Yeni şizofreniya halları son iyirmi ildə üç dəfə artıb TƏDQİQAT

Bakı, 6 fevral, AZƏRTAC

Yeni tədqiqatın nəticələrinə əsasən, marixuana istifadəsi ilə əlaqəli yeni şizofreniya hallarının nisbəti son iyirmi il ərzində təxminən üç dəfə artıb. Xüsusilə, Kanadanın Ontario əyaləti üzrə 2006-2022-ci illər arasında aparılan araşdırma bu tendensiyanı təsdiqləyib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, marixuananın tibbi və qeyri-tibbi məqsədlə qanuniləşdirilməsi bu artımda mühüm rol oynayıb.

AZƏRTAC “euronews.com” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, araşdırma çərçivəsində Ontario əyalətində 14-65 yaş arası 13,5 milyondan çox şəxsin tibbi məlumatları təhlil edilib. Tədqiqatçılar müəyyənləşdiriblər ki, şizofreniya diaqnozu qoyulan şəxslərin artan nisbəti marixuana istifadəsi pozğunluğu üçün daha əvvəl müalicə alıb. Xüsusilə, bundan istifadə ilə əlaqəli yeni şizofreniya hallarının nisbəti 2018-ci ildə Kanadada qeyri-tibbi istifadənin qanuniləşdirilməsindən sonra 3,7 faizdən 10,3 faizə yüksəlib.

Ottava Universitetinin ailə təbabəti üzrə mütəxəssisi Daniel Miranın sözlərinə görə, araşdırma marixuana istifadəsinin hamı üçün təhlükəsiz olmadığını və xüsusilə, gənclərdə psixoz və şizofreniya riskini artırdığını göstərir. Əldə edilən nəticələr göstərir ki, 19-24 yaş arası kişilərdə yeni şizofreniya hallarının təxminən 19 faizi marixuana istifadəsi pozğunluğu ilə əlaqəlidir.

Tədqiqat nəticələri əvvəlki araşdırmaların nəticələri ilə də uyğunluq təşkil edir. 2021-ci ildə Danimarkada aparılan genişmiqyaslı araşdırma marixuana istifadəsi pozğunluğu ilə əlaqəli şizofreniya hallarının nisbətinin 3-4 dəfə artdığını göstərib. Bundan əlavə, 2019-cu ildə Avropanın 11 regionunda aparılan tədqiqat psixozun inkişafının gündəlik narkotik istifadəsi ilə əlaqəli olduğunu ortaya qoyub.

Tədqiqatın nəticələrini dəyərləndirən London Kral Kollecinin narkotiklər, genlər və psixoz üzrə professoru Marta di Forti, Kanada araşdırmasının geniş nümunə ölçüsü və uzunmüddətli təhlili baxımından mühüm dəlil təqdim etdiyini diqqətə çatdırıb. Forti bildirir ki, ağır marixuana istifadəsi ilə əlaqəli psixoz hallarında əsasən paranoya, qorxu və ətraf mühitin düşmən kimi qavranılması müşahidə olunur.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, marixuananın qanuniləşdirilməsi ilə yanaşı, narkotik istifadəsi ilə əlaqəli psixoz və asılılıq halları üçün adekvat tibbi və psixi sağlamlıq xidmətlərinin təmin edilməsi vacibdir. Harvard Tibb Məktəbinin psixiatriya üzrə dosenti Jodi Gilman tədqiqatın narkotik istifadəsi ilə artan psixoz riski arasındakı əlaqəyə dair sübutları gücləndirdiyini vurğulayıb. Tədqiqatçılar, həmçinin bildirirlər ki, bu məsələ yalnız fərdlər üçün deyil, həm də ailələr, cəmiyyət və ümumilikdə psixi sağlamlıq xidmətləri üçün ciddi maliyyə və sosial yük yaradır. Nəticə olaraq bu tədqiqat marixuana istifadəsinin, xüsusilə, gənclərdə şizofreniya və psixoz riskini artırdığına dair sübutları möhkəmləndirir və bu sahədə daha geniş tədqiqatların aparılmasının vacibliyini vurğulayır.