Icma.az
close
up
RU
Yer kürəsinin ən yaşlı heyvanı: Roma imperatorlarını görə biləcək qədər ömür sürüb

Yer kürəsinin ən yaşlı heyvanı: Roma imperatorlarını görə biləcək qədər ömür sürüb

Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Qrenlandiya köpəkbalığının (Somniosus microcephalus) göz toxumalarında aparılmış radiokarbon analizi göstərib ki, ən yaşlı fərdlər 400–500 yaş arasındadır. 

Qaynarinfo "Forbes”ə istinadən xəbər verir ki, bu, Yer üzündə məlum olan ən yaşlı onurğalıdır.

Müəlliflərin fikrincə, ən qoca Qrenlandiya köpəkbalıqları hətta Roma imperiyasının mövcud olduğu dövrdə də yaşamış ola bilər. Onların ömür uzunluğu Yer üzündəki digər canlıların əksəriyyətini geridə qoyur.

Bu təsirli uzunömürlülüyün bir neçə səbəbi var. Əvvəla, bu növ ildə cəmi 1 santimetr böyüyür. Yetkinliyə də son dərəcə gec çatır: dişi fərdlər təxminən 150 yaşında reproduktiv olurlar. Aşağı metabolizm, yavaş hərəkət və az oksigenli soyuq dərinliklərdə daimi yaşayış da uzunömürlülüyün əsas açarları hesab olunur.

Köpəkbalığının bədən kimyası da ekstremal şəraitə uyğunlaşmanın nəticəsidir. "Toxicon” jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, onların toxumalarında trimetilamin N-oksidi (TMAO) yüksəkdir. Bu birləşmə zülalları təzyiq altında sabit saxlayır və donmanın qarşısını alır. Eyni zamanda, bu maddə səbəbindən köpəkbalığı ətinin çiy halda tanınan, ammonyakı xatırladan zəhərli dadı olur.

Qrenlandiyanın yerli xalqları əsrlərdir ətini fermentasiya və ya qurutma yolu ilə təhlükəsiz şəkildə istehlak etməyi bilirlər. Bu üsullar təbii toksini zərərsizləşdirir və nəticədə "haukartl” (hákarl) adlanan ənənəvi delikates alınır; onu ənənəvi olaraq "Brennivin” adlı islandiya içkisi ilə süfrəyə verirlər.

Qrenlandiya köpəkbalıqları əsasən Şimal Atlantikası və Arktikanın buzlu sularında rast gəlinir. Onları canlı şəkildə görmək nadirdir; çox vaxt balıqçılıq torlarına ilişdikdə və ya buz parçaları yaxınlığında suyun səthinə qalxdıqda görünürlər. Süd rəngli, parazit xərçəngkimilər tərəfindən örtülmüş gözləri və əsrlərin izlərini daşıyan yaraları onların demək olar mifvari görünüşünə səbəb olur.

Digər okean yırtıcılarından fərqli olaraq, Qrenlandiya köpəkbalıqları ov etmək üçün çox vaxt sərf etmir, əsasən təsadüfi qida mənbələri ilə kifayətlənirlər. Onlar suitiləri, balıqları, bəzən isə dənizə düşən şimal maralı və ya ağ ayı cəsədlərini yeyirlər. Aşağı metabolizm onlara uzun müddət aclığa tab gətirməyə imkan verir və bu strategiya onları seyrək arktik ekosisteminə mükəmməl uyğunlaşdırır.

Məqalədə qeyd olunur ki, Qrenlandiya köpəkbalığının hekayəsi planetin ən sərt mühitlərindən birində mövcudluğun davamlılığına sübutdur. Onun varlığı müasir dünyanı həm yeni torpaqların kəşfi, həm də müasir dövlətlərin formalaşması dövrü ilə birləşdirir.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, əgər bu köpəkbalıqlarından biri həqiqətən də Roma imperiyası dövründə doğulmuşdursa, deməli, o, bəşəriyyətin dəmir dövründən elektrik və peyk eralarına qədər keçdiyi yolu "müşahidə edib”. Bu canlı əsl mənada "hərəkət edən fosil”dir.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:167
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 15 Noyabr 2025 16:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri