Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Yaxın Şərqdə qırılma nöqtəsi: İran həm Çinlə, həm də Qərblə flört etdi Abdullah Ağar

Yaxın Şərqdə qırılma nöqtəsi: İran həm Çinlə, həm də Qərblə flört etdi Abdullah Ağar

Sherg.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

“Bu gün Yaxın Şərqdə baş verən müharibələr təkcə cəbhədə deyil. Bu mübarizə həm də insanların düşüncəsində, anlayışlarında, verdiyi qərarlarda və inanc sistemlərində gedir. Sözügedən  proses Türkiyə üçün tarixi əhəmiyyət daşıyan bir dönüm nöqtəsinə çevrilir”


Bu fikirləri Sherg.az-a açıqlamasında türkiyəli hərbçi və təhlükəsizlik mütəxəssisi Abdullah Ağar bildirib. 


 O bildirib ki, ilk növbədə Yaxın Şərqin “İsrailli” dövrlərinə qısa xronologiya nəzər yetirməkdə fayda var:

“1-ci dövr Ərəb ölkələrinin birlikdə hərəkət edərək bölgədə söz sahibi olmağa çalışırdığı 1950-1970-ci illərdir. O dövrdə İsrail, İran və Türkiyə bir blok kimi ərəb ittifaqlarına qarşı dururdu. 1967 və 1973-cü illərdəki Ərəb–İsrail müharibələri bu dövrə aiddir. Hətta İraq lideri Səddam Hüseyn İranla müharibə edərkən, İsrail Qərbin dəstəyiylə İrana hərbi və kəşfiyyat dəstəyi verirdi. 2-ci dövr İranın gücləndiyi dövrə təsadüf edir. Körfəz Müharibəsi və İraqın işğalı ilə yanaşı, İranın təsir dairəsi genişləndi. Bu dəfə İsrail və bəzi ərəb ölkələri İranın qarşısında eyni mövqedə dayandı. Türkiyə isə neytral mövqedə, tarazlıq yaradan tərəf kimi çıxış etdi. Hazırda İsrail bölgədə yenidən güc mərkəzi olmaq istəyir. Amma bu mübarizə təkcə İsrail və İran arasında deyil. Bu prosesin arxasında Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) və Çin kimi böyük güclərin rəqabəti də var. Yəni bu həm də Avrasiya və Atlantik blokları arasında yeni ittifaqların qurulması dövrüdür. Ortaya sual çıxır ki, müharibədən sonra ittifaqlar necə formalaşacaq?

ABŞ bu müharibəyə birbaşa qarışmadan, bölgədə “nəzarətli xaos” yaratmaqla Yaxın Şərqi yenidən formalaşdırmaq istəyir.

İran isə bu planlara “İslam gücü və birliyi” ilə cavab verir. Hər iki tərəf nə istədiyini bilir, amma keçmişdə etdiklərini unutmuş kimi davranaraq hədəflərinə çatmağa çalışırlar. Bu vəziyyətdə Türkiyənin mövqeyi çox vacibdir. Çünki bu, sadəcə siyasi deyil, həm də dini, mezhebi, mənəvi və strateji bir qərardır. Təzyiqlər, manipulyasiyalar, hədələr, maraqların toqquşması ilə dolu bir vəziyyətdir. Əslində ən həlledici amil gücdür. Bu, sadəcə ordunun, silahın çoxluğu demək deyil. Burada əsas məsələ kimin daha ağıllı qərar verdiyi, kimin düşüncə və qərar mexanizmlərini idarə etdiyi, kimin inanc və anlayışlar üzərindən cəmiyyətləri yönləndirdiyidir. Əsl güc fiziki silahdan çox, ağlın və zamanlamanın gücüdür. Türkiyə bu qarışıqlıq içində insanlığa və Yaxın Şərqə yeni bir baxış, yeni bir sistem, yeni bir ümid təqdim edə biləcəkmi? Əgər ölkə daxilində milli birlik və inanc gücü qurulmazsa, xaricə də nüfuz etmək mümkün olmayacaq. Əgər qərarvericilər hadisələrə yalnız şəxsi və siyasi maraqları ilə baxarlarsa, bu, çox təhlükəlidir. Yəni “razıya talip olmayan dünyaya mahkum olur”. 


Ekspert deyib ki, İranın buraxdığı geosiyasi səhvdə isə böyük dərs var:

“İran bir yandan qazanclı olacağını deyərək “anti-qərbçiliyini” xüsusilə Çinə və Avrasiyaya satmağa çalışdı, digər tərəfdən də Qərbə göz vurdu. Bu, dərin ziddiyyət idi və nəticə hər iki tərəfdə dərin inamsızlıq oldu. İsrailin F-16i Sufa, F-35i Adir və F-15i Raam kimi xüsusi təyyarələrinə qarşı İranın nə özünəməxsus təyyarələri, nə də bir dənə belə Rusiya istehsalı Su-35, Çin J-10CE və ya Çin-Pakistan CF-17 Thunder tipli müasir döyüş təyyarəsi. İran həm Çinlə, həm də Qərblə flört etdi. Lakin İranın xarici siyasəti əslində daxili siyasəti və molla mövqelərini gücləndirməyə yönəlmişdi. Belə ki, anti-Qərb şövqü ilə rejimi, molla maraqlarını və ehkamını daxildə qorumaq istədi. Çinə yaxınlığı ilə mühasirəni yarmaq üçün bir strategiya istehsal etməyə çalışırdı. Bu isə işə yaramadı. Qəzzada başlayan qırılma indi İrana da çatıb.  Görünən odur ki, bu qırılma İranda bitməyəcək. Nəhayət, Yaxın Şərqdəki böyük müharibə yalnız ərazi, resurslar və ya dəhlizlərin müharibəsi deyil. Bu, ağılın, anlayışın, insanlığın və həqiqət axtarışının müharibəsidir. Bu müharibədə Türkiyənin təkcə coğrafi deyil, həm də mental mövqeyi çox kritikdir”.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:227
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 23 İyun 2025 14:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see264

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see257

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see253

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see251

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see246

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see239

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see235

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see231

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see222

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see213

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see207

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see202

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see199

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see197

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see197

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see194

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see193

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see186

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri