Icma.az
close
up
RU
Yazıçı öz yaratdığının köləsinə çevrilir... Mətanət Vahid

Yazıçı öz yaratdığının köləsinə çevrilir... Mətanət Vahid

Icma.az, Kulis.az portalına istinadən məlumat yayır.

Kulis.az Mətanət Vahidin sosial şəbəkədə sənət və ədəbi agentliyin mahiyyəti ilə bağlı paylaşdığı fikirləri təqdim edir.

Bizim ədəbi mühitdə söz ən çox müqəddəsliklə assosiasiya olunur. Bu yanaşma mənəvi cəhətdən hörmət doğursa da, praktiki nəticələr baxımından müəllifin iqtisadi təminatı və deməli, həm də maddi azadlığı ilə ziddiyyət təşkil edir.

Çünki maddi asılılıq mənəvi azadlığın qarşısını kəsir.
Sözü müqəddəsləşdirən yazıçı öz yaratdığının köləsinə çevrilir. Söz\sənət yalnız mənəvi dəyər və ideya daşıyıcısı deyil, həm də kommunikasiya vasitəsi, ifadə aləti və müəllifinin maddi təminat mənbəyidir; oxucuya çatmaq üçün bazar mexanizmləri ilə əlaqələndirilməli olan əmtəədir.
Ədəbiyyatımızın dünya miqyasında yerini tapa bilməməsinin əsas səbəbi sənətə biristiqamətli, zamanı keçmiş qənaət və düşüncə mexanizmi ilə yanaşmağımızdır. İlk növbədə, bu məsələlərə münasibətimizi dəyişməliyik.
Hazırda miqyaslı ədəbi mükafatlar sözün “müqəddəsliyi”nə verilmir; necə yazmaq nəyi yazmaqdan vacib olduğu kimi, yazdığını necə təqdim etmək də çox önəmlidir.
Özümüzü dünya sənətindən qopmuş ada kimi deyil, bu böyük ədəbi-mədəni məkanın bir parçası kimi hiss etmək istəyiriksə, onlar kimi davranmalıyıq: dünyanın meydanına öz qaydalarımızla çıxmaq cəhdlərimizlə heç yerə vara bilməyəcəyik.
Zəhmətinin məhsuluna dəyər biçə bilməyən müəllif umacaqlı və “sənətkarı xalq dolandırmalıdır” tərzində inama sahib olur.

Amma gəlin, etiraf edək, hansı müəllifə yazıdığı roman üçün beş min manat qonorar verilsə, imtina edib “yox, söz müqəddəsdir, mən ona maddi dəyər biçə bilmərəm” deyəcək?
Sənətlə dolana bilməməkdən şikayətlənən də sənət adamıdır, onu “toxunulmaz” elan edən də. Maliyyə imkanlarından məhrum qalan sənət adamı “ailəsini dolandırmaq” üçün başqa sahələrdən qazanmağa məcbur olur.

İdealist baxış bucağından gördüyü sənətinə\sözünə zamanla yadlaşır, ondan üz çevirməyə başlayır, çünki fədakarlıq əbədi olmur.
Bu kontekstdə sözün müqəddəsliyi ilə bazar dəyərləri arasında balansın qorunması vacibdir; müəllif sənətinin məhsulunu əmtəəyə çevirməkdən çəkinməməldir – kitabın oxucuya çatana qədərki mərhələsində keçməli olduğu prosesləri real, labüd qəbul etməldir.
Ədəbi agentlik bizim mühitimizdə “müəllif – nəşriyyat – oxucu” zəncirində düşüb itmiş ikinci halqadır. Peşəkar nəticələrə nail olmaq üçün peşəkarca işlər görülməlidir.

Bu isə “hər əsər çap olunub uğur qazana bilər” demək deyil, “estetik dəyərə malik əsər uğur qazanar” deməkdir.

Təbii, hər müəllif öz yazdığını əsl sənət hesab edib digərlərini xor görməkdə azaddır.
Sənətkar yalnız öz yaratdığının köləsi olmadığı zaman həm mənəvi, həm də maddi baxımdan tam azad olur və yaradıcılığı ilə həm özü dolanır, həm də cəmiyyətin mənəvi zənginləşməsinə xidmət edə bilir.

Tarixi Kordova Katedralında baş verən yanğının qarşısı alındı "Dədə Qorqud" dastanının motivlərini kinoya gətirən ilk rejissor Məşhur Gerasimovun tələbəsi, ədəbiyyata bağlılığı olan azərbaycanlı rəssam - Günün tablosu
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:113
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 02 Sentyabr 2025 17:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri