Yeni strateji məqamlar və milli prioritetlər

Prezident İlham Əliyev 7 yanvar tarixində yerli televiziya kanallarına verdiyi müsahibəsində həm ölkə daxili, həm də beynəlxalq məsələlərə dair mühüm açıqlamalar verib. Müsahibənin əsas mövzularından biri ölkəmizin BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransı - COP29-a ev sahibliyi etməsi və bu mötəbər tədbirin nəticələri ilə bağlı olub.

Dövlətimizin başçısı ötən ilin noyabr ayında Bakı şəhərində keçirilən COP29-un təşkilində Azərbaycanın əldə etdiyi böyük uğurları vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bizim üçün daha bir mühüm amil ölkənin təqdimatı idi: “Bizim regionda hələ buna bənzər, bu qədər qonağın iştirak etdiyi ikinci belə tədbir keçirilməyib. Bu, ölkənin təqdimatı idi. Mənim görüşdüyüm və ölkəmizə ilk dəfə səfər edənlərin hamısı gördüklərinin onlarda dərin təəssürat yaratdığını söyləyirdilər. Çünki Azərbaycan haqqında məlumat qıtlığı, ölkəmiz haqqında məqsədyönlü dezinformasiya bir çoxlarının fikirlərinə təsir edir və onlar Azərbaycana gəlib fəal cəmiyyət, savadlı insanlar, peşəkar personal, şəhərin gözəlliyi və cəmiyyətdə ümumi rahatlığı gördükdə, bu, əlbəttə ki, fərqli təəssürat yaradır”.
COP29 Azərbaycanın qlobal arenada həm ekoloji, həm də təşkilati imkanlarını nümayiş etdirmək üçün unikal fürsət oldu. Bu konfrans ölkəmizin beynəlxalq imicini gücləndirməklə yanaşı, dövlətimizə qarşı mövcud olan dezinformasiyaları aradan qaldırmağa da töhfə verdi. Ölkəyə ilk dəfə gələn qonaqların Bakının gözəlliyi, yerli cəmiyyətin fəallığı və peşəkarlığı ilə bağlı müsbət təəssüratları Azərbaycanın reallığını daha geniş auditoriyaya tanıtdı. Bu, həmçinin, Azərbaycanın qlobal tədbirlərə ev sahibliyi etmə bacarığının və yüksək təşkilati səviyyəsinin göstəricisi kimi diqqət çəkir. Dünyanın ən nüfuzlu tədbiri olan COP29-un uğurla təşkil olunması Azərbaycanın yalnız siyasi və iqtisadi deyil, həm də mədəni və ictimai sahədə nüfuzunu artırdı.
Həmin konfransın əsas müzakirə mövzularından biri qlobal iqlim dəyişikliyinin qarşısını almaq və bu məqsədlə maliyyələşmə məsələləri idi. COP29-da əldə edilən tarixi uğurlardan biri də İqlim üzrə Paris Sazişinin 6-cı maddəsinin tam razılaşdırılması oldu. 10 ilə yaxın müddətdə həmin maddə üzrə aparılan danışıqlar heç bir nəticə vermirdi və bu da iqlim dəyişiklikləri ilə mübarizəyə əlavə vəsait cəlb edilməsinə mane olurdu. COP29 Sədrliyinin həmin Sazişin 6-cı maddəsi üzrə yekun qərarlar qəbul etməsi dünya dövlətlərinin öz iqlim məqsədlərinə nail olmaq üçün əməkdaşlıq edə biləcəyi yüksək keyfiyyətli və şəffaf karbon bazarlarının fəaliyyətə başlamasını təmin edir. Həmçinin, COP29-da ildə minimum 300 milyard ABŞ dolları məbləğində iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə üzrə təklif olunan Sazişin yekun variantı təsdiq edildi. Sənədə əsasən, inkişaf etmiş ölkələrin inkişaf etməkdə olan ölkələrə iqlim fəaliyyəti üçün ildə 100 milyard ABŞ dolları məbləğində vəsaitin birgə səfərbər edilməsi məqsədinin 2035-ci ilədək azı 300 milyard ABŞ dollarına çatdırılması təmin olunacaq. Bu faktorlar qlobal yaşıl keçid prosesində böyük bir nailiyyət kimi mühüm rol oynayacaq.
Sözügedən müsahibədə Azərbaycanın 19 dekabr 2024-cü il tarixində D-8 Təşkilatına üzv qəbul edilməsinin əhəmiyyəti də vurğulanmışdır. D-8 1997-ci ildə Türkiyənin təşəbbüsü ilə yaradılan və iqtisadi əməkdaşlığı gücləndirməyi hədəfləyən bir təşkilatdır. Azərbaycanın bu təşkilata üzv qəbul edilməsi, xüsusilə İslam dünyasında dövlətimizin güclü mövqeyini göstərən mühüm bir addım olmuşdur. D-8-in məqsədi üzv dövlətlər arasında iqtisadi əlaqələri genişlənirmək və bu ölkələrin ümumi iqtisadi gücünü artırmaqdır. Təşkilata daxil olan ölkələrin əhalisinin sayı və ümumi daxili məhsulunun yüksək olması Azərbaycanın bu dövlətlərlə olan iqtisadi əlaqələrinin potensialını artırır. Sözügedən amillər Azərbaycanın qlobal iqtisadiyyatda daha fəal və strateji rol oynamasına şərait yaradır, eyni zamanda, D-8-ə üzvlük dövlətimizin beynəlxalq aləmdəki siyasi nüfuzunu artırır.
Prezident İlham Əliyev müsahibəsində, həmçinin Azərbaycanın təhlükəsizlik və hərbi məsələlərə ayrılan büdcə vəsaitləri barədə fikirlərini bildirib. Dövlət başçısı qeyd edib: “Azərbaycanın dövlət büdcəsinin əhəmiyyətli hissəsi hərbi və təhlükəsizlik məsələlərinə xərclənəcək. Mən bunu artıq bir dəfə demişəm: biz Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpasına 4 milyard, hərbi və təhlükəsizlik məsələlərinin həlli üçün 8,4 milyard manat vəsait xərcləyirik. Bu, tam fərqli ola bilərdi. Çünki Ermənistanın silahlanma yarışı, bizim də maliyyə resurslarımızı əsas məsələlərdən başqa hərbi məsələlərə cəlb etməyə məcbur edir. Mən onu da bildirmişdim ki, Ermənistan silahlanma yarışında bizimlə rəqabət apara bilməz...”.
Azərbaycanın dövlət büdcəsinin böyük bir hissəsinin təhlükəsizlik və müdafiə sahəsinə ayrılması ölkənin həm daxili, həm də xarici təhdidlərə qarşı hazırlığını nümayiş etdirir. Həmçinin, Ermənistanın hərbi gücünü artırması ilə bağlı yeni təhdidlərə qarşı Azərbaycan bu məsələdə sərt mövqe tutaraq hər hansı bir təxribatın qarşısını qətiyyətlə alacaq. Dövlətimiz bu istiqamətdə hərbi-texniki potensialını gücləndirmək üçün müasir texnologiyalar və strateji tərəfdaşlıqlardan faydalanır. Ölkənin müdafiə sənayesinin inkişafı, xüsusilə yerli istehsalın artırılması təhlükəsizlik sahəsində dayanıqlılığı təmin edir. Bundan əlavə, regional sabitlik və təhlükəsizlik üçün Azərbaycan beynəlxalq əməkdaşlığı genişləndirməkdə davam edir.
Prezident İlham Əliyevin bu müsahibəsi Azərbaycanın beynəlxalq aləmdəki rolunun artdığını, qlobal məsələlərdə fəal iştirak etdiyini və regional təhlükəsizlik məsələlərinə böyük diqqət ayırdığını bir daha göstərdi. COP29-da əldə edilən uğurlar, D-8 təşkilatına üzv qəbul olunması və Ermənistanın təxribatlarına qarşı sərt mövqe Azərbaycanın güclənən dövlət olaraq beynəlxalq mövqeyini nümayiş etdirən mühüm addımlardır. Bütün bu uğurlar Azərbaycanın həm qlobal, həm də regional səviyyədə etibarlı tərəfdaş və güclü dövlət kimi mövqeyini bir daha təsdiqləyir.

Bədəl Bədəlov
Milli Məclisin deputatı