandı: 11.700 ildir püskürməyən vulkan niyə indi püskürdü?

Icma.az bildirir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Efiopiyada yerləşən bir vulkan çox uzun davam edən sükutun ardından ilk dəfə püskürərək Qırmızı dənizin şimal-şərqinə doğru nəhəng kül və tüstü buludu göndərib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, Efiopiyanın şimalındakı Afar bölgəsində yerləşən Hayli Qubbi vulkanı 23 noyabr bazar günü, Bakı vaxtı ilə təxminən 10:30 radələrində püskürməyə başlayıb. Püskürmənin şiddətli mərhələsi Fransadakı Toulouse Vulkanik Kül Müşavərə Mərkəzinin məlumatına görə, həmin gün saat 22:00-dək davam edib.

Bu püskürmə Hayli Qubbinin Holosen dövründə - təxminən 11.700 il əvvəl son buzlaq dövrünün bitməsi ilə başlayan indiki geoloji dövrdə - məlum olan ilk püskürməsi kimi qeydə alınıb. Ümumi qəbul edilən bir qaydaya əsasən, bir vulkan Holosendə heç vaxt püskürməyibsə, sönmüş hesab edilir. Lakin vulkanın yerləşdiyi bölgə kifayət qədər araşdırılmadığından keçmiş püskürmələr diqqətdən qaça bilər.

Hayli Qubbi adını daşıdığı Erta Ale sıradağlarının ən cənub hissəsindəki vulkandır. Bu sıradağlar Afrikanın böyük hissəsini təşkil edən iri tektonik lövhənin iki yerə ayrıldığı Şərqi Afrika Rift Sisteminin bir hissəsidir. Hayli Qubbi minlərlə ildir "yatmış” vəziyyətdə qalsa da, sıradağlara ad verən Erta Ale vulkanı 1967-ci ildən bəri fasiləsiz şəkildə aktivdir.

Şimali Karolina Dövlət Universitetindən vulkanoloq Arianna Soldati "Maqma əmələgəlməsi üçün şərait mövcud olduğu müddətcə, bir vulkan 1.000 və ya 10.000 il ərzində püskürməsə belə, yenidən püskürə bilər” deyərək belə uzun yuxuların sona çata biləcəyini vurğulayır.

Püskürmədən çıxan kül buludu təxminən 13.700 metr yüksəklikdə müşahidə olunub və əvvəlcə Yəmən və Oman üzərindən şimal-şərq istiqamətində irəliləyib. 24 noyabr bazar ertəsi boyunca kül buludu hərəkətini davam etdirərək Şimali Hindistanın və Çinin bəzi bölgələrinin üzərindən keçib.

"Toulouse VAAC” vulkanik buludu peyk vasitəsilə müəyyən edib və onun hərəkəti barədə bir neçə məlumat yayıb. Daha sonra məsləhətçi rolu bazar ertəsi axşamı "Tokyo VAAC”a təhvil verilib. Peyklər püskürmənin kosmosdan çəkilmiş görüntülərini də qeydə alıb.

Hazırda hər hansı insan itkisi bildirilmir, lakin yerli rəsmilər püskürmənin bölgədəki fermerlərə və heyvanlara təsirindən narahat olduqlarını bildirirlər. Yerli rəhbər Məhəmməd Seid "İndiyədək insan və heyvan itkisi olmasa da, bir çox kənd kül altında qalıb və bunun nəticəsində heyvanların yem tapması çətinləşib” deyib. 

Yaxınlıqdakı Afdera kəndinin sakini Əhməd Abdela isə püskürmənin sanki qəfil tüstü və kül ilə birlikdə bir bomba atılmış kimi hiss etdirərək baş verdiyini bildirib.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:167
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2025 12:56 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see319

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see310

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see263

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see257

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see256

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see241

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see235

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see232

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see214

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see214

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see210

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see208

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see207

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see204

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see201

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see201

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see182

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri