Icma.az
close
up
RU
Yer kürəsinin ən yaşlı heyvanı: Roma imperatorlarını görə biləcək qədər ömür sürüb

Yer kürəsinin ən yaşlı heyvanı: Roma imperatorlarını görə biləcək qədər ömür sürüb

Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Qrenlandiya köpəkbalığının (Somniosus microcephalus) göz toxumalarında aparılmış radiokarbon analizi göstərib ki, ən yaşlı fərdlər 400–500 yaş arasındadır. 

Qaynarinfo "Forbes”ə istinadən xəbər verir ki, bu, Yer üzündə məlum olan ən yaşlı onurğalıdır.

Müəlliflərin fikrincə, ən qoca Qrenlandiya köpəkbalıqları hətta Roma imperiyasının mövcud olduğu dövrdə də yaşamış ola bilər. Onların ömür uzunluğu Yer üzündəki digər canlıların əksəriyyətini geridə qoyur.

Bu təsirli uzunömürlülüyün bir neçə səbəbi var. Əvvəla, bu növ ildə cəmi 1 santimetr böyüyür. Yetkinliyə də son dərəcə gec çatır: dişi fərdlər təxminən 150 yaşında reproduktiv olurlar. Aşağı metabolizm, yavaş hərəkət və az oksigenli soyuq dərinliklərdə daimi yaşayış da uzunömürlülüyün əsas açarları hesab olunur.

Köpəkbalığının bədən kimyası da ekstremal şəraitə uyğunlaşmanın nəticəsidir. "Toxicon” jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, onların toxumalarında trimetilamin N-oksidi (TMAO) yüksəkdir. Bu birləşmə zülalları təzyiq altında sabit saxlayır və donmanın qarşısını alır. Eyni zamanda, bu maddə səbəbindən köpəkbalığı ətinin çiy halda tanınan, ammonyakı xatırladan zəhərli dadı olur.

Qrenlandiyanın yerli xalqları əsrlərdir ətini fermentasiya və ya qurutma yolu ilə təhlükəsiz şəkildə istehlak etməyi bilirlər. Bu üsullar təbii toksini zərərsizləşdirir və nəticədə "haukartl” (hákarl) adlanan ənənəvi delikates alınır; onu ənənəvi olaraq "Brennivin” adlı islandiya içkisi ilə süfrəyə verirlər.

Qrenlandiya köpəkbalıqları əsasən Şimal Atlantikası və Arktikanın buzlu sularında rast gəlinir. Onları canlı şəkildə görmək nadirdir; çox vaxt balıqçılıq torlarına ilişdikdə və ya buz parçaları yaxınlığında suyun səthinə qalxdıqda görünürlər. Süd rəngli, parazit xərçəngkimilər tərəfindən örtülmüş gözləri və əsrlərin izlərini daşıyan yaraları onların demək olar mifvari görünüşünə səbəb olur.

Digər okean yırtıcılarından fərqli olaraq, Qrenlandiya köpəkbalıqları ov etmək üçün çox vaxt sərf etmir, əsasən təsadüfi qida mənbələri ilə kifayətlənirlər. Onlar suitiləri, balıqları, bəzən isə dənizə düşən şimal maralı və ya ağ ayı cəsədlərini yeyirlər. Aşağı metabolizm onlara uzun müddət aclığa tab gətirməyə imkan verir və bu strategiya onları seyrək arktik ekosisteminə mükəmməl uyğunlaşdırır.

Məqalədə qeyd olunur ki, Qrenlandiya köpəkbalığının hekayəsi planetin ən sərt mühitlərindən birində mövcudluğun davamlılığına sübutdur. Onun varlığı müasir dünyanı həm yeni torpaqların kəşfi, həm də müasir dövlətlərin formalaşması dövrü ilə birləşdirir.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, əgər bu köpəkbalıqlarından biri həqiqətən də Roma imperiyası dövründə doğulmuşdursa, deməli, o, bəşəriyyətin dəmir dövründən elektrik və peyk eralarına qədər keçdiyi yolu "müşahidə edib”. Bu canlı əsl mənada "hərəkət edən fosil”dir.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:153
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 15 Noyabr 2025 16:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see364

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see341

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see330

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see275

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see274

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see252

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see239

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see239

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see234

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see234

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see224

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see222

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see218

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see208

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see207

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see207

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see190

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see188

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see187

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri