Icma.az
close
up
RU
Yerin nüvəsinin mənşəyinin sirri ilk dəfə açıqlandı

Yerin nüvəsinin mənşəyinin sirri ilk dəfə açıqlandı

Icma.az, Qaynarinfo saytına istinadən bildirir.

Böyük Britaniyadan olan tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, planetimizin nüvəsinin milyonlarla il əvvəl kristallaşması üçün onun tərkibində ən azı 3,8% karbon olmalıdır. 

Qaynarinfo verir ki, araşdırma "Nature Communications" (NatCom) jurnalında dərc olunub.

Yerin daxili nüvəsi - planetin mərkəzində bərk dəmir tərkibli kütlə - onu əhatə edən xarici maye nüvənin soyuması və donması səbəbindən tədricən böyüyür. Bununla belə, bu proses indiyə qədər müzakirə mövzusu olaraq qalır: hesablamalar göstərdi ki, təmiz dəmirin dondurulması üçün 800-1000 °C-ə qədər həddindən artıq soyudulması lazımdır ki, bu da Yer tarixində heç vaxt baş verməyib. Real hesablamalar 250 °C-dən çox olmayan fərqi göstərir.

Alimlər nüvənin təzyiqi və temperaturu şəraitində kristal əmələ gəlməsi prosesini modelləşdirərək atom kompüter simulyasiyalarını aparıblar. Onlar müxtəlif çirklərin - silikon, kükürd, oksigen və karbonun dondurma prosesinə necə təsir etdiyini sınaqdan keçiriblər.

Məlum oldu ki, silikon və kükürd yalnız kristalların əmələ gəlməsini ləngidir, karbon isə əksinə, sürətləndirir. Nüvədəki karbon miqdarı 2,4% olduqda, 420 °C, 3,8% ilə isə cəmi 266 °C supersoyutma tələb olunacaq. Bu seçim daxili nüvənin mövcudluğunu indiki formada izah edən yeganə seçimdir.

Yerin nüvəsində əvvəllər düşünüldüyündən əhəmiyyətli dərəcədə daha çox karbon ola bilər. Və nüvənin kristallaşmağa başlamasında və planetimizin indiki quruluşunu və maqnit sahəsini alması faktında əsas rol oynaya bilərdi.

Lids Universitetindən araşdırmanın aparıcı müəllifi Alfred Vilson bildirib: "Bizim Yer kürəsinin bəşəriyyətin heç vaxt birbaşa çata bilməyəcəyi bölgənin kimyasına baxmaq üçün nadir fürsətimiz var".

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:232
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 04 Sentyabr 2025 23:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see370

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see238

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see236

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see230

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see230

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see226

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see224

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see224

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see223

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see220

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see215

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see210

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see210

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see208

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see208

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see208

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see208

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see205

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri