Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Yer biosferinin qorxunc görünən ilk sağlamlıq xəritəsi tərtib edilib

Yer biosferinin qorxunc görünən ilk sağlamlıq xəritəsi tərtib edilib

Azertag saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Bakı, 19 avqust, AZƏRTAC

Biosferin funksional bütövlüyünə dair yeni araşdırma bitkilərin ekosistemin sağlamlığını birgə tənzimləmək qabiliyyətini nümayiş etdirib. Tədqiqat Yer kürəsinin əksər hissəsinin təhlükəli vəziyyətdə olduğunu aşkar edib.

AZƏRTAC “One Earth” jurnalına istinadla xəbər verir ki, tədqiqat Potsdam İqlimə Təsirin Tədqiqatları İnstitutu (PIK) və Vyana BOKU Universiteti ilə birgə aparılıb.

Alimlər bitki örtüyünün ekosistemin sabitliyi üçün əsas olan karbon, su və azot axını saxlayan fotosintez kimi əsas prosesləri yerinə yetirmək üçün kifayət qədər enerji almasını öyrəniblər.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi Fabian Stenzel deyib: “Bizim biokütləyə olan tələbatımız artmaqda davam edir və bu, artıq biosferə qoyduğumuz yükü kəmiyyətcə hesablamağı daha da vacib hala gətirir”.

Alimlərin əsaslandığı planetar sərhədlər çərçivəsi indi xüsusi olaraq fotosintezdən gələn enerji axınlarına diqqət yetirir. İnsanların Yer sistemində yaratdığı stresin öz ehtiyaclarımız üçün istifadə etdiyimiz bitkilərin təbii məhsuldarlığına təsiri yığılmış məhsullar, ağac və bitki qalıqları vasitəsilə tədqiq edilib. İnkişaf və torpağın sıxılması nəticəsində yaranan fotosintezin azalması da nəzərə alınıb. Tədqiqat buna ikinci mühüm göstərici “ekosistemin stabilləşməsi riski indeksi”ni əlavə edib. O, bitki örtüyünün strukturunda və planetdəki su, karbon və azot balansında mürəkkəb dəyişiklikləri qeyd edir.

“Bu enerji axınları bütün həyatı idarə edir, lakin insanlar indi onların əhəmiyyətli bir hissəsini öz məqsədləri üçün yönəldərək təbiətin dinamikasını pozurlar”, -deyə Potsdam İqlimə Təsirin Tədqiqi İnstitutunun Yer sistemi təhlili qrupunun rəhbəri Volfqanq Luht bildirib.

Tədqiqatda 1600-cü ildən başlayaraq hər gün daxil olan su, karbon və azot axınını simulyasiya edən qlobal biosfer modelindən istifadə edilib. Məlumatlara görə, ekosistemlərdə həyəcanverici dəyişikliklər hələ XVII əsrdə orta enliklərdə qeydə alınıb və 1900-cü illə qədər sənayeləşən torpaqların 37%-ni yerli zərərli zonadan kənara, 14%-ni tam risk zonasına çıxarıb. Bu gün bu rəqəmlər kənd təsərrüfatına köməklik olaraq 60% və 38%-ə yüksəlib.

Araşdırma göstərir ki, planetdə sabitliyi təmin edən biosferin sərhədləri artıq demək olar ki, hər yerdə pozulub. Potsdam İqlimə Təsirin Tədqiqat İnstitutunun direktoru Yohan Rockström deyib: “Bu xəritə elmi bir irəliləyişdir, çünki insanın resursların çıxarılımasına ehtiyacı ilə ekosistemə təsiri arasında bəzi əlaqəni ortaya qoyur”.

Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, məlumatlar beynəlxalq iqlim siyasəti üçün mühüm stimul olacaq. Biosferin mühafizəsi və biokütlədən davamlı istifadə iqlim dəyişikliyinin təsirinin azaldılması tədbirləri ilə paralel şəkildə, vahid, inteqrasiya olunmuş vəzifə kimi nəzərdən keçirilməlidir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:163
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 19 Avqust 2025 12:40 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see408

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see328

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see307

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see303

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see293

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see285

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see281

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see277

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see264

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see257

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see254

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see239

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see234

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see219

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see214

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see198

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see195

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see188

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri