Yaxın zamanlarda Ukraynada atəşkəs qaçılmazdır ŞƏRH

Həmin vaxtadək hər iki tərəf üstünlük qazanmağa çalışır

“Putinə təcili uğur hekayəsi lazımdır. Sülhə doğru gedilirsə, təbliğat da güclənməlidir ki, Rusiyanın qalib görüntüsü yaransın...”

Ciddədə keçirilən görüşdə Ukrayna ABŞ-nin 30 günlük atəşkəs təklifini qəbul edib. Təklifi Kremlə təqdim etmək üçün ABŞ Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff artıq Rusiyaya gəldi. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin dünən axşam saatlarında Amerika Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoffu qəbul edib. Kremlin mətbuat katibi Dmitri Peskov Putinin Uitkoffu dinlədiyini və onun vasitəsilə Trampa məlumat və əlavə siqnallar ötürdüyünü vurğulayıb. Peskov onu da bildirib ki, Putinlə Tramp arasında danışıqların vaxtı razılaşdırılmayıb. Onun sözlərinə görə, bu, Uitkoffun ABŞ prezidentinə məruzəsindən sonra müəyyənləşəcək. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin belaruslu həmkarı Aleksandr Lukaşenko ilə birgə mətbuat konfrasında deyib ki, Ukraynada atəşkəs ideyasını müzakirə etmək üçün ABŞ rəhbəri Donald Trampa zəng edə bilər: "Atəşkəs ideyası özlüyündə düzgündür və biz sözsüz ki, onu dəstəkləyirik. Lakin müzakirə etməli olduğumuz məsələlər var. Hesab edirəm ki, biz amerikalı həmkarlarımız, tərəfdaşlarımızla danışmalıyıq. Ola bilər ki, Prezident Trampa zəng edək". 

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ağ Evdə NATO-nun baş katibi Mark Rutte ilə görüşdə Rusiya lideri Vladimir Putinin Ukraynada atəşkəslə bağlı bəyanatını dəyərləndirib. Tramp deyib ki, Putin çox ümidverici bəyanat verib, lakin bu, natamam idi. O qeyd edib ki, atəşkəsə nail olmaq üçün Rusiya prezidenti ilə danışmağa hazırdır: “Ümid edirəm ki, Rusiya düzgün addım atacaq”. 

ReAL Partiyasının sədri Natiq Cəfərli "Sherg.az"a deyib ki, yaxın zamanlarda atəşkəs olacağı qaçılmazdır və həmin vaxtadək hər iki tərəf üstünlük qazanmağa çalışır. Siyasi şərhçinin sözlərinə görə, Ukraynanın Kursk vilayətinə daxil olmaqda məqsədi o idi ki, danışıqlarda həmin əraziləri bir kozur kimi istifadə etsin və Rusiyaya təzyiq göstərsin: 

"Rusiya bunun fərqində olduğu üçün atəşkəs öncəsi Ukrayna ordusunu Kurskdan çıxarmağa çalışır ki, əlavə hansısa güzəştə getmək məcburiyyəti yaranmasın. Atəşkəsə qədər hər iki tərəf öz məqsədinə çatmaq üçün əlindən gələni edəcək. Putinə təcili uğur hekayəsi lazımdır. Sülhə doğru gedilirsə, təbliğat da güclənməlidir ki, Rusiyanın qalib görüntüsü yaransın. İndi susan ruslar bir müddət sonra sual edə bilərlər ki, Ukrayna ilə niyə görə müharibə oldu? Yəni bu savaş sadəcə 5-6 kənd, qəsəbə almaq üçün idimi? Bu məsələ Rusiya üçün çox önəmlidir. ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Moskvada oldu və gecə saatlarına qədər görüş və müzakirələr aparılıb. Detallar açıqlanmayıb, amma ikili şantaj metodunun Rusiya ayağı da işə düşüb. Çox təəssüf ki, Ukrayna Prezidenti V.Zelenskinin yanlış addımları nəticəsində ikili şantaj metodunun ilk zərbəsi Ukraynaya dəydi. ABŞ Ukraynaya hərbi və kəşfiyyat yardımını bir müddət dayandırmalı oldu, müəyyən gərginlik yarandı. Amma sonradan Zelenski doğru qərarlar verdi. ABŞ ilə müxtəlif məsələlərdə anlaşaraq sözün əsl mənasında topu Rusiya tərəfə atdılar. İndi görürsüz, Putin Belarus Prezidenti A.Lukaşenko ilə görüşdə birbaşa atəşkəsdən imtina etdiyini deyə bilmədi. Buna cürət etmədi. Çünki bilir ki, belə bir addım atarsa, Rusiyaya qarşı sanksiyalar kifayət qədər şiddətlənə bilər". 

N.Cəfərli vurğulayıb ki, Bayden administrasiyası Rusiyaya sanksiya məsələsinə "tülkülük" edirdi, oyun oynayırdı: 

"Təsəvvür edin, 2023-cü ildə 7 ay Ukrayna ordusuna silah vermədilər. Trampın ikili şantaj metodu ondan ibarətdir ki, həm Rusiyaya, həm də Ukraynaya təzyiq göstərsin. Rusiyaya təzyiq sadəcə sanksiyalar deyil. Digər təzyiq üsulu odur ki, ABŞ ən yeni raketləri Ukraynaya verə bilər. Bu, o deməkdir ki, əgər Putin anlaşmasa, atəşkəsdən imtina etsə, sanksiyaların güclənməsi ilə yanaşı, Ukrayna ən müasir hərbi texnikalarla təchiz olunacaq. Bunun fərqində olan Putin iki dəfə açıq bəyan etdi ki, Rusiya atəşkəsdən qaçmır. Ancaq Kremlin şərtləri var. Elan olunan şərtlərlə, masada olan əsl şərtlər arasında ciddi fərq var. Moskva bağlı qapılar arxasında başqa dividendlər, güzəştlər istəyir, ABŞ ilə anlaşmağa çalışır, Avropa və İranla münasibətlərdə ümimi oyun qurucusu olmaq istəyir. Xeyli əvvəl demişdim ki, zamanı gələndə Rusiya İranı dəyər-dəyməzinə satacaq. ABŞ-Rusiya danışıqlarında əsas mövzulardan biri İranın nüvə anlaşmasıdır. Moskva İran və Çinlə münasibətlərdə üstünlük istəyir. Putin üçün bu məsələlər daha önəmlidir və ona görə də zamana ehtiyac var".