Yayda insanlar niyə daha çox alış veriş edir? PSİXOLOQ

Yay mövsümü təkcə istirahət və səyahət dövrü deyil, həm də alış-veriş aktivliyinin artdığı bir zamandır. Bir çox insan bunun səbəbini endirim kampaniyaları ilə əlaqələndirsə də, məsələnin arxasında maraqlı psixoloji faktorlar dayanır.

Bu sözləri SİA-ya psixoloq Zeynəb Eyyubova deyib.

O bildirib ki, ilk növbədə, günəşli hava və uzun gündüz saatları insanların əhval-ruhiyyəsini yüksəldir. Müsbət emosiyalar isə qərarvermə prosesinə təsir göstərərək insanları daha spontan alış-veriş etməyə meylləndirir. Araşdırmalar göstərir ki, özünü yaxşı hiss edən insanlar xərcləmə zamanı riskləri daha az qiymətləndirirlər:

“Digər vacib amil sosial aktivliyin artmasıdır. Yay aylarında insanlar daha çox tədbirlərə, görüşlərə və səyahətlərə qatılırlar. Bu isə yeni geyimlərə, aksessuarlara və müxtəlif xidmətlərə olan tələbatı artırır. İnsanlar özlərini daha yaxşı təqdim etmək və sosial mühitdə müsbət təəssürat yaratmaq üçün alış-verişə daha çox yönəlirlər.

Yay həmçinin “özünü mükafatlandırma” dövrü kimi də qəbul edilir. Bir çox insan il ərzindəki yorğunluğunu kompensasiya etmək üçün istirahətə, əyləncəyə və şəxsi istəklərinə daha çox pul xərcləyir. Bu davranış psixologiyada emosional mükafatlandırma mexanizmi kimi izah olunur.

Marketinq strategiyaları da burada mühüm rol oynayır. “Yay endirimi”, “mövsümi kampaniya” və “məhdud müddətli təklif” kimi mesajlar insanlarda fürsəti qaçırmaq qorxusu yaradır. Nəticədə insanlar ehtiyac duymadıqları məhsulları belə almağa qərar verə bilirlər.

Unutmaq olmaz ki, alış-veriş bəzən emosional ehtiyacları qısamüddətli şəkildə qarşılasa da, uzunmüddətli məmnunluq yaratmaya bilər. Buna görə də alış-veriş etməzdən əvvəl “Mən buna həqiqətən ehtiyac duyuram, yoxsa sadəcə həmin anki hisslərimin təsiri altındayam?” sualını vermək faydalıdır.

Yayda alış-verişin artması yalnız iqtisadi deyil, həm də psixoloji bir fenomendir. İnsan davranışlarını anlamaq isə daha sağlam maliyyə və emosional qərarlar verməyə kömək edir”.

Ayşən Vəli