Icma.az
close
up
RU
Yer kürəsinin ən yaşlı heyvanı: Roma imperatorlarını görə biləcək qədər ömür sürüb

Yer kürəsinin ən yaşlı heyvanı: Roma imperatorlarını görə biləcək qədər ömür sürüb

Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Qrenlandiya köpəkbalığının (Somniosus microcephalus) göz toxumalarında aparılmış radiokarbon analizi göstərib ki, ən yaşlı fərdlər 400–500 yaş arasındadır. 

Qaynarinfo "Forbes”ə istinadən xəbər verir ki, bu, Yer üzündə məlum olan ən yaşlı onurğalıdır.

Müəlliflərin fikrincə, ən qoca Qrenlandiya köpəkbalıqları hətta Roma imperiyasının mövcud olduğu dövrdə də yaşamış ola bilər. Onların ömür uzunluğu Yer üzündəki digər canlıların əksəriyyətini geridə qoyur.

Bu təsirli uzunömürlülüyün bir neçə səbəbi var. Əvvəla, bu növ ildə cəmi 1 santimetr böyüyür. Yetkinliyə də son dərəcə gec çatır: dişi fərdlər təxminən 150 yaşında reproduktiv olurlar. Aşağı metabolizm, yavaş hərəkət və az oksigenli soyuq dərinliklərdə daimi yaşayış da uzunömürlülüyün əsas açarları hesab olunur.

Köpəkbalığının bədən kimyası da ekstremal şəraitə uyğunlaşmanın nəticəsidir. "Toxicon” jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, onların toxumalarında trimetilamin N-oksidi (TMAO) yüksəkdir. Bu birləşmə zülalları təzyiq altında sabit saxlayır və donmanın qarşısını alır. Eyni zamanda, bu maddə səbəbindən köpəkbalığı ətinin çiy halda tanınan, ammonyakı xatırladan zəhərli dadı olur.

Qrenlandiyanın yerli xalqları əsrlərdir ətini fermentasiya və ya qurutma yolu ilə təhlükəsiz şəkildə istehlak etməyi bilirlər. Bu üsullar təbii toksini zərərsizləşdirir və nəticədə "haukartl” (hákarl) adlanan ənənəvi delikates alınır; onu ənənəvi olaraq "Brennivin” adlı islandiya içkisi ilə süfrəyə verirlər.

Qrenlandiya köpəkbalıqları əsasən Şimal Atlantikası və Arktikanın buzlu sularında rast gəlinir. Onları canlı şəkildə görmək nadirdir; çox vaxt balıqçılıq torlarına ilişdikdə və ya buz parçaları yaxınlığında suyun səthinə qalxdıqda görünürlər. Süd rəngli, parazit xərçəngkimilər tərəfindən örtülmüş gözləri və əsrlərin izlərini daşıyan yaraları onların demək olar mifvari görünüşünə səbəb olur.

Digər okean yırtıcılarından fərqli olaraq, Qrenlandiya köpəkbalıqları ov etmək üçün çox vaxt sərf etmir, əsasən təsadüfi qida mənbələri ilə kifayətlənirlər. Onlar suitiləri, balıqları, bəzən isə dənizə düşən şimal maralı və ya ağ ayı cəsədlərini yeyirlər. Aşağı metabolizm onlara uzun müddət aclığa tab gətirməyə imkan verir və bu strategiya onları seyrək arktik ekosisteminə mükəmməl uyğunlaşdırır.

Məqalədə qeyd olunur ki, Qrenlandiya köpəkbalığının hekayəsi planetin ən sərt mühitlərindən birində mövcudluğun davamlılığına sübutdur. Onun varlığı müasir dünyanı həm yeni torpaqların kəşfi, həm də müasir dövlətlərin formalaşması dövrü ilə birləşdirir.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, əgər bu köpəkbalıqlarından biri həqiqətən də Roma imperiyası dövründə doğulmuşdursa, deməli, o, bəşəriyyətin dəmir dövründən elektrik və peyk eralarına qədər keçdiyi yolu "müşahidə edib”. Bu canlı əsl mənada "hərəkət edən fosil”dir.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:181
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 15 Noyabr 2025 16:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see370

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see238

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see236

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see230

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see230

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see226

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see224

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see224

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see223

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see220

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see215

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see210

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see210

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see208

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see208

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see208

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see208

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see205

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri