Icma.az
close
up
RU
Yeni nəsil, yeni təhsil: Müasir uşaqların öyrənmə modeli necədir?

Yeni nəsil, yeni təhsil: Müasir uşaqların öyrənmə modeli necədir?

Icma.az bildirir, Sia Az saytına əsaslanaraq.

Vaxtilə şagirdlər saatlarla kitab oxuyur, məlumatları əzbərləyir, müəllimi isə əsas bilik mənbəyi kimi qəbul edirdilər. Bu gün isə texnologiyanın sürətli inkişafı, informasiya bolluğu uşaqların öyrənmə tərzini dəyişib. Şagirdlər vizual və interaktiv tədrisə üstünlük verir, öyrəndikləri biliklərin gündəlik həyatda hansı fayda verəcəyini bilmək istəyirlər.

Bəs müasir uşaqlar niyə valideynlərindən fərqli şəkildə öyrənirlər? Məktəblər bu dəyişikliklərə nə dərəcədə uyğunlaşa bilir? SİA-nın AZƏRTAC-dan əldə etdiyi məlumata görə, mövzu ilə sualı 210 nömrəli tam orta məktəbin riyaziyyat müəllimi Aidə Kamilova cavablandırıb.

Həmsöhbətimiz qeyd edib ki, rəqəmsal mühit uşaqların diqqətini cəlb edən amilləri də dəyişib: “Əvvəllər müəllimin sinifdəki nüfuzu və kitablar uşaqlar üçün əsas diqqət mərkəzi idi. Bu gün isə müəllimlər onların diqqətini cəlb etmək üçün telefonlar, oyunlar və internet videoları ilə rəqabət aparırlar. Sadəcə mühazirə oxumaq artıq kifayət etmir. Müəllim dərsi daha dinamik qurmalı, oyun elementlərindən istifadə etməli və şagirdi prosesin fəal iştirakçısına çevirməlidir”.

Pedaqoqun fikrincə, texnologiya düzgün istifadə edildiyi halda təhsil üçün böyük imkanlar yaradır. İnternet vasitəsilə şagirdlər mürəkkəb mövzuları daha sürətli və vizual şəkildə mənimsəyə bilirlər. Lakin sosial şəbəkələrdən həddindən artıq istifadə edilməsi onların diqqətinin yayınmasına, səbirsizliyə və mütaliə vərdişlərinin zəifləməsinə səbəb ola bilər.

Müəllim vurğulayıb ki, alfa nəslinin tədrisində ənənəvi metodlar artıq kifayət etmir: “Bu gün müəllimin rolu dəyişir. Biz artıq şagirdlərə hazır düsturları əzbərlədən insanlar deyilik. Biz onlara düzgün sual verməyi, problem həll etməyi, məlumatı idarə etməyi və riyazi məntiqlə düşünməyi öyrədən bələdçilərə çevrilirik. Gələcəyin məktəbi dörd divardan ibarət ənənəvi sinif otağı deyil, yaradıcılıq, əməkdaşlıq və tənqidi düşüncənin inkişaf etdirildiyi müasir öyrənmə məkanı olacaq”.

Mövzunun psixoloji tərəflərindən danışan Bakı şəhəri 83 nömrəli məktəb-liseyin psixoloqu Aynur Məmmədova isə bildirib ki, müasir dövrdə texnologiyalardan geniş şəkildə istifadə edilməsi uşaqların həm öyrənməsinə, həm də ünsiyyət bacarıqlarına birbaşa təsir edir. Onun sözlərinə görə, bu gün müəllim artıq yeganə informasiya mənbəyi deyil, daha çox istiqamətverici rolunu yerinə yetirir: “Hazırda informasiya həddindən artıq çoxdur. Uşaq istədiyi məlumata bir neçə saniyə ərzində çata bilir. Bu səbəbdən müəllimin funksiyası da dəyişib. Müəllim indi uşağa hansı məlumatın etibarlı olduğunu və onu necə tətbiq etməyi göstərən şəxsdir”.

Psixoloq qeyd edib ki, yeni tədris metodları uşaqların yalnız akademik biliklərini deyil, sosial bacarıqlarını da inkişaf etdirir. Layihəəsaslı öyrənmə və qrup işləri şagirdlərə əməkdaşlıq etməyi, fikirlərini ifadə etməyi və komanda şəklində çalışmağı öyrədir.

A.Məmmədova hesab edir ki, uşaqların öyrənmə modelinin formalaşmasında ailə, məktəb, texnologiya və sosial çevrə bir-biri ilə sıx bağlıdır: “Uşağın ilk müəllimləri valideynləridir. Ailədə hansı ünsiyyət və ənənələr formalaşıbsa, bu, sonradan onun davranışında da özünü göstərir. Birlikdə kitab oxuyan, film izləyən və gün ərzində yaşananları müzakirə edən ailələrdə uşaqların ünsiyyət bacarıqları daha güclü olur. Ailədaxili ünsiyyətin zəif olduğu hallarda uşaqlar məktəbdə də özlərinə qapanmağa meyilli olurlar. Valideynlərin iş rejimi səbəbindən vaxtının böyük hissəsini kompüter və ya telefon qarşısında keçirən uşaqlarda ünsiyyət tələbatının ödənilmədiyini müşahidə edirik. Bu da onların məktəb mühitində daha passiv və ünsiyyətsiz olmasına səbəb ola bilir”.

Psixoloq rəqəmsal mühitin empatiya hissinə də təsir göstərdiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, uşaqlar ekran arxasında özlərini daha rahat hiss etsələr də, virtual ünsiyyət zamanı qarşı tərəfin emosiyalarını birbaşa hiss etmədikləri üçün bəzən işlətdikləri sözlərin təsirini dərk etmirlər.

“Bu gün uşaqlar STEM və texnologiya ilə bağlı dərslərə böyük maraq göstərirlər. Lakin texnologiyanın üstünlükləri ilə yanaşı, onun yaratdığı riskləri də nəzərə almalıyıq. Əsas məsələ uşaqları texnologiyadan uzaqlaşdırmaq deyil, onlardan düzgün istifadə etməyi öyrətməkdir”, - deyə A.Məmmədova əlavə edib.

Mütəxəssislərin fikrincə, müasir uşaqlar əvvəlki nəsillərdən fərqli olaraq informasiyanı əzbərləməkdən daha çox, onu haradan əldə etmək və necə tətbiq etmək üzərində düşünürlər. Bu səbəbdən ailə, məktəb və cəmiyyətin birgə səyləri yeni nəslin ehtiyaclarına uyğun təhsil mühitinin formalaşdırılmasında həlledici rol oynayır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:147
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 15 İyul 2026 20:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see356

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see329

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see306

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see274

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see269

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see260

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see256

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see247

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see242

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see241

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see241

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see237

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see233

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see231

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see221

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see217

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see212

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see210

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri