Icma.az
close
up
RU
Yayda soyuqdəymə: İsti havada insanlar niyə xəstələnir?

Yayda soyuqdəymə: İsti havada insanlar niyə xəstələnir?

Milli.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Soyuqdəymə adətən qış fəslilə əlaqələndirilsə də, bir çox insan elə yayın qızmar günlərində bu xəstəliyə tutulur. Bəs isti havada virusla yoluxmaq necə mümkün olur?

Milli.Az xəbər verir ki, ukraynalı pediatr Darya Vlasenko bu suala öz "Instagram" səhifəsində aydınlıq gətirib.

İsti havada insanlar niyə xəstələnir?

Yay mövsümündə gözlənilmədən burun axması, boğaz ağrısı, öskürək və digər virus infeksiyasına xas əlamətlər ortaya çıxa bilər:

burun axması

boğaz ağrısı

asqırma

bədən ağrıları

öskürək

halsızlıq

baş ağrısı

qızdırma

İsti aylarda enteroviruslar, rotaviruslar və adenoviruslar aktiv dövrə daxil olur. Yay infeksiyaları adətən həzm pozğunluqları, dəri səpgiləri və burun tutulması ilə müşayiət olunur.

İl ərzində fərqli fəsillərdə aktivləşən 200-dən çox virus soyuqdəyməyə səbəb ola bilər. Rinoviruslardan sonra enteroviruslar isti havada daha çox yayılır və ikinci ən yayğın səbəb sayılır.

Bu viruslar əsasən hava-damcı yolu ilə - yəni xəstə şəxsin öskürməsi, asqırması və ya danışması zamanı yayılan tüpürcək və selik damcıları ilə, eləcə də çirklənmiş səthlər vasitəsilə yayılır.

Virusların genetik materialını qoruyan zülal qılafı (kapsid) olur. Bəzilərində isə əlavə olaraq lipid (yağ) qılafı da olur. Lipid qılaflı viruslar (məsələn, qrip, RSV) istiyə və quruluğa həssas olduqları üçün əsasən qışda yayılır. Qılafsız viruslar isə yüksək temperaturda da davamlı olur və yayda asanlıqla yayıla bilir.

Qışda olduğu kimi, yayda da soyuqdəymə 7-10 gün davam edə bilər. Bu müddət insanın ümumi sağlamlığı və immunitetindən asılıdır.

Havadan yayılan bu viruslar ilin istənilən fəslində yoluxucudur. Onlar burun və ağızdan çıxan kiçik damcılarla digər insanlara keçir.

Yay soyuqdəyməsini qrip, allergiya və COVID-19-dan necə fərqləndirmək olar?

Həkimin sözlərinə görə, soyuqdəyməni allergiya və ya qripdən fərqləndirmək hər zaman asan deyil. Xəstəlik əlamətləri hiss etdikdə evdə qalmaq, digərlərlə təmasdan uzaq durmaq, COVID-19 və qrip testi vermək tövsiyə olunur.

Yay aylarında səfərlər və kütləvi toplaşmalar infeksiyalara yoluxma ehtimalını artırır. Aeroportlar, otel otaqları, üzgüçülük hovuzları və uşaq meydançaları mikroorqanizmlərin mübadiləsi üçün ideal mühit sayılır.

Həmçinin qeyd olunur ki, günəş altında uzun müddət qalmaq immun sistemini zəiflədir və yoluxma riskini artırır.

Məsələn, +32°C isti havadan +22°C hava kondisionerli otağa keçid zamanı bədən üçün termal stress yaranır. Araşdırmalar göstərir ki, 7°C-dən çox temperatur fərqi tənəffüs yolu infeksiyaları riskini 35% artırır.

Bundan əlavə, hava kondisionerləri təkcə soyuqluq mənbəyi deyil, həm də bakteriya yığınının mənbəyidir. Əgər cihazların filtrləri mütəmadi təmizlənməzsə, zatürre və bronxit kimi xəstəliklərə səbəb ola bilər. Uşaqlara birbaşa kondisioner havası yönəltmək qəti şəkildə tövsiyə olunmur.

Soyuqdəymənin müalicəsi necə aparılmalıdır?

Adi soyuqdəymə üçün effektiv antivirus preparatları yoxdur, lakin əlamətləri yüngülləşdirmək mümkündür:

kifayət qədər istirahət və yuxu

bol maye qəbul etmək

baş ağrısı və qızdırma üçün asetaminofen (məsələn, Panadol) qəbul etmək

boğaz ağrısı üçün isti duzlu su ilə qarqara, boğaz spreyləri və ya lozenqlərdən istifadə etmək

Kənan
Milli.Az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:356
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 04 May 2025 14:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see359

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see337

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see276

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see266

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see266

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see265

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see258

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see253

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see248

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see244

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see236

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see235

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see234

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see231

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see223

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see222

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see221

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see199

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri