Yeni planet kəşf edildi: HƏYAT VAR?

Astronomlar ən gənc planetlərdən birini kəşf ediblər.

BAKU.WS trthaber-ə istinadən xəbər verir ki, həmin planetin yaşı təxminən 3 milyon ola bilər.

TIDYE-1b və ya digər adıyla IRAS 04125+2902 b indiyə qədər müşahidə edilən ən gənc planetlərdən biridir.

Bu gənc planetin kəşfi planetlərin yaranmasının erkən mərhələləri barədə vacib məlumatlar təqdim edir. Həmçinin, bu kəşf alimləri planetlərin necə yarandığını öyrənmək üçün mövcud modellərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.

Şimali Karolina Universitetinin (UNC-Chapel Hill) magistr tələbəsi və tədqiqatın əsas müəllifi Medison Barber kəşfi belə qiymətləndirib:

"Astronomiya kainatdakı yerimizi, haradan gəldiyimizi və hara gedə biləcəyimizi anlamağımıza kömək edir. TIDYE-1b kimi planetlərin kəşfi, planetlərin yaranma tarixinə səyahət etmək imkanı yaradır."

Barber və komandası NASA-nın TESS teleskopundan istifadə edərək transit metodu ilə TIDYE-1b-ni aşkar ediblər. Bu metod planetin ulduzunun önündən keçərkən işığını zəiflətməsi sayəsində mövcudluğunu müəyyənləşdirir.

Daha əvvəl yaşı 10-40 milyon il olan ondan çox gənc planet aşkar edilmişdi. Ancaq TIDYE-1b yaş baxımından bu qrupdan çox geri qalır. Bu qədər gənc planetin kəşfi nadir hadisədir, çünki planetlər adətən onları gizlədən qaz və toz buludlarının içində olur.

UNC-Chapel Hill-dən dosent Endryu Mann bu vəziyyəti belə izah edir:

"Planetlər adətən toz və qazdan ibarət düz disk daxilində formalaşır. Bu səbəbdən Günəş sistemimizdəki planetlər bir sırada yerləşib. Ancaq TIDYE-1b fərqlidir; bu planetin ulduzu və diski ilə hizalanmamış bir orbitdədir. Bu vəziyyət planetlərin necə yarandığına dair mövcud anlayışımıza meydan oxuyur."

Məhz bu qeyri-adi meyllilik sayəsində, normalda görünməz olacaq TIDYE-1b müşahidə edilə bilib.

TIDYE-1b ulduzuna çox yaxın bir orbitdə yerləşir və ulduz ətrafında bir dövrəsini təxminən doqquz günə tamamlayır. Tədqiqatçılar bu planetin gələcəkdə bir "super-Yer" və ya "sub-Neptun" tipli planetə çevriləcəyini düşünürlər.

Yer qədər sıx olmasa da, diametri Yer kürəsinin təxminən 11 qatıdır. TIDYE-1b planetlərin 10 milyon ildən az bir müddətdə formalaşa biləcəyinə dair qəti sübutlar təqdim edir. Daha əvvəl gənc planetlərin azlığı onların mövcud olmadığını deyil, sadəcə qaz və toz tərəfindən gizlədildiyini göstərirdi.

Bu kəşf astronomlara kainatın ilk dövrlərində planetlərin yaranma prosesləri ilə bağlı daha dərin bir pəncərə açır.